ترجمه ی آثار فارسی لسان الغیب به کُردی به مثابه ی یک پیوند ملی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز مهاباد، «زبان» شاید متفاوت باشد، اما وقتی پای «احساس» و «عرفان» به میان می آید، دل ها هم زبان می شوند. در تاریخ معاصر ادب مهاباد، مترجمان برجسته ای ظهور کرده اند که با عشق به کلامِ بزرگان فارسی سرا، گویی روح حافظ و سعدی را در کالبد زبان کردی دمیده اند.
میراث دارانِ ادب؛ از «قرنی زاده» تا «حقیقی»

از دیوان حافظ گرفته تا بوستان سعدی، مترجمان کرد پیوند میان این دو فرهنگ را بار ها زنده کرده اند. یکی از چهره های شاخص این عرصه، «ماموستا ملارشید قرنی زاده»، روحانی فرهیخته مهابادی بود که با ترجمه بیش از دویست غزل از حافظ به زبان کردی، لطافت و موسیقیِ خاصِ زبان کردی را با عمقِ مفاهیمِ لسان الغیب درآمیخت.

فرهاد کاکه رش، استاد دانشگاه، با اشاره به جایگاه او می گوید: مرحوم ماموستا قرنی زاده در سال 1384 ترجمه ی بسیار ارزشمندی از حافظ ارائه کرد که نشان دهنده احاطه کامل او بر ظرایف زبانی هر دو زبان بود.

پیش از او نیز استاد «عباس حقیقی»، شاعر خوش قریحه کُرد، در حرکتی ماندگار، صد غزل از حافظ را با حفظ همان وزن عروضی به کردی ترجمه کرد. این ترجمه ها به قدری دقیق و زیبا بودند که روحِ غزل فارسی در آنها جاری ماند؛ چنان که کاکه رش در مثالی به این بیت حافظ اشاره می کند: «آن یار کزو خانه ما جای پری بود / سر تا قدمش، چون پری از عیب بری بود» که استاد حقیقی آن را به زیبایی در قالب کردی بازآفرینی کرده است.
تأثیرپذیری متقابل؛ حافظ، معمارِ اندیشه ی شاعران کُرد.

اما این ترجمه ها، تنها یک سویه نیستند. شاعران بزرگ کرد از دیرباز با شعر فارسی عجین بوده اند. مهری پاکزاد، استاد دانشگاه، در این باره معتقد است: شاعران بزرگ کرد مانند استاد وفایی، سالم، نالی، ملاجزیری و استاد حقیقی، همگی به نحوی متأثر از کلامِ درخشان حافظ بوده اند. این قرابتِ فکری، ناشی از تأثیر فرهنگی زبان فارسی و نزدیکیِ عمیق در فکر، اندیشه و وحدتِ فکریِ این مردمان است.

او به بیت مشهور حافظ اشاره می کند: «نفس باد صبا مشک فشان خواهد شد / عالم پیر دگرباره جوان خواهد شد» و می افزاید که استاد حقیقی با ترجمه ی بی نظیر این بیت، نشان داد که زبانِ شعر، مرز نمی شناسد.
«حافظ»؛ مظهر عشقِ بشری برای همه اقوام

مرحوم ماموستا ملا رشید قرنی زاده در فرازی از اندیشه های خود، حافظ را نه فقط شاعرِ فارسی زبانان، بلکه میراثی برای تمام انسان ها می دانست: حافظ مظهر عشق و محبت بشری است که قوم کرد نیز از آن سهیم خواهد بود.

این سخن، جان مایه ی این تلاش های فرهنگی است. ادیبان کرد با ترجمه شعر فارسی، این پیام را به گوش می رسانند که ادبیاتِ فارسی، خانه ای بزرگ است که همه اقوام ایرانی در آن سهم دارند و می توانند با زبان مادری خود، جان مایه ی این عشق را بازخوانی کنند.

ترجمه ی آثار کلاسیک فارسی به زبان کردی، فراتر از یک فعالیتِ ادبی، نمادی از «وحدت ملی» است که از دلِ شعر و واژه ها می روید. این تلاش ها ثابت می کند که اگرچه زبان ها متفاوت اند، اما دلی که برای شعر و معنا می تپد، یکی است؛ و چه زیباست وقتی این هم دلی، به ابدیتی ماندگار تبدیل می شود.

var player = videojs('player_474466_56738981',{ techOrder: [ "html5"],poster:'',width:600,height:350}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/56738981',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود فیلم اصلی