شهید صدر با منطق استقرایی، افق تازه ای در اثبات امامت گشود

به گزارش ایکنا، حجت الاسلام والمسلمین محمدتقی سبحانی؛ رئیس بنیاد بین المللی امامت، 28 مهرماه در مراسم نکوداشت اندیشه های کلامی شهید محمدباقر صدر که از سوی پردیس فارابی دانشگاه تهران برگزار شد، با تأکید بر اینکه سادگی و بی آلایشی آثار شهید صدر که گاهی جزوه و سخنرانی است نباید دست کم گرفته شود، گفت: در این راستا حدود ده سال قبل یادمانی برای شهید صدر در بنیاد امامت تشکیل شد و بنده به بحث اثبات منصوب بودن امامت حضرت علی(ع) براساس استقراء شهید صدر پرداختم که بعدا تبدیل به یک پایان نامه و مقاله شد. وی افزود: شخصیت ها در عرصه نوپردازی و ورود عملی به دنیای جدید دو نوع هستند؛ برخی نوآوری دارند که ممکن است متنوع هم باشد و با این نوآوری نظریه تولید و مسئله ای حل می شود. برخی اندیشمندان هم در کنار نوآوری و نوپرداز افق های جدید فراروی دانش ایجاد می کنند و مسیرهایی باز می کنند که صدها نفر از آن بهره می برند. رئیس بنیاد بین المللی امامت با بیان اینکه شهید صدر براساس مطالعات 40 ساله بنده از نوع دوم است یعنی صرفا نوپردازی نکرده است و راه و افق برای ورود دیگران به این عرصه باز کرده است، اظهار کرد: از جمله کارهای شهید صدر در نوآوری، مباحث مرتبط با امامت است؛ در کتاب بحثی حول ولایت که حدود صد صفحه هم نیست شهید صدر یک نقطه عطف در امامت ایجاد کرده است. سبحانی بیان کرد: شهیدصدر در زمینه خداشناسی براساس منطق احتمالات خدا را اثبات کرده است. وی صرفا به خداشناسی اکتفا نکرده است و در بحث ولایت و امامت هم از استقراء بهره می برد. ایشان دقیقا مدل پیاده شده در حوزه خداشناسی را در امامت پیاده کرده است و تغییر پارادایم روش شناسی کلام از منطق ارسطویی به منطق استقرایی از جمله کارهای مهم او هست. استاد حوزه علمیه اضافه کرد: صدر معتقد است ما در استنتاج تلاش می کنیم تا یکسری ادعاها را ثابت کنیم اما در استقراء یکسری کارهای دیگری انجام می دهیم. ایشان پروژه ارسطو را زیر سؤال می برد و راه قیاس و استقرا را دو راه انسان برای دستیابی به حقیقت مدنظر قرار می دهد. وی تأکید کرد: ما در امامت و اثبات آن عمدتا دنبال منطق قیاس رفته و مبانی وحیانی و عقلی را مورد توجه قرار داده ایم اما ایشان این مسیر را تغییر داده است و می گوید برای اثبات گزاره های امامتی می توان منطق استقرا را به کار گرفت. ایشان به صورت کلی روش دانش کلام را تغییر داده است و می گوید من از همان منطق علمی تجربی گزاره کلامی را اثبات می کنم و مثلا قانون احتمالات را در اختیار دانش کلام قرار می دهم و این تحول یعنی ادبیات دین پژوهی به ساحتی برود که دانشمندان علوم تجربی هم همراه شوند. سبحانی اظهار کرد: از منظر شهید صدر نص بر امامت حضرت علی(ع) به روش علمی تجربی و استقرایی قابل اثبات است. ایشان می گوید بنابر قانون احتمالات، براساس احتمال های مختلف یک طرف را تقویت و یک طرف را ضعیف می کنیم مانند شیر و خط انداختن. حال اگر شواهد و گزارشات متعدد در بحث امامت را دور هم قرار دهیم با افزوده شدن گزارشات در این باره خود به خود احتمال رای مخالفان منصوص بودن امامت میل به سمت صفر پیدا خواهد کرد و در نهایت به جایی می رسیم که براساس قانون احتمالات، ذهن انسان برای شواهد مخالف امامت ارزشی قائل نیست و آن را قابل اعتبار و توجه نمی داند. وی تأکید کرد: اگر در مورد نصب امامت یک خبر وجود داشت 50 درصد احتمال دارد که باطل و 50 درصد درست باشد اما اگر خبرهای دوم و سوم و چهارم و بیستم و صدم آمد از نظر قانون احتمالات منصوب بودن امامت به صددرصد نزدیک و مخالفت با آن به صفر نزدیک می شود. وی معتقد است که ما از این طریق می توانیم ثابت کنیم که امامت علی(ع) از منظر تاریخی وجود داشته است. عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در پایان با بیان اینکه شهید صدر افق تازه ای را برای محققان گشوده است تا بتوانند نوآوری های جدیدی را ایجاد کنند، تصریح کرد: ایشان با نص دینی در این عرصه کاری ندارد و صرفا آن را مؤید می گیرد. او راه علمی تجربی و ریاضی را فراوری مباحث دینی و علم کلام می گشاید که این کار نوآوری بی سابقه است. انتهای پیام