کمک به نیازمندان با حفظ آبروی افراد انجام شود

حجت الاسلام والمسلمین سید روح الله هاشمی ، امام جمعه سودجان، در گفت وگو با ایکنا از چهارمحال وبختیاری با اشاره به جایگاه صدقه و انفاق در آموزه های دینی، اظهار کرد: صدقه در فرهنگ اسلامی تنها به معنای کمک مالی نیست، بلکه جلوه ای از ایمان، همدلی و توجه به نیازهای دیگران است، در روایتی از پیامبر اکرم(ص) آمده است الصَّدَقَةُ تُطْفِئُ الْخَطِیئَةَ کَمَا یُطْفِئُ الْمَاءُ النَّارَ، یعنی صدقه گناه را خاموش می کند، همان گونه که آب آتش را خاموش می کند.

حجت الاسلام والمسلمین سید روح الله هاشمی، امام جمعه سودجان، در گفت وگو با ایکنا از چهارمحال وبختیاری با اشاره به جایگاه صدقه و انفاق در آموزه های دینی، اظهار کرد: صدقه در فرهنگ اسلامی تنها به معنای کمک مالی نیست، بلکه جلوه ای از ایمان، همدلی و توجه به نیازهای دیگران است، در روایتی از پیامبر اکرم(ص) آمده است الصَّدَقَةُ تُطْفِئُ الْخَطِیئَةَ کَمَا یُطْفِئُ الْمَاءُ النَّارَ، یعنی صدقه گناه را خاموش می کند، همان گونه که آب آتش را خاموش می کند.

وی افزود: اگر نگاه انسان به صدقه صرفاً مادی نباشد و آن را فرصتی برای جلب رضایت خداوند، تقویت پیوندهای اجتماعی و یاری رساندن به دیگران بداند، انگیزه بیشتری برای مشارکت در کارهای خیر پیدا می کند.

هاشمی با اشاره به تغییر شیوه های کمک رسانی در جامعه بیان کرد: ممکن است روش های سنتی مانند صندوق های صدقات خانگی نسبت به گذشته کمرنگ تر شده باشند، اما در مقابل، شکل های جدید انفاق و مشارکت های مردمی گسترش یافته اند، پویش های همدلی، کمک به آزادی زندانیان، تأمین جهیزیه، حمایت از خانواده های زندانیان و فعالیت های خیرخواهانه مساجد نشان می دهد مردم همچنان اهل سخاوت و دستگیری از نیازمندان هستند، همچنین، استفاده از اپلیکیشن ها و شبکه های مجازی برای پرداخت کمک های مردمی، متناسب با تغییر سبک زندگی و شیوه های پرداخت در جامعه افزایش یافته است.

امام جمعه سودجان با تأکید بر ضرورت توجه به شیوه های نوین در انفاق و کمک به نیازمندان، تصریح کرد: نباید کاهش استفاده از برخی روش های سنتی را به معنای کاهش روحیه صدقه دادن بدانیم، بلکه باید ظرفیت های جدید را شناسایی و از آن ها برای تقویت مشارکت عمومی در کارهای خیر استفاده کنیم.

تجربه دشواری های اقتصادی می تواند زمینه ساز همدلی بیشتر باشد

هاشمی با اشاره به تأثیر شرایط اقتصادی بر روحیه همدلی و انفاق گفت: افرادی که خود طعم دشواری های معیشتی را چشیده اند، گاهی درد و رنج نیازمندان را بهتر درک می کنند، این تجربه مشترک می تواند عواطف انسانی و دینی را برانگیزد و زمینه دستگیری از دیگران را فراهم کند.

وی با استناد به آیه 92 سوره آل عمران، لَنْ تَنَالُوا الْبرَّ حَتَّی تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ، افزود: قرآن کریم یادآوری می کند که انسان به نیکی حقیقی نمی رسد، مگر آنکه از آنچه دوست دارد انفاق کند، این آیه می تواند راهنمایی برای تبدیل همدلی به رفتار عملی باشد، به این معنا که فرد از داشته های خود، هرچند اندک، برای کاهش رنج دیگران بهره بگیرد،گاهی مبلغی که برای یک فرد چندان قابل توجه نیست، می تواند بخشی از مشکل خانواده ای نیازمند را برطرف کند و مهم آن است که افراد متناسب با توان مالی خود در این مسیر مشارکت داشته باشند و کمک به دیگران را به زمان برخورداری کامل از امکانات موکول نکنند.

صدقه در روایات، عامل آمرزش و دفع برخی بلاها معرفی شده است

امام جمعه سودجان درباره روایات مربوط به آثار معنوی صدقه، اظهار کرد: در آموزه های دینی، برای صدقه آثار معنوی متعددی بیان شده است، در روایتی از پیامبر اکرم(ص) آمده است: إِنَّ الصَّدَقَةَ لَتُطْفِئُ غَضَبَ الرَّبِّ وَتَدْفَعُ مِیتَةَ السُّوءِ؛ یعنی صدقه خشم پروردگار را فرو می نشاند و مرگ ناگوار را دفع می کند، همچنین در برخی روایات نقل شده از امام صادق(ع) نیز آمده است که صدقه، هفتاد نوع بلا را دفع می کند، این مضمون در منابع حدیثی شیعه، از جمله الکافی و وسائل الشیعه نیز نقل شده است، بنابراین هنگام بیان این آموزه ها باید به متن روایت و منبع آن توجه کرد و میان روایات مختلف تفاوت قائل شد.

وی با تأکید بر اینکه صدقه نباید صرفاً به عنوان یک کمک مالی دیده شود، تصریح کرد: در نگاه دینی، انفاق علاوه بر کمک به نیازمندان، فرصتی برای پالایش روح، تقویت مسئولیت پذیری اجتماعی و نزدیک شدن به خداوند است، توجه به این ابعاد معنوی می تواند انگیزه افراد را برای استمرار کار خیر افزایش دهد.

هاشمی با اشاره به عوامل مؤثر بر کاهش توجه برخی افراد به سنت انفاق، بیان کرد: فشارهای اقتصادی و تورم از جمله عواملی هستند که بر توان مالی خانواده ها اثر می گذارند، اما در کنار این مسائل، تغییر سبک زندگی، تجمل گرایی و رفاه طلبی نیز در برخی موارد موجب می شود کمک به نیازمندان در اولویت های زندگی قرار نگیرد، برای تقویت فرهنگ انفاق باید به مشکلات معیشتی مردم در کنار زمینه های فرهنگی و اجتماعی توجه کرد و مشارکت در کار خیر را گسترش داد، ترویج این فرهنگ نباید صرفاً به توصیه های کلی محدود شود، بلکه باید راه های عملی و متناسب با توان اقتصادی اقشار مختلف جامعه نیز معرفی شود.

کمک های کوچک اما مستمر، فرهنگ انفاق را تقویت می کنند

امام جمعه سودجان درباره راهکارهای ترویج فرهنگ صدقه با حفظ کرامت نیازمندان، گفت: کمک رسانی باید به گونه ای انجام شود که عزت نفس و کرامت انسانی افراد نیازمند آسیب نبیند، حتی کمک های اندک، اگر با استمرار و برنامه ریزی همراه باشند، می توانند در مجموع اثر قابل توجهی داشته باشند، تقویت صندوق های قرض الحسنه، حمایت از خیریه های مساجد و استفاده از روش هایی مانند کارت هدیه یا اعتبار خرید از فروشگاه های محلی می تواند به ساماندهی کمک ها و کاهش آسیب های احتمالی در فرآیند حمایت از نیازمندان کمک کند.

وی تأکید کرد: در طراحی شیوه های کمک رسانی باید از برچسب زنی به افراد نیازمند و آشکارشدن غیرضروری وضعیت معیشتی آنان جلوگیری شود، هدف از انفاق، کاهش مشکلات مردم است، نه قرار دادن آنان در موقعیتی که احساس شرمندگی یا تحقیر کنند.

نمایش فقر برای جلب توجه و کسب شهرت با اخلاق اسلامی سازگار نیست

هاشمی با اشاره به گسترش فعالیت های خیریه در فضای مجازی، گفت: از منظر اخلاق اسلامی، نیت و قصد قربت در انجام کار خیر اهمیت اساسی دارد، اگر کمک به نیازمندان به ابزاری برای جلب دنبال کننده، دریافت پسند یا کسب شهرت تبدیل شود و در این مسیر آبروی افراد آسیب ببیند، چنین رفتاری با هدف انسانی و اخلاقی انفاق سازگار نیست، انتشار تصاویر یا روایت زندگی افراد نیازمند بدون رضایت آنان می تواند کرامت انسانی شان را خدشه دار کند، ازاین رو، فعالان فضای مجازی و افرادی که پویش های خیریه را مدیریت می کنند، باید میان اطلاع رسانی درباره یک فعالیت خیرخواهانه و نمایش تحقیرآمیز فقر تفاوت قائل شوند.

امام جمعه سودجان با بیان اینکه معرفی فعالیت های خیرخواهانه می تواند زمینه مشارکت بیشتر مردم را فراهم کند، تصریح کرد: این کار باید با رعایت حریم خصوصی و حفظ شأن افراد انجام شود، هیچ فعالیتی در حوزه انفاق نباید به بهای آسیب دیدن آبروی انسانی تمام شود.

هاشمی با استناد به آیه 263 سوره بقره، قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَمَغْفِرَةٌ خَیْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ یَتْبَعُهَا أَذًی وَاللَّهُ غَنِیٌّ حَلِیمٌ، اظهار کرد: قرآن کریم تأکید می کند که گفتار نیک و گذشت، از صدقه ای که با آزار همراه شود، بهتر است، این آیه به روشنی نشان می دهد که ارزش کمک مالی نباید ما را از توجه به شیوه رفتار با نیازمند غافل کند، صدقه باید بدون منت گذاشتن، تحقیر یا ریاکاری انجام شود، کمک پنهانی، در مواردی که به حفظ آبرو و کرامت فرد نیازمند کمک می کند، فضیلت بیشتری دارد، با این حال، اگر معرفی یک فعالیت خیرخواهانه با رضایت فرد و بدون آسیب به شأن او انجام شود، می تواند زمینه مشارکت دیگران را نیز فراهم کند.

وی خانواده ها، مدارس، ائمه جمعه و جماعات و رسانه ها را در ترویج فرهنگ انفاق مؤثر دانست و گفت: خانواده نخستین محیطی است که فرزندان در آن با فرهنگ احسان و دستگیری از نیازمندان آشنا می شوند، آموزش عملی این ارزش ها در خانواده و مدرسه می تواند به شکل گیری روحیه مسئولیت پذیری اجتماعی در نسل جدید کمک کند، ائمه جمعه و جماعات نیز می توانند در خطبه های نماز جمعه و سخنرانی ها، ضمن تبیین اهمیت صدقه و انفاق، درباره پیامدهای تحقیر محرومان و آسیب زدن به عزت نفس آنان روشنگری کنند، رسانه ها نیز با معرفی الگوهای درست کمک رسانی و پویش های خیرخواهانه ای که کرامت افراد را حفظ می کنند، نقش مهمی در این زمینه دارند.

هاشمی خاطرنشان کرد: ترویج فرهنگ صدقه زمانی به نتیجه مطلوب می رسد که کمک به دیگران به رفتاری مستمر در زندگی مردم تبدیل شود و در عین حال، کرامت انسانی نیازمندان در همه مراحل کمک رسانی مورد توجه قرار گیرد.

انتهای پیام

نظرات

captcha