نگاهی به برنامه های ادبی در عصر «انسان-رسانه»

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، دکتر محمود اکرامی فر، شاعر، پژوهشگر و کارشناس ادبی با حضور در استودیو شبکه خبر، به واکاوی ویژگی ها، چالش ها و افق های نوین برنامه سازی ادبی در صدا و سیما پرداخت.

وی با اشاره به تحولات فناورانه و ورود به عصر «انسان-رسانه» افزود: در زیست بوم ارتباطی کنونی، هر فرد توانایی تولید و مهندسی پیام را داراست و از این رو دیگر نمی توان مخاطب را عنصری عام، مبهم و منفعل تلقی کرد.

اکرامی فر ادامه داد: مخاطب امروز از سواد بصری، سواد رایانه ای و درک عمیق رسانه ای برخوردار است؛ تا جایی که کوچک ترین خطا های فنی در تصویربرداری یا تنظیم صحنه را تشخیص می دهد و درباره آن قضاوت می کند، بنابراین، برنامه سازان پیش از هر اقدامی باید به نیازسنجی، شناخت ذائقه و درک سطح آگاهی مخاطب توجه کنند.

این کارشناس ادبی، مهندسی پیام را شامل پنج مرحله تعیین، تولید چندرسانه ای، دروازه بانی، توزیع و سنجش بازخورد دانست و عنوان کرد: موفقیت یک اثر در گرو درک مفهوم «چگونه گفتن» است.

یک تهیه کننده و کارگردان باید بداند پیام خود را با چه قالبی و در چه بستری ارائه می دهد؛ چرا که نسخه ای یکسان برای همه رسانه ها و سلیقه ها وجود ندارد و بر همین اساس، مفاهیمی، چون «شاعر-رسانه» شکل می گیرد؛ افرادی که با تسلط بر ابزار های نوین بیانی و مهندسی پیام، دست به آفرینش آثاری می زنند که به غنا و انباشتگی فرهنگی جامعه یاری می رساند.

دکتر اکرامی فر در ادامه به بررسی نسبت نسل جوان با محتوای ادبی پرداخت و افزود: جوان امروز مخاطبی خاص، انتخاب گر و گزینش گر است که ارتباطات تعاملی را می پسندد و می خواهد در انتخاب، کنترل و بازنشر پیام نقش فعال ایفا کند.

در برخورد با چنین مخاطبی، تکرار و توسل به روش های «القا» نتیجه معکوس داشته و به دل زدگی و بی تفاوتی ختم می شود؛ از این رو باید از شیوه های اقناعی و استدلالی برای جذب این نسل بهره برد.

وی همچنین درباره ظرفیت قالب های مختلف ادبی در رادیو و تلویزیون گفت: اگرچه شعر به دلیل ساختار منعطف خود برای رسانه های دیداری و شنیداری مناسب تر است، اما قالب هایی، چون نثر ادبی و داستان کوتاه نیز در صورت تبدیل اصولی به قالب های چندرسانه ای و بهره گیری از لحن و بیان اثرگذار، مخاطبان پرشماری را جذب می کنند.

همچنین در مواجهه با ادبیات جهان، تمرکز بر تجربه های مشترک و جهان شمول بشری نظیر درد، رنج و امید، بیش از تجربه های فردی و بیگانه با فرهنگ بومی می تواند پیوند مخاطب با اثر را برقرار سازد.

این پژوهشگر برجسته در بخش پایانی سخنان خود با نقد رویکرد های سنتی به متون کلاسیک افزود: ادبیات کهن نباید به عنوان یک «ایستگاه» پایانی در برنامه سازی و محافل دانشگاهی تلقی شود؛ بلکه این میراث ارزشمند باید به مثابه «پلی» مستحکم و سکوی پرتاب برای رسیدن به زبان و ادبیات معاصر مورد استفاده قرار گیرد و به جای توقف در گذشته، در خدمت پویایی فرهنگ امروز باشد.

var player = videojs('player_160670_56738434',{ techOrder: [ "html5"],poster:'',width:600,height:350}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/56738434',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود فیلم اصلی