ابتلای 30 درصد ایرانیان بالای 50 سال به پوکی استخوان

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، دکتر باقر لاریجانی در نشست خبری هفته ملی سلامت استخوان که در محل پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران برگزار شد، با تأکید بر ضرورت افزایش آگاهی عمومی درباره پوکی استخوان گفت: این بیماری یکی از مسائل مهم سلامت مردم است و آگاهی بخشی درباره عوامل خطر، پیشگیری، تشخیص و درمان آن باید به طور جدی دنبال شود.

پوکی استخوان 62 درصدی در زنان بالای 65 سال

وی با اشاره به نتایج مطالعات پژوهشگاه درباره وضع سلامت استخوان در سالمندان افزود: در زنان بالای 65 سال، حدود 62 درصد به پوکی استخوان و 33 درصد به کاهش تراکم استخوان مبتلا هستند و تنها حدود پنج درصد از نظر تراکم استخوان در وضعیت طبیعی قرار دارند. در مردان این گروه سنی نیز حدود 62 درصد پوکی استخوان و 18 تا 20 درصد کاهش تراکم استخوان دارند و سهم مردان دارای تراکم طبیعی استخوان حدود 20 درصد است.

رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران با بیان اینکه اهمیت پوکی استخوان صرفاً به کاهش تراکم استخوان محدود نمی شود، تصریح کرد: پیامد مهم این بیماری، افزایش خطر شکستگی است. حتی زمین خوردن یا وارد شدن ضربه ای کوچک می تواند در افراد مبتلا به پوکی استخوان به شکستگی منجر شود؛ عارضه ای که به ویژه در سنین بالا می تواند استقلال فرد را از بین ببرد و مشکلات جدی برای بیمار و خانواده او ایجاد کند.

مخاطرات حیاتی 20 درصد افرادی که دچار شکستگی لگن می شوند

لاریجانی با اشاره به پیامد های شکستگی لگن در سالمندان، گفت: حدود 20 درصد افرادی که دچار شکستگی لگن می شوند، در بیمارستان حیات شان به مخاطره می افتد و شمار قابل توجهی از بازماندگان نیز با محدودیت حرکتی و وابستگی به دیگران مواجه می شوند.

به گفته وی، این وضعیت علاوه بر آسیب های جسمی و روانی، هزینه های اقتصادی قابل توجهی به خانواده ها و نظام سلامت تحمیل می کند.

وی با اشاره به بار شکستگی های استخوانی در کشور، اظهار کرد: برآورد های چند سال گذشته پژوهشگاه نشان می دهد که در ایران روزانه حدود 400 شکستگی استخوان رخ می دهد و شمار شکستگی های جدید سالانه به حدود 150 هزار مورد می رسد. بخشی از این شکستگی ها با پوکی استخوان ارتباط دارند و می توانند به ناتوانی، وابستگی و حتی مرگ منجر شوند.

این استاد دانشگاه با تأکید بر افزایش خطر شکستگی مجدد پس از نخستین شکستگی، افزود: احتمال وقوع شکستگی بعدی در این افراد می تواند دو تا سه برابر بیشتر شود. به همین دلیل، پژوهشگاه با همکاری وزارت بهداشت در حال پیگیری برنامه ای برای شناسایی و مراقبت از بیمارانی است که با شکستگی به بیمارستان مراجعه می کنند تا با آموزش، پایش مستمر و پیگیری درمان، از شکستگی های بعدی پیشگیری شود. این برنامه هم اکنون در چند دانشگاه علوم پزشکی و برخی بیمارستان های تهران در حال اجراست.

دکتر لاریجانی با بیان اینکه بسیاری از مبتلایان از بیماری خود اطلاع ندارند، گفت: حدود 80 درصد افراد مبتلا به پوکی استخوان از ابتلای خود بی خبرند. این مسئله نشان می دهد که تشخیص زودهنگام و افزایش آگاهی مردم باید در اولویت برنامه های پیشگیری قرار گیرد.

از هر هزار نفر 80 نفر درمان را آغاز می کنند

وی همچنین از پایین بودن میزان شروع درمان و تداوم آن در مبتلایان خبر داد و افزود: از هر هزار فرد مبتلا به پوکی استخوان، تنها حدود 80 نفر درمان را آغاز می کنند. علاوه بر این، تقریباً نیمی از افرادی که درمان را شروع می کنند، پس از مدتی آن را رها می کنند؛ مشکلی که در کشور های دیگر نیز وجود دارد و برای مقابله با آن باید آموزش و پیگیری بیماران تقویت شود.

رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به اهمیت سنجش تراکم استخوان، اظهار کرد: توصیه می شود افراد، به ویژه زنان و مردان در سنین حدود 65 سالگی، حتی در صورت نداشتن علامت، وضعیت سلامت استخوان خود را بررسی کنند. با این حال، توزیع دستگاه های سنجش تراکم استخوان در کشور متوازن نیست و این تجهیزات عمدتاً در شهر های بزرگ و مراکز استان ها متمرکز شده اند؛ موضوعی که ضرورت برنامه ریزی دقیق تر برای توسعه دسترسی به خدمات تشخیصی را نشان می دهد.

لاریجانی با انتقاد از انتشار برخی اطلاعات نادرست درباره پیشگیری و درمان پوکی استخوان، گفت: در زمینه مصرف کلسیم و ویتامین D باور های نادرستی وجود دارد؛ از جمله اینکه مصرف کلسیم به طور کلی موجب سنگ کلیه می شود یا پوکی استخوان درمان ندارد. در حالی که نیاز به کلسیم باید از طریق تغذیه مناسب و در صورت لزوم مکمل ها تأمین شود و درمان های مؤثری نیز برای این بیماری وجود دارد.

ضرورت توجه به دریافت کلسیم توسط افراد

وی با اشاره به منابع غذایی کلسیم، افزود: شیر و ماست از منابع مهم تأمین کلسیم هستند و هر لیوان شیر حدود 300 میلی گرم کلسیم دارد. افراد باید به دریافت کافی کلسیم توجه کنند و در صورت نیاز به مکمل، با نظر پزشک اقدام کنند. همچنین نمی توان بدون شواهد کافی فرض کرد که مواد غذایی مانند عسل و سنجد به تنهایی نیاز بدن به کلسیم را تأمین می کنند.

این استاد دانشگاه با اشاره به امکان دسترسی به درمان های پوکی استخوان در داخل کشور، اظهار کرد: بسیاری از درمان های مورد نیاز این بیماران در داخل کشور تولید می شوند و امکان دسترسی به آنها وجود دارد؛ بنابراین باید با افزایش آگاهی عمومی، تشخیص به موقع و پیگیری درمان، از پیشرفت بیماری و بروز شکستگی های پرهزینه و ناتوان کننده جلوگیری کرد.

دکتر لاریجانی بر نقش رسانه ها در افزایش سواد سلامت جامعه تأکید کرد و گفت: پوشش برنامه های آموزشی و کمپین های اطلاع رسانی درباره سلامت استخوان هنوز کافی نیست و لازم است تلاش بیشتری برای آگاه سازی مردم صورت گیرد. اطلاعات تکمیلی درباره پوکی استخوان و راه های پیشگیری و درمان آن نیز در وب سایت پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم در دسترس است.