اهمیت مراقبت های تسکینی در بیماران مبتلا به سرطان

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، فاطمه تاجیک رستمی، فوق تخصص خون و سرطان بالغین امروز در ششمین همایش ملی مراقبت های حمایتی و تسکینی، هم زمان با روز جهانی مراقبت تسکینی گفت: مراقبت تسکینی به معنای پایان درمان نیست؛ بلکه رویکردی جامع و چندرشته ای برای کاهش درد و رنج، کنترل علائم، حمایت روانی و اجتماعی و ارتقای کیفیت زندگی بیماران و خانواده های آنان است. به ویژه در بیماری هایی مانند سرطان، درد تنها یک نشانه جسمی نیست؛ بلکه ابعاد روانی، عاطفی، اجتماعی و اقتصادی زندگی بیمار و اطرافیان او را نیز تحت تأثیر قرار می دهد. بنابراین، تحقق شعار «هیچ کس تنها نیست» مستلزم آن است که نظام سلامت در تمام این ابعاد، همراه بیمار باشد.

وی گفت: یکی از مهم ترین چالش های توسعه این خدمات در کشور، جای خالی آموزش نظام مند مراقبت های حمایتی و تسکینی در برنامه رسمی آموزش پزشکی عمومی است. پزشکان عمومی به عنوان نخستین سطح تماس بسیاری از بیماران با نظام سلامت، باید دانش و مهارت کافی برای مدیریت علائم، کاهش درد و ارائه حمایت های اولیه را داشته باشند. فقدان این آموزش ها، در کنار نگرانی از تداخلات دارویی و محدودیت دسترسی به خدمات تخصصی، ممکن است موجب ارجاع های غیرضروری و دشوارتر شدن دسترسی بیماران، به ویژه در شهرستان ها، شود.

فوق تخصص خون و سرطان بالغین ادامه داد: از سوی دیگر، کنترل مؤثر درد و سایر علائم آزاردهنده، نیازمند همکاری تیمی پزشکان، پرستاران، متخصصان درد، روان شناسان و دیگر اعضای تیم درمان است. هرچند امروزه روش های دارویی و مداخلات تخصصی متعددی برای کنترل درد در دسترس است، اما زمانی می توان به نتایج مطلوب رسید که ابعاد جسمی و روانی رنج بیمار به طور هم زمان مورد توجه قرار گیرد.

تاجیک رستمی افزود: استقرار هسته های مراقبت تسکینی در بیمارستان ها، به ویژه در بخش های انکولوژی، نیز از ضرورت های مهم نظام سلامت است. نبود چنین واحد هایی می تواند به مراجعات مکرر اورژانسی، بستری های غیرضروری در بخش های مراقبت های ویژه و تحمیل هزینه های سنگین به خانواده ها و نظام سلامت منجر شود. در مقابل، ارائه به موقع مراقبت های تسکینی می تواند به مدیریت بهتر علائم، کاهش رنج بیمار، حمایت از خانواده و استفاده منطقی تر از منابع درمانی کمک کند.

وی ادامه داد: توسعه این رویکرد، نیازمند همگرایی سیاست گذاران، دانشگاه های علوم پزشکی، مراکز درمانی و سازمان های مردم نهاد است. در این مسیر، همکاری میان وزارت بهداشت، مراکز دانشگاهی و مؤسساتی مانند مکسا می تواند زمینه را برای تدوین راهکار های اجرایی و ادغام مؤثر مراقبت های حمایتی و تسکینی در نظام سلامت فراهم کند.

فوق تخصص خون و سرطان بالغین گفت: پیام اصلی این رویکرد روشن است و آن مراقبت تسکینی نه جایگزین درمان است و نه محدود به روز های پایانی حیات. این مراقبت از لحظه اعلام تشخیص که شامل از نحوه مواجهه با خبر بیماری تا همراهی در عوارض درمان، کنترل درد، مدیریت اضطراب و حمایت از بیمار و خانواده در بحران های جسمی، روانی و معیشتی آغاز می شود.

تاجیک رستمی ادامه داد: پایان یک باور نادرست، آغاز یک مسئولیت مشترک است؛ مسئولیتی برای آنکه هیچ بیماری در مسیر دشوار درمان، خود را تنها احساس نکند.