برگزیدگان بخش علمی جشنواره بین المللی قصه گویی معرفی شدند

به گزارش خبرنگار ایکنا، فرهاد فلاح، دبیر بیست وهفتمین جشنواره بین المللی قصه گویی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، امروز 20 مهر در آیین پایانی بخش علمی این جشنواره با تأکید بر ضرورت بازنگری علمی در شیوه های پرورش فکری کودکان و نوجوانان اظهار کرد: قصه و قصه گویی از ظرفیت های مهم تربیتی و فرهنگی برخوردارند و می توانند در ماندگاری محتوا، انتقال اندیشه ها و شکل گیری نگرش نسل جدید نقش مؤثری ایفا کنند. از این رو، ضروری است با بهره گیری از یافته های علمی و ظرفیت های جدید روایتگری، الگوی فعالیت های کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان متناسب با تحولات زندگی امروز بازآفرینی شود.

وی با اشاره به تجربه برگزاری هم زمان بخش علمی و بخش اصلی جشنواره در دوره های گذشته گفت: جداسازی این دو بخش با این هدف انجام شد که برنامه های علمی تحت تأثیر گستردگی فعالیت های اجرایی و رقابتی قرار نگیرند و فرصت بیشتری برای پرداختن تخصصی به قصه و قصه گویی فراهم شود. این تفکیک زمینه ای ایجاد می کند تا پژوهشگران و فعالان این حوزه بتوانند از منظر علمی، ظرفیت های روایتگری را بررسی کنند و به ابعاد کمتر شناخته شده این هنر در عرصه تربیت بپردازند.

دبیر بیست وهفتمین جشنواره بین المللی قصه گویی در ادامه از مربیان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، نویسندگان، پژوهشگران و دست اندرکاران برگزاری این رویداد قدردانی کرد و افزود: برگزاری جشنواره در شرایط دشوار کشور، حاصل تلاش مجموعه ای از نیروهای فرهنگی و اجرایی بود که با وجود محدودیت ها، مسئولیت خود را در قبال کودکان و نوجوانان کنار نگذاشتند. مربیان کانون نیز در روزهای جنگ با حضور مسئولانه در عرصه فعالیت های فرهنگی، تلاش کردند زمینه ثبت خاطرات خوش و ایجاد تجربه های امیدبخش را برای کودکان و نوجوانان فراهم کنند.

فلاح با اشاره به جایگاه قصه در ارتباط با نسل جدید بیان کرد: یکی از ویژگی های مهم قصه، توانایی آن در ایجاد ارتباط ماندگار با مخاطب است. قصه می تواند مفاهیم و اندیشه ها را به شکلی قابل فهم و اثرگذار به کودکان و نوجوانان منتقل کند و زمینه ای فراهم آورد تا موضوعات تربیتی و اخلاقی در ذهن آنان تثبیت شود. این ویژگی سبب می شود قصه گویی صرفاً یک فعالیت سرگرم کننده نباشد، بلکه به ابزاری برای انتقال مفاهیم عمیق و شکل دهی به نگرش و رفتار مخاطبان تبدیل شود.

وی با اشاره به روایتگری رئیس جمهور در دیدار روز گذشته با کودکان اظهار کرد: آغاز ارتباط با کودکان از طریق قصه توانست بازتاب گسترده ای در رسانه ها داشته باشد و جریان رسانه ای قابل توجهی ایجاد کند. چنین نمونه هایی نشان می دهد که قصه همچنان از قابلیت بالایی برای برقراری ارتباط با مخاطب برخوردار است و می تواند در موقعیت های مختلف، زمینه انتقال پیام و شکل گیری ارتباطی مؤثر را فراهم کند.

بازآفرینی فعالیت های کانون متناسب با نیازهای نسل جدید

دبیر جشنواره قصه گویی با تأکید بر ضرورت بهره گیری هدفمند از این ظرفیت تصریح کرد: مسئله اصلی برای کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، چگونگی استفاده از ابزارها، قالب ها، شیوه ها و کارکردهای جدید در مسیر پرورش فکر است. کانون از دهه های گذشته در این عرصه فعالیت کرده و پرورش فکری را به عنوان یکی از مهم ترین مأموریت های خود دنبال کرده است؛ مأموریتی که به دلیل ماهیت پیچیده آن، نیازمند برنامه ریزی مستمر و بهره گیری از دانش تخصصی است.

فلاح ادامه داد: تحولات گسترده در زیست کودکان و نوجوانان، گسترش فناوری های نوین و تغییر شیوه های روایتگری، ضرورت بازاندیشی در روش های تربیتی را دوچندان کرده است. باید بررسی کنیم که با توجه به این تغییرات، چه شیوه های تازه ای می توان برای تحقق اهداف پرورش فکری به کار گرفت و چگونه می توان ظرفیت های موجود در کانون را با نیازهای نسل جدید هماهنگ کرد. این موضوع می تواند یکی از محورهای پژوهشی و مطالعاتی دوره های آینده جشنواره قصه گویی باشد.

وی از پژوهشگران، محققان و صاحب نظران خواست در ماه های آینده و سال های پیش رو، مسئله بازآفرینی الگوی پرورش فکری را با تمرکز بر قصه گویی بررسی کنند و گفت: انتظار می رود این موضوع در قالب پژوهش های علمی، پایان نامه ها، کتاب ها و جستارهای تخصصی دنبال شود تا زمینه لازم برای تدوین الگوهای تازه تربیتی فراهم شود. قصه گویی از ظرفیت هایی برخوردار است که می توان با شناخت دقیق تر آن ها، در مسیر رشد فکری و اخلاقی کودکان و نوجوانان گام برداشت.

دبیر بیست وهفتمین جشنواره بین المللی قصه گویی با تشریح چارچوب پیشنهادی خود برای پرورش فکر اظهار کرد: براساس مطالعات انجام شده، این فرایند را می توان در سه مرحله فراشناخت، خودتنظیمی عقلانی و خویشتن داری عقلانی بررسی کرد. هر یک از این مراحل به مجموعه ای از توانایی های ذهنی و رفتاری مربوط می شود که تقویت آن ها می تواند به رشد قدرت تحلیل، تصمیم گیری و مواجهه منطقی کودکان و نوجوانان با مسائل مختلف کمک کند.

فلاح با اشاره به اهمیت خویشتن داری عقلانی در تربیت نسل جدید افزود: تجربه های ماه های گذشته نشان داده است که نوجوانان در این زمینه با آسیب پذیری هایی مواجه اند و لازم است برای تقویت این توانایی، از ظرفیت های ادبیات، هنر، فرهنگ و فناوری به شیوه ای سنجیده استفاده شود. هدف آن است که مفاهیم خردمندانه در ذهن مخاطبان تثبیت شود و کودکان و نوجوانان بتوانند در موقعیت های دشوار، به جای واکنش های شتاب زده، با تأمل و قدرت تشخیص بیشتری تصمیم بگیرند.

کنجکاوی و عشق به یادگیری در اولویت تربیت فکری

وی نخستین مرحله از این الگو، یعنی فراشناخت، را نیازمند تقویت دو مؤلفه اساسی دانست و بیان کرد: کنجکاوی و عشق به یادگیری از مهم ترین عناصر رشد فکری در این مرحله هستند. قصه و قصه گویی باید بتوانند پرسشگری را در کودکان برانگیزند و آنان را به دنبال کردن موضوعات و کشف پاسخ ها علاقه مند کنند. اگر روایت بتواند انگیزه شناخت را در مخاطب ایجاد کند، کودک از دریافت کننده منفعل اطلاعات فراتر می رود و برای فهم مسائل، جست وجو و پیگیری بیشتری نشان می دهد.

دبیر جشنواره قصه گویی با تأکید بر اینکه یادگیری نباید به انتقال مستقیم اطلاعات محدود شود، گفت: قصه ها باید به گونه ای طراحی شوند که میل به کشف و فهم موضوعات را در کودکان تقویت کنند. ایجاد علاقه به یادگیری، زمینه ای برای تداوم فرایند شناخت فراهم می کند و به مخاطب کمک می کند در مواجهه با موضوعات تازه، پرسش های بیشتری مطرح کند. از این منظر، کنجکاوی و اشتیاق به یادگیری، دو مؤلفه مکمل هستند که باید در طراحی روایت های تربیتی مورد توجه قرار گیرند.

فلاح در تشریح مرحله دوم، یعنی خودتنظیمی عقلانی، چهار مؤلفه خلاقیت هدفمند، تفکر انتقادی، نگرش عمیق و استدلال ورزی را مورد توجه قرار داد و اظهار کرد: خلاقیت زمانی می تواند به رشد فکری کودکان کمک کند که در مسیری هدفمند هدایت شود. خلاقیت رهاشده به تنهایی نمی تواند همه نیازهای تربیتی را برآورده کند؛ بنابراین، لازم است از ظرفیت های فرهنگی، ادبی و هنری برای پرورش خلاقیتی استفاده شود که در کنار نوآوری، به تحلیل مسائل و دستیابی به نتایج معنادار نیز منجر شود.

آموزش هوش مصنوعی با 180 فعالیت کانونی

وی با اشاره به گسترش فناوری های جدید و ورود هوش مصنوعی به عرصه آموزش افزود: باید بررسی کنیم که چگونه می توان از ظرفیت قصه و روایتگری برای آموزش مفاهیم مرتبط با هوش مصنوعی و تقویت خلاقیت هدفمند بهره گرفت. در برخی کشورها محدودیت هایی برای استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در مقاطع ابتدایی در نظر گرفته شده است، درحالی که در کشور ما نیز ضرورت دارد برای مواجهه اصولی با این فناوری برنامه ریزی بیشتری انجام شود. آموزش کودکان در این حوزه نباید به استفاده بی ضابطه از ابزارها محدود بماند، بلکه باید توانایی فهم، تحلیل و استفاده آگاهانه از فناوری را تقویت کند.

دبیر بیست وهفتمین جشنواره بین المللی قصه گویی با اشاره به اقدام کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در تولید محتوای آموزشی مرتبط با این موضوع تصریح کرد: نخستین کتاب کانون در زمینه آموزش هوش مصنوعی بدون استفاده مستقیم از ابزارهای فناورانه تولید شده است. این اثر با بهره گیری از 180 فعالیت کانونی، مفاهیم مرتبط با هوش مصنوعی را به شیوه ای متناسب با نیازهای کودکان آموزش می دهد و در آستانه انتشار قرار دارد. چنین تجربه هایی می تواند زمینه مناسبی برای استفاده هدفمند از روش های نوین در مسیر پرورش فکری فراهم کند.

فلاح دومین مؤلفه مرحله خودتنظیمی عقلانی را تفکر انتقادی دانست و بیان کرد: قصه باید به کودکان کمک کند موضوعات را از ابعاد مختلف بررسی کنند، درباره آن ها پرسش داشته باشند و اشکالات و ابهام های موجود را تشخیص دهند. تقویت این توانایی به آن ها اجازه می دهد بدون پذیرش شتاب زده هر ادعا یا روایتی، درباره درستی و نادرستی موضوعات فکر کنند. روایتگری می تواند با ایجاد موقعیت های مسئله محور، ذهن مخاطب را به تحلیل، پرسشگری و ارزیابی دیدگاه های متفاوت سوق دهد.

وی با تأکید بر اهمیت نگرش عمیق در فرایند پرورش فکر اظهار کرد: یکی دیگر از وظایف قصه گویی، کمک به فاصله گرفتن کودکان و نوجوانان از نگاه عجولانه و سطحی به مسائل است. مخاطب باید بتواند برای فهم یک موضوع زمان بگذارد، ابعاد مختلف آن را ببیند و از قضاوت های فوری فاصله گیرد. قصه ها با ایجاد موقعیت های پیچیده و طرح مسئله های چندوجهی می توانند زمینه ای فراهم کنند تا کودکان به تدریج نگاه دقیق تر و عمیق تری نسبت به پدیده های پیرامون خود پیدا کنند.

انعطاف پذیری ذهنی و تحمل ابهام در تربیت نوجوانان

دبیر جشنواره قصه گویی چهارمین مؤلفه این مرحله را استدلال ورزی و برهان ورزی معرفی کرد و گفت: روایت ها و حکایت ها می توانند زمینه آموزش شیوه صحیح استدلال را فراهم کنند. کودکان باید بتوانند ارتباط میان مقدمات و نتایج یک استدلال را تشخیص دهند و درباره اعتبار دلایل مطرح شده فکر کنند. قصه زمانی در این زمینه اثرگذار خواهد بود که مخاطب را با موقعیت هایی روبه رو کند که در آن ها لازم است برای رسیدن به نتیجه، میان شواهد، دلایل و پیامدها ارتباط برقرار کند.

فلاح در ادامه به مرحله سوم الگوی پیشنهادی خود، یعنی خویشتن داری عقلانی، پرداخت و بیان کرد: این حوزه در بسیاری از فعالیت های تربیتی کمتر مورد توجه قرار گرفته و لازم است برای آن محتوای بیشتری تولید شود. در این مرحله، سه مؤلفه انعطاف پذیری ذهنی، بردباری و تحمل ابهام و دیدگاه شمولی اهمیت دارند. قصه گویی می تواند با قراردادن مخاطب در موقعیت های متفاوت و آشناکردن او با تجربه های گوناگون، به تقویت این توانایی ها کمک کند و زمینه مواجهه سنجیده تر با اختلاف نظرها را فراهم آورد.

وی انعطاف پذیری ذهنی را یکی از نیازهای مهم کودکان و نوجوانان دانست و افزود: مخاطب باید بتواند بدون تعصب با موضوعات روبه رو شود، مسائل را تحلیل کند و در صورت مواجهه با اطلاعات یا دلایل تازه، امکان بازنگری در دیدگاه خود را بپذیرد. این توانایی به ویژه در دوره نوجوانی اهمیت دارد؛ زیرا فرد در این مرحله با مسائل و دیدگاه های متنوعی مواجه می شود و برای تصمیم گیری درست، باید قدرت ارزیابی و اصلاح برداشت های خود را داشته باشد. قصه می تواند با نمایش شخصیت هایی که در مسیر مواجهه با واقعیت های تازه تغییر می کنند، این ظرفیت را تقویت کند.

دبیر بیست وهفتمین جشنواره بین المللی قصه گویی در پایان سخنان خود بردباری، تحمل ابهام و دیدگاه شمولی را از دیگر عناصر ضروری در پرورش فکر برشمرد و اظهار کرد: کودکان و نوجوانان باید بیاموزند که در مواجهه با دیدگاه های مخالف، صبر و تحمل داشته باشند و ابهام موجود در یک مسئله را بهانه ای برای قضاوت شتاب زده یا جانبدارانه قرار ندهند. دیدگاه شمولی نیز به معنای توانایی قرارگرفتن در جایگاه فرد مخالف و بررسی استدلال های اوست. بر همین اساس، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان درصدد است فعالیت های آینده خود را با توجه به این مؤلفه ها بازآفرینی کند و از پژوهشگران و فعالان حوزه قصه گویی برای توسعه این رویکرد یاری بگیرد.

در ادامه مراسم، ابوالفضل حری، عضو هیئت داوران بخش علمی بیست وهفتمین جشنواره بین المللی قصه گویی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، با اشاره به ضرورت پیوند میان پژوهش های علمی و نیازهای اجرایی کانون اظهار کرد: جشنواره علمی نباید صرفاً به شناسایی و انتخاب پژوهش های برتر محدود شود، بلکه می تواند در تعیین مسیر پژوهش های آینده و جهت دهی به مطالعات حوزه قصه گویی نیز نقش مؤثری ایفا کند. اگر کانون بخواهد از ظرفیت علمی این رویداد بیشترین بهره را ببرد، باید از مرحله انتخاب آثار انجام شده فراتر برود و به سمت برنامه ریزی برای تولید دانش موردنیاز این حوزه حرکت کند.

وی با اشاره به تجربه حضور در دوره های مختلف جشنواره قصه گویی و داوری کتاب ها و پایان نامه های مرتبط با این موضوع افزود: پیشنهادهایی که در این زمینه مطرح می شود، حاصل مواجهه با مجموعه ای از پرسش ها و تأمل ها درباره وضعیت پژوهش های قصه گویی و آینده آن هاست. مسئله اصلی این است که چگونه می توان ظرفیت های علمی موجود را به جریانی منسجم تبدیل کرد و میان فعالیت های پژوهشی، نیازهای واقعی کانون و برنامه های آموزشی ارتباط برقرار ساخت. تحقق این هدف مستلزم آن است که جشنواره علاوه بر ارزیابی آثار، در شکل گیری اولویت های پژوهشی نیز نقش داشته باشد.

تدوین نقشه پژوهشی چندساله برای قصه گویی

عضو هیئت علمی دانشگاه اراک نخستین پیشنهاد خود را عبور از فراخوان های سالانه و حرکت به سمت تدوین نقشه پژوهشی چندساله دانست و گفت: بهتر است فراخوان بخش علمی جشنواره صرفاً برای یک دوره تنظیم نشود، بلکه کانون با مشارکت متخصصان حوزه های مختلف، برنامه ای پژوهشی برای چند سال آینده تدوین کند. پژوهش علمی در بسیاری از موارد به زمان نیاز دارد و نمی توان انتظار داشت که مطالعات عمیق و مسئله محور در فاصله ای کوتاه به نتیجه برسند. هنگامی که پژوهشگر از ابتدا چشم انداز روشنی پیش روی خود داشته باشد، می تواند موضوع تحقیق، روش مطالعه و مراحل اجرایی آن را متناسب با اهداف مشخصی طراحی کند.

وی ادامه داد: نقشه پژوهشی می تواند مجموعه ای از محورهای اصلی را دربرگیرد؛ از مطالعات نظری و تاریخی قصه گویی گرفته تا بررسی ارتباط این هنر با ادبیات کودک، تعلیم و تربیت، روان شناسی، فناوری های دیجیتال، میراث فرهنگی و ادبیات عامه. قصه گویی در حوزه های متعددی ظرفیت مطالعه دارد و نمی توان آن را به چند موضوع محدود کرد. با این حال، تعیین محورهای اولویت دار به معنای محدودکردن آزادی پژوهشگران نیست، بلکه نشان می دهد کانون در سال های آینده چه نیازهایی دارد و کدام موضوعات می توانند در برنامه ریزی های علمی و فرهنگی این مجموعه نقش مهم تری ایفا کنند.

عضو هیئت داوران بخش علمی جشنواره قصه گویی با تأکید بر ضرورت ایجاد ارتباط میان اولویت های پژوهشی و فعالیت های کانون بیان کرد: هنگامی که پژوهشگر بداند این مجموعه در سال های آینده چه اهدافی را دنبال می کند، بهتر می تواند موضوعی متناسب با نیازهای موجود انتخاب کند. چنین رویکردی زمینه نزدیک شدن فعالیت های دانشگاهی به مسائل واقعی کانون را فراهم می کند و از پراکندگی موضوعات پژوهشی می کاهد. در این شرایط، پژوهش ها علاوه بر برخورداری از ارزش علمی، می توانند به شناخت دقیق تر مسائل و تدوین برنامه های مؤثرتر در حوزه قصه گویی کمک کنند.

پیوند دانشگاه ها با نیازهای واقعی کانون

وی در ادامه، ارتباط نظام مند میان کانون، دانشگاه ها و پژوهشگران را یکی دیگر از ضرورت های توسعه مطالعات قصه گویی دانست و اظهار کرد: پایان نامه ها و رساله های دانشگاهی هنگامی که با یک مسئله واقعی پیوند می خورند، می توانند از یک الزام آموزشی فراتر بروند و به تولید دانشی قابل استفاده تبدیل شوند. بر همین اساس، پیشنهاد می شود کانون بخشی از نیازهای پژوهشی خود را شناسایی و به صورت مشخص اعلام کند تا دانشجویان و پژوهشگران بتوانند موضوعات پایان نامه ها و طرح های تحقیقاتی خود را با توجه به این نیازها انتخاب کنند.

حری تصریح کرد: کانون می تواند با دانشگاه ها وارد تعامل شود و زمینه تعریف موضوعات مشترک را فراهم کند. در این الگو، برخی پژوهش ها از همان ابتدا با شناخت یک مسئله واقعی طراحی می شوند و مسیر مطالعه به گونه ای پیش می رود که نتایج آن برای مجموعه سفارش دهنده نیز قابل استفاده باشد. این ارتباط می تواند از طریق شناسایی مسائل موجود، تعیین محورهای مطالعاتی و فراهم کردن امکان همکاری میان پژوهشگران و کارشناسان کانون شکل بگیرد.

وی با بیان اینکه چنین سازوکاری نقش کانون را در فرایند تولید دانش تغییر می دهد، افزود: در وضعیت معمول، یک مجموعه فرهنگی منتظر می ماند تا پژوهشگری موضوعی را انتخاب کند و پس از پایان تحقیق، نتایج آن در اختیار علاقه مندان قرار گیرد؛ اما در الگوی پیشنهادی، کانون نیز در تعریف مسئله پژوهشی مشارکت می کند. به این ترتیب، میان نیازهای اجرایی و موضوعات دانشگاهی ارتباطی هدفمند برقرار می شود و امکان بهره گیری از یافته های علمی در فعالیت های فرهنگی و آموزشی افزایش می یابد.

عضو هیئت داوران بخش علمی جشنواره قصه گویی همچنین بر ضرورت شناسایی فعال پژوهش ها تأکید کرد و گفت: همه آثار ارزشمند لزوماً به جشنواره ارسال نمی شوند و نمی توان وضعیت پژوهش های یک حوزه را تنها براساس آثاری ارزیابی کرد که در یک فراخوان شرکت کرده اند. ممکن است پژوهش های قابل توجهی در دانشگاه ها یا مراکز علمی تولید شده باشند، اما به دلایل مختلف در معرض داوری جشنواره قرار نگیرند. ازاین رو، کانون باید در کنار انتشار فراخوان، سازوکاری برای رصد و شناسایی فعال پژوهش های مرتبط ایجاد کند.

وی ادامه داد: با شکل گیری چنین سازوکاری، دامنه بررسی ها از آثار رسیده به جشنواره فراتر می رود و تصویر دقیق تری از وضعیت مطالعات قصه گویی در کشور به دست می آید. شناخت پژوهش های انجام شده، موضوعات مورد توجه محققان و زمینه هایی که کمتر بررسی شده اند، می تواند به تعیین اولویت های آینده کمک کند. این شناخت همچنین امکان می دهد از تکرار غیرضروری موضوعات جلوگیری شود و ظرفیت های علمی موجود در خدمت نیازهای تازه قرار گیرد.

تفکیک ارزش علمی از کاربردی پژوهش ها

عضو هیئت داوران بخش علمی جشنواره قصه گویی با اشاره به ضرورت توجه هم زمان به ارزش علمی و کاربردی آثار پژوهشی بیان کرد: در ارزیابی تحقیقات باید میان دستاوردهای نظری و روش شناختی و میزان کاربرد نتایج در محیط های اجرایی تمایز روشنی وجود داشته باشد. ممکن است پژوهشی از نظر نظری و روش شناختی بسیار ارزشمند باشد، اما کاربرد مستقیم آن برای کانون محدود بماند. در مقابل، تحقیق دیگری شاید دستاورد نظری گسترده ای نداشته باشد، اما بتواند مسئله ای مشخص و فوری را برای مربیان و مراکز کانون حل کند.

وی افزود: هر دو نوع پژوهش ارزشمند هستند، اما ارزش آن ها از یک جنس نیست و نباید با یک معیار واحد سنجیده شوند. توجه به این تفاوت می تواند به ارزیابی دقیق تر آثار کمک کند. حتی می توان در دوره های آینده، در کنار انتخاب پژوهش برتر، عنوان مستقلی برای پژوهش های کاربردی در حوزه قصه گویی در نظر گرفت تا تحقیقاتی که قابلیت استفاده مستقیم در فعالیت های کانون دارند، به طور ویژه شناسایی و معرفی شوند.

عضو هیئت داوران بخش علمی جشنواره قصه گویی با تأکید بر ضرورت استفاده از نتایج تحقیقات پس از پایان داوری اظهار کرد: انتخاب یک کتاب پژوهشی یا پایان نامه به عنوان اثر برگزیده نباید پایان مسیر آن باشد. باید مشخص شود که یافته های این آثار چگونه به دست مربیان می رسند، آیا در برنامه های آموزشی کانون مورد استفاده قرار می گیرند و چه امکانی برای تبدیل نتایج پژوهش به راهکارهای عملی وجود دارد. ارزش واقعی بسیاری از تحقیقات زمانی آشکار می شود که از فضای کتابخانه و دانشگاه فراتر بروند و در فرایند تصمیم گیری، آموزش و اجرا تأثیر بگذارند.

وی پیشنهاد کرد: آثار برگزیده جشنواره علاوه بر معرفی عمومی، در قالب گزارش های کاربردی و خلاصه های قابل استفاده برای مدیران و مربیان نیز ارائه شوند. ممکن است مطالعه کامل یک پایان نامه یا کتاب پژوهشی برای همه فعالان اجرایی امکان پذیر نباشد، اما ارائه چکیده ای روشن از یافته ها، پیشنهادها و نتایج عملی می تواند بهره گیری از این آثار را آسان تر کند. چنین اقدامی به ویژه برای مربیانی اهمیت دارد که در مراکز کانون با کودکان و نوجوانان کار می کنند و می توانند یافته های علمی را در فعالیت های قصه گویی به کار بگیرند.

ایجاد نظام رصد و هدایت پژوهش های قصه گویی

حری در جمع بندی پیشنهادهای خود، ایجاد نظام رصد و هدایت پژوهشی قصه گویی در کنار جشنواره را ضروری دانست و گفت: این نظام باید بتواند پژوهش های موجود را شناسایی کند، نیازهای پژوهشی کانون را مشخص سازد، اولویت های چندساله را پیشنهاد دهد و ارتباط میان دانشگاه ها، پژوهشگران و بدنه اجرایی کانون را تقویت کند. در چنین ساختاری، نیازهای کانون به مسئله های پژوهشی تبدیل می شوند، تحقیقات با توجه به این مسائل شکل می گیرند، آثار از نظر علمی و کاربردی ارزیابی می شوند و نتایج آن ها در فعالیت های اجرایی مورد استفاده قرار می گیرند.

وی ادامه داد: این فرایند باید چرخه ای مستمر باشد؛ به این معنا که پس از استفاده از نتایج پژوهش ها، نیازهای تازه شناسایی شوند و موضوعات جدیدی برای مطالعه شکل گیرند. برقراری چنین ارتباطی می تواند به کانون کمک کند تا از جایگاه صرفاً استفاده کننده از پژوهش های تولیدشده خارج شود و در شناسایی، تعریف و هدایت مسائل پژوهشی حوزه قصه گویی نقش فعال تری بر عهده گیرد.

عضو هیئت داوران بخش علمی جشنواره قصه گویی با اشاره به ظرفیت موجود برای مطالعه در این حوزه اظهار کرد: آنچه در سال های اخیر در میان آثار پژوهشی مشاهده شده، نشان می دهد که ظرفیت قابل توجهی برای بررسی ابعاد مختلف قصه گویی در کشور وجود دارد. مسئله اصلی لزوماً کمبود پژوهش نیست، بلکه چگونگی تبدیل مطالعات پراکنده به جریانی علمی، منسجم و مسئله محور است. اگر این ظرفیت ها به درستی شناسایی و هدایت شوند، می توانند در توسعه دانش قصه گویی و بهبود فعالیت های فرهنگی و آموزشی نقش مؤثری داشته باشند.

حری در پایان تأکید کرد: اگر جشنواره تنها به شناسایی بهترین پژوهش های انجام شده بپردازد، یک رویداد علمی موفق خواهد بود؛ اما چنانچه بتواند به پژوهش های مورد نیاز آینده جهت بدهد، میان دانشگاه و کانون پیوند برقرار کند و دانش تولیدشده را به عرصه عمل بازگرداند، ظرفیت تبدیل شدن به نهادی مؤثر در سیاست گذاری علمی حوزه قصه گویی را خواهد داشت. امید است در دوره های آینده، در کنار قصه هایی که برای کودکان و نوجوانان روایت می شوند، برای آینده پژوهش در این حوزه نیز برنامه ای روشن و مسیری مشخص ترسیم شود.

در انتهای جلسه، برگزیدگان بخش علمی بیست وهفتمین جشنواره بین المللی قصه گویی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در قالب های مختلف به شرح زیر اعلام شدند:

در بخش جستار ، عباس حدادیان نایینی با اثر «وقتی قصه ها در بخار می پیچیدند!» از استان اصفهان، آسیه رحمتی با اثر «شهرزاد قصه های زیرزمینی» از استان خوزستان، هیوا ملکی با اثر «کلاف خیال؛ سفری شخصی در دل قصه ها» از استان کردستان و زینب الهی نژاد با اثر «قصه ای که با مکث ها گفته شد» از استان کهگیلویه و بویراحمد، برگزیده شدند. هر یک از این برگزیدگان جایزه نقدی، لوح تقدیر و تندیس دریافت کردند.

در بخش مقاله ، اثر «تحلیل مجموعه داستان های فکری برای کودکان ایرانی (جلد 1) با رویکردی انتقادی در برنامه فبک» با مشارکت فهیمه مسلمی، رضا علی نوروزی و جابر افتخاری از استان فارس، برگزیده شد. بر این اساس، فهیمه مسلمی جایزه نقدی، لوح تقدیر و تندیس و رضا علی نوروزی و جابر افتخاری هر کدام لوح تقدیر دریافت کردند.

همچنین اثر «طراحی الگوی برنامه درسی تلفیقی قصه گویی و نمایش خلاق در دوره پیش دبستان» نوشته سمیه محمدی و رضا والا از استان گلستان، در این بخش برگزیده شد. سمیه محمدی جایزه نقدی، لوح تقدیر و تندیس و رضا والا لوح تقدیر دریافت کرد.

در بخش شایسته تقدیر مقاله ، اثر «بررسی اثربخشی داستان های ایرانی گروه سنی «ج» بر تفکر مراقبتی دانش آموزان دوره ابتدایی» با مشارکت جابر افتخاری، رضا علی نوروزی و مهرنوش هدایتی از استان فارس و اثر «قصه درمانی به عنوان مداخله ای خلاقانه در کاهش مشکلات هیجانی ـ رفتاری کودکان (مرور نظام مند سازوکارها و اثربخشی)» نوشته انیسه وحیدی از استان خوزستان، شایسته تقدیر شناخته شدند و لوح تقدیر دریافت کردند.

در بخش کتاب ، محمد فاطمی منش با اثر «اسطوره شناخت» از استان سیستان و بلوچستان و سلیمان شهبازی با اثر «قصه گویی و سلامت روان» از استان کهگیلویه و بویراحمد، برگزیده شدند و هر دو جایزه نقدی، لوح تقدیر و تندیس دریافت کردند.

در بخش پایان نامه ، جابر افتخاری با اثر «بررسی داستان های ایرانی و خارجی با رویکرد تفکر مراقبتی و اثربخشی آن ها بر دانش آموزان دوره ابتدایی» از استان فارس، به عنوان برگزیده معرفی شد و جایزه نقدی، لوح تقدیر و تندیس دریافت کرد.

انتهای پیام