اهداف کمی برنامه هفتم برای جذب دانشجویان خارجی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، سید محمدباقر جعفری گفت : آمار دانشجویان بین المللی بر اساس سال تحصیلی محاسبه می شود، نه سال تقویمی. بر همین اساس، در پایان سال تحصیلی 1404ـ1405، حدود 75 هزار دانشجوی خارجی در دانشگاه های ایران مشغول به تحصیل هستند.

وی افزود : در برنامه هفتم پیشرفت، هدف گذاری شده است که تعداد دانشجویان خارجی شاغل به تحصیل در سال 1407 به 320 هزار نفر برسد. این عدد به معنای پذیرش 320 هزار دانشجوی جدید در یک سال نیست، بلکه مجموع دانشجویانی است که در آن سال در نظام آموزش عالی کشور تحصیل می کنند.

مدیرکل امور دانشجویان بین الملل سازمان امور دانشجویان گفت : برای رسیدن به این هدف، برنامه برش سالانه تعریف شده است. در سال 1403، هدف جذب 60 هزار دانشجو بود که با پذیرش حدود 59 هزار و 500 نفر، حدود  99.5 درصد برنامه محقق شد. در سال 1404 نیز هدف تعیین شده 90 هزار نفر بود که با تحقق حدود 75 هزار نفر، حدود 85 درصد هدف برنامه به دست آمد.

جعفری افزود : با وجود شرایط خاص در کشور ، روند جذب دانشجویان خارجی ادامه دارد و هدف گذاری سال 1405 نیز بر اساس برنامه سالانه، 140 هزار نفر است. این رقم هدف برنامه ای است و باید آمار نهایی دانشجویان شاغل به تحصیل در طول سال تحصیلی را مبنای ارزیابی قرار داد.

وی گفت : دانشجویان خارجی شاغل به تحصیل در ایران ، از 86 ملیت مختلف هستند. با این حال، کشور های همسایه سهم بیشتری در جمعیت دانشجویان بین المللی ما دارند؛ زیرا نزدیکی جغرافیایی، اشتراکات فرهنگی و امکان رفت وآمد زمینی، تحصیل در ایران را برای این دانشجویان آسان تر می کند.

مدیرکل امور دانشجویان بین الملل سازمان امور دانشجویان افزود : بر اساس آمار ارائه شده ، حدود 70 درصد دانشجویان خارجی از عراق ، حدود 20 درصد از افغانستان و نزدیک به 10 درصد از سایر کشور ها هستند. در میان دیگر کشور های مبدأ می توان به ترکیه، سوریه، لبنان، پاکستان و هند اشاره کرد.

جعفری گفت : البته ظرفیت ایران به کشور های همسایه محدود نمی شود. کشور های آسیای مرکزی، از جمله تاجیکستان، ترکمنستان، قزاقستان و ازبکستان، همچنین کشور های جنوب شرق آسیا مانند اندونزی و مالزی، از حوزه های دارای ظرفیت برای توسعه جذب دانشجوی بین المللی هستند.

وی درخصوص مجوز جذب دانشجوی بین المللی  افزود : حدود 210 دانشگاه و واحد دانشگاهی، از جمله برخی واحد های دانشگاه آزاد اسلامی و دانشگاه جامع علمی کاربردی، مجوز جذب دانشجوی شهریه پرداز خارجی را دارند که 160 دانشگاه از بین این تعداد خیلی فعال هستند، این دانشجویان از مسیر های پذیرش بین المللی وارد دانشگاه می شوند و پذیرش آنها با پذیرش از طریق کنکور سراسری تفاوت دارد.

مدیرکل امور دانشجویان بین الملل سازمان امور دانشجویان گفت : میزان موفقیت دانشگاه ها به عوامل مختلفی وابسته است؛ از جمله رشته های ارائه شده، کیفیت آموزشی، امکانات، میزان شهریه، خدمات دانشجویی و تعامل با مؤسسات مجاز جذب دانشجو. دانشگاه هایی که در این زمینه برنامه ریزی و فعالیت بیشتری دارند، طبیعتاً شانس بالاتری برای جذب دانشجوی بین المللی خواهند داشت.

جعفری افزود : با این حال، برای توسعه جذب دانشجو و استفاده از ظرفیت های بیشتر، مسیر دیگری نیز در نظر گرفته شده است. برای نخستین بار به 30 دانشگاه برتر کشور مجوز ارائه برخی دوره ها به زبان انگلیسی داده شده و امکان ارائه آموزش به زبان عربی نیز در این چارچوب مورد توجه قرار گرفته است.

وی گفت : این سیاست به معنای کنار گذاشتن زبان فارسی نیست؛ بلکه کانال جدیدی در کنار مسیر قبلی ایجاد می کند. برخی متقاضیان خارجی علاقه مندند در ایران تحصیل کنند، اما فرصت یا امکان اختصاص زمان طولانی برای یادگیری زبان فارسی را ندارند. ارائه دوره های تخصصی به زبان دوم ، می تواند امکان استفاده این گروه از ظرفیت علمی دانشگاه های ایران را فراهم کند.

مدیرکل امور دانشجویان بین الملل سازمان امور دانشجویان درخصوص جذب دانشجوی بین المللی افزود : مؤسسه غیرمجاز زیرمجموعه سازمان امور دانشجویان در داخل کشور وجود ندارد و هر مجموعه ای که بدون دریافت مجوز در این حوزه فعالیت کند، کاملاً غیرقانونی است و به هیچ وجه زیرمجموعه این سازمان محسوب نمی شود. فعالیت برخی افراد در این زمینه نیز در قالب دلالی صورت می گیرد که با آن برخورد می شود.

جعفری گفت : از آنجا که سازمان امور دانشجویان متولی نظارت بر فرایند جذب دانشجویان بین المللی است، احراز صلاحیت مؤسسات متقاضی فعالیت در این حوزه به صورت دقیق و کنترل شده انجام می شود. این فرایند شامل بررسی های تخصصی، مصاحبه های فردی و تخصصی و انجام استعلام های لازم از نهاد های ذی ربط، از جمله نهاد های امنیتی و نمایندگی مقام معظم رهبری، است. پس از طی این مراحل، موضوع در کارگروه مربوط بررسی و درباره صدور مجوز تصمیم گیری می شود.

وی تاکید کرد : در همین راستا، اخیرا به وزارت علوم و رؤسای دانشگاه ها نامه نگاری کردیم و تأکید شد که صرفاً مؤسسات دارای مجوز رسمی ، حق فعالیت در زمینه جذب دانشجوی بین المللی را دارند و ورود و فعالیت افراد و مجموعه های فاقد مجوز در این زمینه ممنوع است.

مدیرکل امور دانشجویان بین الملل سازمان امور دانشجویان افزود : همچنین برای جلوگیری از تضییع حقوق دانشجویان، آیین نامه و نرخ نامه مشخصی برای تعیین سقف هزینه دریافتی توسط مؤسسات مجاز در نظر گرفته شده است. از سوی دیگر، انحصار در فعالیت این مؤسسات نیز ممنوع است و فرایند جذب دانشجو باید در چارچوب ضوابط تعیین شده و به صورت شفاف و رقابتی انجام شود تا حقوق دانشجویان حفظ شود و زمینه سوءاستفاده احتمالی از بین برود.

جعفری درباره اثر تحولات منطقه ای و جنگ بر انتخاب ایران بعنوان مقصد تحصیلی گفت : انتخاب مقصد تحصیلی نه فقط در ایران، بلکه در دنیا به عوامل مختلفی بستگی دارد. اعتبار علمی دانشگاه، هزینه تحصیل، هزینه زندگی، امنیت، امکان رفت وآمد و ارتباط دانشجو با خانواده از جمله مهم ترین عوامل هستند.

وی افزود : این شرایط به ویژه برای دانشجویان کشور های دورتر اثرگذار است؛ در حالی که دانشجویان کشور های همسایه به دلیل دسترسی زمینی و نزدیکی جغرافیایی، معمولاً امکان رفت وآمد آسان تری دارند. با وجود این چالش ها، ظرفیت علمی ایران همچنان قابل توجه است و باید برای معرفی بهتر آن در سطح بین المللی تلاش کرد.

این موضوع به ویژه درباره کشور هایی که برای پذیرش مدارک دانشگاهی ضوابط خاصی دارند، باید با گفت و گو و همکاری دوجانبه پیگیری شود. هرچه شناخت متقابل نظام های آموزش عالی بیشتر باشد، امکان توسعه همکاری های علمی و جذب دانشجوی خارجی نیز افزایش پیدا می کند.