قرآن معیار سنجش رفتار مسئولان باشد

رهبر شهید انقلاب اسلامی در طول سال های رهبری خود، توجه ویژه ای به ترویج فرهنگ قرآنی، حمایت از قاریان و حافظان و گسترش انس عمومی با کلام وحی داشتند. حضور مستمر در جلسات قرآنی، تشویق فعالان این عرصه و تأکید بر ضرورت فهم و تدبر در آیات الهی، بخشی از رویکرد ایشان برای نزدیک کردن جامعه اسلامی به آموزه های قرآن کریم بود؛ رویکردی که در نگاه ایشان، صرفاً به قرائت و حفظ محدود نمی شد، بلکه عمل به قرآن و جاری شدن ارزش های آن در زندگی فردی و اجتماعی را دنبال می کرد.

در همین راستا، سیدعلی سرابی، قائم مقام شورای عالی قرآن در گفت و گو با ایکنا، با اشاره به ابعاد مختلف دغدغه های قرآنی رهبر شهید انقلاب، از اهداف کلان ایشان برای قرآنی شدن جامعه و وظایف جامعه قرآنی در ادامه این مسیر سخن گفت.

ایکنا ـ رهبر شهید انقلاب اسلامی در طول سال های رهبری خود، دغدغه های قرآنی مشخصی داشتند و در جلسات مختلف نیز بر ابعاد گوناگون آن تأکید می کردند. با توجه به شناخت و ارتباطی که با این جلسات داشتید، مهم ترین محور های نگاه ایشان به قرآن چه بود و جامعه قرآنی امروز چه وظیفه ای در قبال ادامه این مسیر دارد؟

رهبر شهید انقلاب اسلامی را می توان به معنای واقعی کلمه احیاگر بازگشت جامعه اسلامی به قرآن دانست. دغدغه مندی ایشان نسبت به قرآن و حساسیتی که در این زمینه داشتند، برای آحاد مردم و به ویژه جامعه قرآنی کاملاً محسوس بود.

برداشت بنده از سیره قرآنی و فرمایشات ایشان، به ویژه در جلساتی که افتخار حضور در آنها را داشتم، این است که هدف اصلی ایشان، قرآنی شدن واقعی جامعه اسلامی بود؛ به این معنا که مردم صرفاً با قرائت و تلاوت قرآن آشنا نباشند، بلکه زندگی و رفتار فردی و اجتماعی خود را بر اساس آموزه های این کتاب الهی تنظیم کنند.

ایشان در تبیین این هدف، بر این نکته تأکید داشتند که زمانی می توانیم جامعه خود را جامعه ای قرآنی بدانیم که مردم بتوانند رفتار مسئولان را با معیار های قرآن بسنجند؛ آنچه را با قرآن مطابقت دارد، تأیید کنند و آنچه را با تعالیم این کتاب الهی سازگار نیست، اصلاح کنند. این نگاه نشان می دهد که در منظومه فکری ایشان، قرآن باید به معیار سنجش رفتار ها و تصمیم گیری ها در جامعه تبدیل شود.

در همین راستا، ایشان در بیان دیگری بر این نکته تأکید می کردند که قرآن را باید خواند، فهمید و به آن عمل کرد. این سه مرحله، در واقع ابعاد به هم پیوسته ارتباط انسان با قرآن را تشکیل می دهند. قرائت، نقطه آغاز این مسیر است؛ فهم و تدبر، انسان را به درک عمیق تر معارف الهی می رساند و عمل به قرآن، نتیجه و ثمره این ارتباط خواهد بود.

ایکنا ـ با توجه به اینکه قرآنی شدن جامعه، هدفی بلندمدت و نیازمند اقدامات مستمر است، رهبر شهید انقلاب چه مسیری را برای تحقق این هدف دنبال می کردند؟

برای رسیدن به آن هدف کلان، لازم بود زمینه ها و مقدماتی فراهم شود. انس عمومی با قرآن، ترویج قرائت، گسترش فرهنگ حفظ و تشویق مردم به حضور در فعالیت های قرآنی، از جمله اقداماتی بود که می توانست جامعه را به هدف نهایی نزدیک کند.

در همین چارچوب، جلسات متعدد قرآنی با حضور ایشان برگزار می شد و قاریان و حافظان قرآن مورد تشویق و حمایت قرار می گرفتند. این توجه، صرفاً حمایت از یک فعالیت فرهنگی یا هنری نبود، بلکه بخشی از برنامه گسترده تری برای تقویت ارتباط مردم با قرآن و فراهم کردن زمینه تحقق آموزه های آن در جامعه به شمار می رفت.

البته در کنار ترویج قرائت و حفظ، تأکید ایشان بر فهم قرآن و تدبر در آیات الهی نیز اهمیت ویژه ای داشت. به خاطر دارم که در یکی از دیدار های ماه مبارک رمضان، ایشان به طور مستقل درباره تدبر در قرآن و ضرورت توجه به این موضوع سخن گفتند و حدیث معروف «لا خیر فی قراءة لیس فی ها تدبر» را تبیین کردند؛ مضمونی که بر نبود خیر و فایده کامل در قرائتی که با تدبر همراه نباشد، تأکید دارد.

این تأکید نشان می دهد که از نگاه ایشان، تلاوت قرآن نباید به خواندن الفاظ محدود بماند، بلکه باید زمینه ای برای اندیشیدن در معانی، درک پیام ها و حرکت به سمت عمل به آموزه های الهی باشد.

ایکنا ـ در این میان، حفظ قرآن چه جایگاهی در منظومه فکری رهبر شهید انقلاب داشت؟

ایشان به ترویج حفظ قرآن و تشویق مردم به حفظ آیات الهی توجه ویژه ای داشتند، اما نکته مهم این بود که حفظ را هدف نهایی نمی دانستند. در نگاه ایشان، حفظ قرآن مقدمه ای برای فهم بهتر و تدبر عمیق تر در آیات الهی بود.

بنابراین، ترویج قرائت، حفظ و تدبر را باید در امتداد یکدیگر و در چارچوب هدفی بزرگ تر ارزیابی کرد. جامعه ای که مردم آن با قرآن مأنوس باشند، آیات الهی را بخوانند، معانی آن را بفهمند و در آموزه هایش تدبر کنند، آمادگی بیشتری برای عمل به قرآن خواهد داشت.

به همین دلیل، نمی توان فعالیت های قرآنی را صرفاً با تعداد جلسات، شمار قاریان و حافظان یا میزان مشارکت مردم ارزیابی کرد. این شاخص ها مهم هستند، اما در نهایت باید دید که این فعالیت ها تا چه اندازه به فهم قرآن و جاری شدن ارزش های آن در زندگی مردم منجر شده اند.

ایکنا ـ با توجه به این تأکیدات، امروز جامعه قرآنی برای ادامه مسیر ترسیم شده از سوی رهبر شهید انقلاب چه مسئولیتی بر عهده دارد؟

به اعتقاد بنده، جامعه قرآنی باید این مسیر را با جدیت ادامه دهد و اجازه ندهد که اهداف و رهنمود های ایشان صرفاً در حد خاطره و یادآوری باقی بماند. آنچه اهمیت دارد، تبدیل این رهنمود ها به برنامه ها و اقدامات مستمر و تلاش برای نزدیک تر شدن به هدف قرآنی شدن جامعه است.

فعالان قرآنی، قاریان، حافظان، مربیان، مؤسسات و مجموعه های متولی امور قرآنی باید در کنار ترویج قرائت و حفظ، برای گسترش فهم و تدبر در قرآن نیز برنامه ریزی کنند. همچنین باید تلاش شود که آموزه های قرآن از فضای جلسات و محافل قرآنی فراتر برود و در رفتار های فردی، روابط اجتماعی و عملکرد مسئولان نمود پیدا کند.

در واقع، اگر می خواهیم میراث قرآنی رهبر شهید انقلاب را پاس بداریم، باید در مسیر تحقق همان هدفی حرکت کنیم که ایشان دنبال می کردند؛ یعنی جامعه ای که در آن قرآن نه تنها خوانده و حفظ می شود، بلکه به عنوان راهنمای زندگی و معیار رفتار و تصمیم گیری مورد توجه قرار می گیرد.

ایکنا ـ ارزیابی شما از نمود ارزش های قرآنی در شرایط کنونی جامعه چیست و چگونه می توان دستاورد های این مسیر را تقویت کرد؟

به برکت رهنمود ها و حمایت های گسترده رهبر شهید انقلاب، امروز شاهد حضور و نمود ارزش های قرآنی در بخش های مختلف جامعه هستیم. البته تحقق کامل هدف قرآنی شدن جامعه، مسیری مستمر است و همچنان باید برای نزدیک تر شدن به آن تلاش کرد.

برای نمونه، مقابله با استکبار و مقاومت در برابر طاغوت، از جمله ارزش ها و دستور های مهم قرآنی است که امروز در جامعه ما نمود پیدا کرده است. این مسائل را نیز باید در چارچوب تعالیم قرآن و ارزش هایی که این کتاب الهی بر آنها تأکید دارد، مورد توجه قرار داد.

به اعتقاد بنده، این ظرفیت ها و دستاوردها، در کنار تلاش های مردم و فعالان قرآنی، حاصل مسیری است که با پیروزی انقلاب اسلامی آغاز شد و با حمایت ها و پیگیری های رهبر شهید انقلاب استمرار یافت.

امیدواریم خداوند به همه ما توفیق دهد که رهرو این مسیر نورانی باشیم؛ مسیری که ایشان در برابر ملت ایران روشن کردند. وظیفه ما این است که با قوت و جدیت این راه را ادامه دهیم و برای تحقق هرچه بیشتر اهداف کلان قرآنی در جامعه تلاش کنیم.

انتهای پیام