جهش بین المللی اختراعات ایران در گزارش سازمان جهانی مالکیت فکری

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری، امیرمحمود بخشایش، مدیر کانون مدیریت دارایی های فکری در خلال اولین کنفرانس ملی مالکیت فکری در برون دادهای دانشگاهی در دانشگاه گیلان، با اشاره به نتایج گزارش سازمان جهانی مالکیت فکری، اعلام کرد: درخواست های بین المللی اختراع ایران در بخش رصد نوآوری این گزارش رشد داشته و رتبه کشور در شاخص درخواست های PCT نیز با سه پله بهبود، از 48 در گزارش 2025 به 45 در گزارش 2026 رسیده است.

وی این روند را امیدوارکننده دانست و تقویت حمایت ها را زمینه ساز تداوم توسعه اختراعات خارجی عنوان کرد.

وی با تأکید بر ضرورت توجه به زنجیره توسعه اختراعات گفت: تعداد درخواست ها به تنهایی برای بررسی این حوزه کفایت نمی کند. هدف، شکل گیری سازوکاری پایدار است که شناسایی دستاوردهای فناورانه، حفاظت از آن ها و تجاری سازی را به یکدیگر پیوند دهد و به بهره برداری اقتصادی از فناوری در بازارهای داخلی و خارجی منجر شود.

بخشایش با اشاره به بهبود ده پله ای رتبه ایران در بخش سرمایه انسانی و پژوهش این گزارش عنوان کرد: وجود بیش از دو هزار پژوهشگر تمام وقت به ازای هر میلیون نفر جمعیت، ظرفیت ارزشمندی برای کشور است که با شناسایی مناسب دستاوردهای نوآورانه قابل حفاظت و حمایت هدفمند، می توان مسیر ثبت اختراع خارجی و بهره برداری اقتصادی از آن ها را هموار کرد. در این راستا، کانون با رویکردی فعال در تعامل با شرکت های دانش بنیان و مراکز پژوهشی به دنبال شناسایی این ظرفیت ها است.

او در توضیح نقش PCT در این زنجیره افزود: این معاهده امکان پیگیری حفاظت از اختراع و دریافت 30 ماه حق تقدم نوآوری را برای ثبت اختراع در 159 کشور عضو را از طریق یک درخواست بین المللی فراهم می کند. استفاده هدفمند از این مسیر، فرصتی مناسب برای ارزیابی بازارهای هدف، جذب شریک تجاری و برنامه ریزی برای حفاظت از فناوری در کشورهای منتخب فراهم می کند. به همین علت، در سیاست های حمایتی کانون، پیش از ورود به مرحله ثبت اختراع در کشورهای خارجی، از مسیر PCT استفاده می شود.

مدیر کانون مدیریت دارایی های فکری، بهبود رتبه ایران در شاخص های مرتبط با معاملات سرمایه گذاری خطرپذیر را زمینه مناسبی برای توسعه دارایی های نامشهود دانست و گفت: ثبت اختراع ابزاری برای حفاظت از فناوری و کمک به تجاری سازی آن است. رویکرد کانون نیز تجاری است و برای اختراعات تجاری شده، 90درصد هزینه ثبت در کشورهای هدف را حمایت می کنیم. همچنین بهره گیری از ظرفیت های ارزش گذاری و توثیق دارایی های فکری و اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه، به ویژه برای صنایع بزرگ و مادر، می تواند به تکمیل زنجیره تأمین مالی و بهره برداری اقتصادی از اختراعات کمک کند.

بخشایش همچنین بهبود شاخص مقالات علمی و فنی کشور (از رتبه 28 به 25) در مقایسه با کاهش انتشارات علمی خوشه تهران در گزارش خوشه های نوآوری امسال را نشانه ای احتمالی از رشد ظرفیت فناورانه در دیگر مناطق کشور دانست و خاطرنشان کرد: ظرفیت های اختراعی کشور محدود به تهران نیست و حمایت های کانون نیز در دسترس پژوهشگران و فناوران سراسر کشور قرار دارد؛ متقاضیان می توانند از طریق سامانه خدمت و یا ارتباط با سفیران کانون در بیش از 40 دانشگاه، پژوهشگاه و پارک علم وفناوری از حمایت های مختلف کانون بهره ببرند. همچنین کارگاه های توانمندسازی هفتگی برخط و امکان دریافت مشاوره تخصصی از طریق سامانه دانا در دسترس عموم قرار دارد.