بازتاب پیامدهای جنگ علیه ایران در رسانه های جهان

به گزارش مشرق، از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نه تنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه های آمریکایی، بن بست راهبردی و شکست های میدانی و سیاسی بر متجاوزان تحمیل شد. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانش آموزان بی گناه آغاز شد، به سرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گسترده ای پیدا کرد و واکنش های متفاوتی را در رسانه های بین المللی برانگیخت.

رسانه های جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کرده اند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتاب ها می تواند تصویری روشن تر از وضعیت واقعی جنگ و چشم انداز آن ارائه دهد.

رسانه های انگلیسی

بلومبرگ در گزارشی نوشت لوید آستین، وزیر دفاع پیشین آمریکا، در نشست امنیتی ورشو گفت در این مرحله «راه آسانی برای خروج» از جنگ ایران وجود ندارد. به نوشته این نشریه، آستین افزود هر دو طرف گمان می کنند می توانند از طرف دیگر دوام بیشتری داشته باشند و حل مناقشه به «دیپلماسی کارشناسانه» نیاز دارد. او گفت آمریکا و ایران مواضع خود را سخت تر کرده اند و هرچند اقتصاد ایران تحت فشار شدید است، تهران به چنین فشارهایی عادت دارد. این گزارش می افزاید ترامپ بارها از پیشرفت دو طرف گفته، اما نتیجه ای نگرفته و تهدیدهایش به تشدید نظامی با نزدیک شدن انتخابات میان دوره ای و گرانی سوخت گره خورده است. به نوشته این نشریه، جنگ زیرساخت های منطقه را آسیب زده و پایگاه های آمریکا را ویران کرده، اما ایران نشان داده می تواند تنگه هرمز را تهدید کند. آستین گفت منطقه خلیج فارس «هرگز» به وضعیت پیش از جنگ بازنمی گردد و درباره اشتباه راهبردی بودن جنگ ترامپ گفت تاریخ قضاوت می کند.

در گزارشی که پایگاه خبری د هیل (The Hill) منتشر کرده، اسکات بسنت، وزیر خزانه داری آمریکا، در برنامه «فاکس اند فرندز» درباره جنگ ایران گفت نمی داند این جنگ چگونه پایان می یابد. بسنت گفت مانند فروپاشی دیوار برلین، پایان این جنگ قابل پیش بینی نیست.

به نوشته د هیل، اظهارات او حدود دو هفته پیش از رسیدن جنگ به هشت ماهگی بیان شده است. این جنگ که در افکار عمومی آمریکا محبوب نیست، هزینه انرژی در آمریکا را بالا برده و تنگه هرمز به عنوان مسیر کلیدی صادرات نفت خلیج فارس بسته شده است. جنگ و پیامدهای آن به موضوع اصلی انتخابات میان دوره ای تبدیل شده و دموکرات ها جمهوری خواهان را به دلیل هزینه های بالای انرژی تحت فشار گذاشته اند. ترامپ ابتدا پیش بینی کرده بود جنگ چند هفته طول می کشد، اما با وجود فشار سیاسی داخلی راه خروجی نیافته است.

او اخیراً گفته جنگ به زودی پس از انتخابات میان دوره ای پایان می یابد، اما درباره چگونگی آن مبهم سخن گفته است. هفته گذشته نیز اعلام کرد آمریکا پیش از انتخابات میان دوره ای حمله جدیدی علیه ایران انجام نخواهد داد. به گزارش د هیل، جنگ طولانی نگرانی ها درباره کاهش ذخایر سلاح های آمریکا و هزینه سنگین برای کشورهای دوست منطقه را افزایش داده است. وزارت دفاع آمریکا روز جمعه شمار نظامیان کشته شده این کشور در جنگ ایران را به 21 نفر به روزرسانی کرد.

در تحلیل اخیری که نشریه فارن افرز منتشر کرده، آمده است مقاومت ایران در جنگ با آمریکا و اسرائیل ناشی از اتکای واشنگتن و تل آویو به کارزار هوایی و دریایی دوربرد برای به زانو درآوردن ایران است. به نوشته فارن افرز، برتری هوایی ده ها سال ستون راهبرد غرب بوده و در نبرد با نیروهای زمینی متعارف مؤثر واقع شده، چنان که در جنگ 1991 عراق، کوزوو و لیبی نتایج چشمگیری داشت.

اما تاریخ نشان می دهد بمباران تنبیهی به تنهایی به تسلیم سیاسی دشمن منجر نشده است؛ آلمان نازی، کره شمالی، ویتنام، افغانستان و عراق نمونه های آن هستند. در مورد ایران، بخش عمده موشک ها و ظرفیت تولید در «شهرهای موشکی» زیرزمینی و دور از دسترس بمب های متعارف قرار دارد. این نشریه نتیجه می گیرد کارزار هوایی علیه ایران نمونه سوءاستفاده از قدرت هوایی است، اما آمریکا نباید از برتری هوایی به عنوان ابزار بازدارندگی در برابر روسیه و چین دست بکشد؛ زیرا در جنگ های متعارف آینده، برتری هوایی همچنان تعیین کننده است.

رسانه های عربی

الجزیره در مقاله ای نوشت: روسیه به دلیل برخورداری از روابط دوستانه با ایران، آمریکا و کشورهای عربی، می تواند نقش مؤثری در پایان دادن به جنگ در خلیج فارس ایفا کند. دیمیتری مدودف، معاون شورای امنیت روسیه، و ولادیمیر پوتین بر ضرورت حل وفصل دیپلماتیک مناقشه ایران و آمریکا تأکید کرده اند.

به گفته نویسنده، همکاری راهبردی تهران و مسکو در حوزه های نظامی، اقتصادی، انرژی، فناوری فضایی و حمل ونقل، زمینه مناسبی برای میانجی گری روسیه فراهم کرده است. مسکو همچنین با کشورهای عربی خلیج فارس، از جمله عربستان، امارات، قطر و عمان، روابط همکاری دارد و از پیامدهای اقتصادی و امنیتی جنگ و محدودیت کشتیرانی در تنگه هرمز آگاه است.

نویسنده پیشنهاد می کند نظام امنیتی منطقه بر احترام به حقوق بین الملل، مشارکت همه طرف ها، تأمین امنیت مشترک و منع گسترش سلاح های هسته ای استوار باشد. هدف مذاکرات نباید صرفاً آتش بس، بلکه دستیابی به صلح پایدار میان ایران و آمریکا و تضمین امنیت همه کشورهای خلیج فارس باشد. او با نقل قولی از چرچیل تأکید می کند که یک سال مذاکره دشوار، بهتر از یک روز جنگ است.

رأی الیوم در مقاله ای که نویسنده آن گفت وگویی را که با همکار ایرانی خود در اروپا داشته، نقل کرده و به برداشت های متفاوت از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران می پردازد. این همکاری ایرانی معتقد است حمله به ایران، حمله به کشور و مردم آن است، نه صرفاً حکومت؛ بنابراین نارضایتی از نظام لزوماً به معنای حمایت از مهاجمان نیست. از نگاه او، حافظه تاریخی ایرانیان، به ویژه تجربه کودتای 1953 علیه دولت مصدق، جنگ و تحریم ها، در شکل گیری مقاومت ملی نقش دارد.

او همچنین تأکید می کند که فرهنگ شیعی و هویت ایرانی حتی در میان افراد غیردین دار نیز حضور دارد. به باور وی، حکومت ایران پس از حملات توانست سریع تر از انتظار کنترل اوضاع را بازیابد. او در مقابل، وابستگی برخی دولت های عربی به آمریکا را به شدت نقد می کند. نویسنده نتیجه می گیرد که باید میان وطن و حکومت، و مخالفت با نظام و مخالفت با تجاوز خارجی، تفاوت قائل شد.

المیادین در مقاله ای نوشت: ادامه جنگ یمن، هم مردم این کشور را با ویرانی و بحران معیشتی روبه رو کرده و هم امنیت و آرامش شهروندان عربستان را به خطر انداخته است. به باور نویسنده، مسئولیت اصلی پایان دادن به جنگ بر عهده عربستان است که در سال 2015 عملیات نظامی «طوفان قاطعیت» را آغاز کرد.

با وجود مذاکرات سال 2023 و توافق های اعلام شده برای آتش بس، پرداخت حقوق، بازگشایی مسیرها و تسهیل فعالیت بندر حدیده و فرودگاه صنعا، اختلاف بر سر اجرای تعهدات مانع دستیابی به صلح پایدار شده است.

نویسنده معتقد است برتری نظامی نتوانسته امنیت پایدار ایجاد کند و تداوم جنگ، زمینه نفوذ قدرت های خارجی را افزایش داده است. او خواستار توقف هم زمان حملات، رفع محدودیت های انسانی، احترام به حاکمیت یمن و آغاز گفت وگوی فراگیر میان گروه های یمنی است. همچنین پیشنهاد می کند مصر با حمایت از میانجی گری عمان و همکاری سازمان ملل، برای پایان جنگ ابتکار عمل دیپلماتیک را بر عهده بگیرد.

رسانه های چین و روسیه

خبرگزاری تاس گزارش داد که صندوق بین المللی پول (IMF) پیش بینی کرده است میانگین قیمت هر بشکه نفت در سال 2026 به 95.74 دلار و در سال 2027 به 87.39 دلار برسد؛ برآوردی که با وجود تنش های منطقه ای و اختلال در تردد دریایی تنگه هرمز، بر اساس فرض بازگشت تدریجی کشتیرانی به سطح پیش از جنگ تنظیم شده است.

بر اساس گزارش تازه صندوق بین المللی پول درباره چشم انداز اقتصاد جهانی، قیمت نفت در سال جاری میلادی 41.6 درصد افزایش می یابد، اما در سال 2027 حدود 8.7 درصد کاهش خواهد یافت. این پیش بینی بر آن استوار است که تردد دریایی در تنگه هرمز بین مارس تا اکتبر 2027 به وضعیت پیش از جنگ بازگردد.

با این حال، کارشناسان صندوق هشدار داده اند که اگر جنگ آمریکا علیه ایران تا ژوئن 2027 پایان نیابد، کشتیرانی در تنگه های هرمز و باب المندب ممکن است عملاً فلج شود و آسیب به زیرساخت های نفتی گسترش یابد. در چنین شرایطی، احیای عرضه نفت پیش از پایان سال 2027 بعید خواهد بود و قیمت هر بشکه نفت می تواند از سه ماهه چهارم سال 2026 تا سه ماهه نخست سال 2027 به 130 دلار برسد.

این گزارش همچنین از افزایش 48 درصدی قیمت گاز طبیعی و رشد 10 درصدی قیمت کودهای شیمیایی در سال 2026 خبر داده است.

خبرگزاری شینهوا گزارش داد که اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز 12 اکتبر اعلام کرد تهران در حال بررسی آخرین پاسخ آمریکا به مواضع ایران درباره توقف درگیری ها و بازگشایی تنگه هرمز است و پس از پایان بررسی ها، دیدگاه خود را از طریق میانجی ها به طرف آمریکایی منتقل خواهد کرد.

بقائی در نشست خبری هفتگی خود تأکید کرد که شروط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز تغییری نکرده و تهران درباره حقوق خود هیچ گونه امتیازی نخواهد داد. وی رفع محاصره دریایی آمریکا، پایان جنگ در جبهه های مختلف و آزادسازی دارایی های مسدودشده ایران را از جمله شروط تهران برشمرد.

به گزارش شینهوا، ایران در 22 سپتامبر و در حاشیه هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک، از طریق قطر و با میانجی گری این کشور، شروط خود برای بازگشایی تنگه هرمز را به طرف آمریکایی منتقل کرده بود.

سخنگوی وزارت امور خارجه ایران با اشاره به ادامه تبادل پیام ها میان تهران و واشنگتن از طریق میانجی ها، موضع ایران را روشن دانست و تأکید کرد که آمریکا باید ابتدا آنچه را تهران اقدامات مداخله جویانه و تجاوزکارانه می خواند، متوقف کند. این اظهارات نشان می دهد که با وجود تداوم ارتباطات دیپلماتیک، اختلافات اساسی دو طرف درباره محاصره دریایی، توقف جنگ و شروط بازگشایی تنگه هرمز همچنان پابرجاست.