متولی کارآمد؛ لازمه اثربخشی مدیریت واحد قرآنی

موضوع تعدد نهاد ها و دستگاه های فعال در عرصه قرآن و نبود یک متولی واحد برای سیاست گذاری و راهبری فعالیت های قرآنی، ازجمله مباحثی است که طی سال های اخیر بار ها از سوی فعالان و پیشکسوتان این عرصه مطرح شده است. موافقان ایجاد مدیریت واحد معتقدند پراکندگی مسئولیت ها و موازی کاری دستگاه ها، مانعی جدی در مسیر تحقق اهداف قرآنی کشور است و ساماندهی این ظرفیت ها می تواند به انسجام و اثربخشی بیشتر برنامه ها منجر شود.

با این حال، تحقق مدیریت واحد صرفاً به معنای تجمیع ساختار ها و واگذاری مسئولیت ها به یک نهاد یا جریان مشخص نیست؛ بلکه صلاحیت، کارآمدی و توان مدیریتی متولی احتمالی نیز از اهمیت اساسی برخوردار است. در همین زمینه، سیدمحسن موسوی بلده، پیشکسوت قرآنی کشور و مدرس قرآن کریم، با نگاهی انتقادی به وضعیت مدیریت فعالیت های قرآنی، معتقد است اگر قرار باشد مدیریت یکپارچه به جریانی سپرده شود که پیش تر در اداره این حوزه موفق عمل نکرده است، بهتر است فعلاً چنین وحدتی شکل نگیرد.

آنچه در ادامه می آید، گفت وگوی ایکنا با این پیشکسوت قرآنی درباره چالش های مدیریتی و ضرورت آسیب شناسی ساختار فعالیت های قرآنی کشور است.

ایکنا ـ برخی پیشکسوتان قرآنی، بر این باورند که نبود متولی واحد و مدیریت منسجم در فعالیت های قرآنی کشور، یکی از عوامل اصلی بروز چالش ها و موازی کاری ها در این حوزه است. ارزیابی شما از این دیدگاه چیست و تا چه اندازه نبود مدیریت واحد را در وضعیت فعلی فعالیت های قرآنی مؤثر می دانید؟

ممنونم از دغدغه خبرگزاری ایکنا نسبت به این مسئله بسیار مهم. تردیدی نیست که در هر جریان و فعالیتی در یک کشور، وجود نظم و مدیریت واحد و منسجم می تواند به ساماندهی بهتر امور کمک کند. بنابراین، من هم در حالت ایده آل معتقدم که فعالیت های قرآنی کشور باید از یک مدیریت واحد برخوردار باشند.

اجازه بدهید به عنوان کسی که از سال 1342 و دوران دبستان وارد عرصه آموزش و فعالیت قرآنی شده ام و اکنون در سال 1405 همچنان در این حوزه حضور دارم، صریح و بی پرده صحبت کنم.

ما در حوزه قرائت و تلاوت قرآن با وضعیتی مواجه شده ایم که متأسفانه باید بگویم گاهی شرایط به گونه ای است که انسان احساس می کند با یک مجموعه بدسرپرست مواجه است

با وجود اعتقاد به ضرورت مدیریت واحد، به دلیل برخی واقعیت های تلخ موجود در فضای قرآنی کشور، در شرایط فعلی معتقدم بهتر است فعالیت های قرآنی تحت مدیریت واحد قرار نگیرند.

باید توجه کنیم که وقتی از جامعه قرآنی صحبت می کنیم، منظورمان صرفاً جامعه قرائت و تلاوت قرآن نیست؛ بلکه جامعه قرآنی مفهومی گسترده تر دارد و قاریان، حافظان، مفسران، عالمان و دیگر فعالان این عرصه را دربرمی گیرد. بنابراین، نمی توان جامعه قرآنی را به یک بخش یا یک جریان خاص محدود کرد.

مسئله من این است که ما در حوزه قرائت و تلاوت قرآن با وضعیتی مواجه شده ایم که متأسفانه باید بگویم گاهی شرایط به گونه ای است که انسان احساس می کند با یک مجموعه بدسرپرست مواجه است. حتی می توانم بگویم در برخی شرایط، نبود سرپرست بهتر از داشتن سرپرستی است که اجازه نمی دهد، ظرفیت ها و توانمندی های موجود به درستی به کار گرفته شوند.

منظورم این است که اگر قرار باشد مدیریت یکپارچه فعالیت های قرآنی کشور به جریانی واگذار شود که تاکنون فرصت و مسئولیت اداره این حوزه را داشته، اما نتوانسته است عملکرد قابل قبولی از خود نشان دهد، چه تضمینی وجود دارد که در آینده بتواند این مسئولیت را به درستی انجام دهد؟

به همین دلیل، با وجود اینکه مدیریت واحد را یک آرمان و ایده آل می دانم، معتقدم تا زمانی که این واقعیت ها وجود دارد، بهتر است برای ایجاد ساختار واحد شتاب نکنیم. اگر قرار باشد همه فعالیت ها زیر نظر جریانی قرار بگیرد که کارنامه آن در این زمینه چندان موفق نبوده است، نبود مدیریت واحد را به چنین وحدتی ترجیح می دهم.

ایکنا ـ با توجه به این انتقادها، به نظر شما پیشکسوتان، خادمان و فعالان قرآنی برای اصلاح این وضعیت و حرکت به سمت مدیریت مطلوب چه مسئولیتی بر عهده دارند؟ آیا لازم است جامعه قرآنی برای تغییر این شرایط مطالبه گری کند؟

هرکدام از ما باید تلاش خودمان را برای نزدیک شدن به شرایط ایده آل انجام دهیم. همین صحبت هایی که اکنون با شما دارم، خودش نوعی اقدام در همین مسیر است.

شما از من می پرسید که فعالان قرآنی چه کاری باید انجام دهند؛ من همین الان کاری انجام دادم. درباره یک مسئله صحبت کردم، اشکال را توضیح دادم و تلاش کردم آسیب موجود را نشان دهم.

ما در حوزه های مختلف، مفهومی به نام فیزیولوژی و مفهومی به نام پاتولوژی داریم. فیزیولوژی به عملکرد صحیح و طبیعی یک مجموعه اشاره دارد و پاتولوژی به معنای آسیب شناسی و بررسی اختلالات و مشکلات آن است.

اگر بخواهیم درباره عملکرد مطلوب جامعه قرآنی صحبت کنیم، ابتدا باید ببینیم این جامعه در وضعیت فعلی چه آسیب هایی دارد و چه عواملی مانع رسیدن آن به شرایط مطلوب شده است.

من در این گفت و گو تلاش کردم یکی از این آسیب ها را بیان کنم؛ آسیبی که به اعتقاد من، در صورت نادیده گرفتن آن، حتی ایجاد ساختار واحد نیز نمی تواند مشکل فعالیت های قرآنی کشور را حل کند.

بنابراین، پیشکسوتان و خادمان قرآن باید درباره این مسائل صحبت کنند، واقعیت ها را بیان کنند و اجازه ندهند که صرفاً با تغییر عنوان ها و ساختارها، تصور کنیم مشکلات برطرف شده است.

ایکنا ـ بنابراین، شما با اصل مدیریت واحد مخالف نیستید، بلکه معتقدید پیش از تحقق آن باید درباره صلاحیت و کارآمدی متولی این مدیریت اطمینان حاصل شود؟

دقیقاً همین طور است. من با اصل مدیریت واحد مخالف نیستم؛ اتفاقاً آن را ایده آل می دانم، اما مسئله این است که چه کسی و با چه کارنامه ای قرار است، این مدیریت را برعهده بگیرد.

وحدت تشکیلاتی به تنهایی نمی تواند تضمین کننده موفقیت باشد. اگر مدیریت واحد در اختیار مجموعه ای قرار بگیرد که پیش تر نتوانسته از عهده مسئولیت خود به خوبی برآید، طبیعتاً نمی توان انتظار داشت که صرفاً با ایجاد یک ساختار متمرکز، مشکلات برطرف شود.

به همین دلیل، تأکید من بر ضرورت آسیب شناسی پیش از هرگونه تصمیم گیری درباره ساختار مدیریتی فعالیت های قرآنی است. باید ابتدا مشکلات را بشناسیم و برای آنها راه حل پیدا کنیم و بعد درباره شکل مدیریت و متولی آن تصمیم بگیریم.

من حرفم را صریح مطرح کردم؛ امیدوارم این صحبت ها بهانه ای برای تأمل بیشتر درباره وضعیت مدیریت جامعه قرآنی کشور باشد.

انتهای پیام