گارانتی روی کاغذ، هزینه از جیب مردم

بازار لوازم خانگی فقط با مسئله قیمت و قدرت خرید مصرف کنندگان روبه رو نیست؛ خدمات پس از فروش و اعتبار ضمانت نامه ها نیز بخشی از معادله اعتماد در این بازار است.

خرید یخچال، ماشین لباسشویی یا تلویزیون، به ویژه در شرایطی که هزینه جایگزینی این کالاها برای خانوارها سنگین است، بدون اطمینان از دسترسی به تعمیرات و قطعات یدکی می تواند ریسک قابل توجهی به همراه داشته باشد.

در چنین شرایطی، ضمانت نامه زمانی ارزش واقعی پیدا می کند که صادرکننده آن مشخص باشد، تعهداتش شفاف اعلام شود و امکان پیگیری خدمات وعده داده شده وجود داشته باشد.

ضمانت نامه؛ الزام قانونی فروش کالا

بر اساس ماده 3 قانون حمایت از حقوق مصرف کنندگان، عرضه کنندگان کالا و خدمات و تولیدکنندگان موظف اند ضمانت نامه ای شامل مدت و نوع ضمانت را همراه با صورتحساب فروش به مشتری ارائه کنند. در صورتحساب نیز باید قیمت کالا یا اجرت خدمات و تاریخ عرضه مشخص باشد.

بنابراین، ارائه ضمانت نامه صرفاً امتیازی تبلیغاتی برای فروش بیشتر نیست، بلکه در چارچوب قانون، تعهدی در قبال حقوق خریدار محسوب می شود.

سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان در اطلاع رسانی منتشرشده در 17 تیر 1404، حداقل مدت ضمانت لوازم خانگی و کالاهای صوتی و تصویری را 24 ماه اعلام کرد. بر اساس همین اطلاع رسانی، ضمانت قطعه کمپرسور یخچال، فریزر و کولرهای گازی نیز باید حداقل 60 ماه باشد.

این مدت ها اهمیت بررسی دقیق مفاد ضمانت نامه را بیشتر می کند؛ زیرا خریدار باید بداند پوشش اعلام شده دقیقاً شامل کدام قطعات و خدمات است و چه شرایطی برای استفاده از آن وجود دارد.

هر کارت ضمانتی معتبر نیست

وجود کارت گارانتی در جعبه کالا یا درج عنوان هایی مانند ضمانت طلایی و خدمات ویژه، به تنهایی اعتبار ضمانت نامه را اثبات نمی کند. معیار اصلی، هویت شرکت ارائه دهنده، ثبت اطلاعات ضمانت، مدت پوشش و امکان دسترسی به خدماتی است که در سند وعده داده شده اند.

ضوابط اختصاصی گروه کالایی لوازم خانگی، برقی و الکترونیکی نیز برای ثبت اطلاعات کالا و ضمانت، سازوکارهای مشخصی در نظر گرفته اند. مطابق این ضوابط، سامانه جامع گارانتی برای ثبت و استعلام اطلاعات ضمانت و بررسی شرکت های ارائه دهنده خدمات پیش بینی شده است.

به همین دلیل، استعلام پیش از خرید یا بلافاصله پس از آن می تواند از اتکای صرف به ادعاهای فروشنده جلوگیری کند.

این موضوع در مورد کالاهای خارجی فاقد نمایندگی رسمی اهمیت بیشتری دارد. اگر تأمین قطعات، دسترسی به تعمیرکار و مسئولیت شرکت ضمانت کننده روشن نباشد، مصرف کننده ممکن است هنگام بروز نقص فنی با هزینه هایی مواجه شود که تصور می کرد تحت پوشش ضمانت قرار دارند.

البته خارجی بودن کالا به تنهایی به معنای نامعتبر بودن ضمانت آن نیست؛ ملاک، اعتبار و قابلیت اجرای تعهدات شرکت ارائه دهنده است.

استعلام؛ نخستین خط دفاع خریدار

مصرف کنندگان می توانند از طریق سامانه جامع گارانتی به نشانی irangs.ir، اطلاعات ضمانت کالای خود را بررسی کنند. تطبیق مشخصات محصول با اطلاعات ثبت شده، توجه به تاریخ آغاز و پایان ضمانت و مطالعه موارد خارج از پوشش، از اقداماتی است که پیش از نهایی کردن خرید یا پرداخت هزینه جداگانه برای خدمات ضمانت باید انجام شود.

ساماندهی بازار گارانتی نیز تنها به آگاهی خریدار محدود نمی شود. شفافیت در معرفی شرکت های مجاز، نظارت بر تبلیغات و فروش ضمانت نامه ها و رسیدگی مؤثر به شکایت ها، برای جلوگیری از شکل گیری تعهدات غیرقابل اجرا ضروری است.

در بازاری که لوازم خانگی سهم مهمی از هزینه های خانوار را به خود اختصاص می دهد، ضمانت نامه معتبر بخشی از ارزش خرید است، نه برگه ای حاشیه ای در کنار فاکتور. فاصله میان وعده فروشنده و خدمت واقعی شرکت، همان نقطه ای است که اعتبار نظام خدمات پس از فروش سنجیده می شود؛ معیاری که در نهایت باید با تعمیر به موقع، تأمین قطعه و اجرای تعهدات سنجیده شود، نه با ظاهر کارت گارانتی.

تگ ها بازار لوازم خانگی گارانتی