پاییز گران خودرو؛ رشد قیمت ها در سایه تلاطم ارزی

این روزها بازار خودرو در شرایطی عجیب و پرابهام به سر می برد؛ بازاری که از یک سو همزمان با افزایش نرخ دلار و برگزاری نمایشگاه خودرو، شاهد بالا رفتن قیمت ها است و از سوی دیگر با کاهش سهمیه بنزین و قطع سهمیه سوخت خودروهای نوشماره دست وپنجه نرم می کند.

تداوم این وضعیت، هزینه استفاده از خودرو را افزایش داده و در کنار رشد قیمت خرید، فشار مضاعفی را به مصرف کنندگان وارد کرده است.

افزایش قیمت خودرو در چنین شرایطی، به طور طبیعی با ریزش تقاضا همراه می شود و خودرو را بیش از گذشته از سبد خرید مصرفی خانوار خارج می کند.

بسیاری از خریداران که پیش از این نیز توان مالی محدودی داشتند، اکنون در برابر ترکیبی از رشد قیمت خودرو، افزایش نرخ ارز و هزینه های بالاتر سوخت قرار گرفته اند و خرید خودروی جدید را به آینده موکول می کنند.

از سوی دیگر، خودروسازان معتقدند فاصله میان قیمت فروش و هزینه تمام شده به شدت افزایش یافته است. به گفته آنها، خودرویی که تا شب عید با قیمتی در حدود دو هزار دلار عرضه می شد، اکنون به دلیل رشد هزینه مواد اولیه، قطعات، دستمزد، ارز و سایر نهاده های تولید، حدود هشت هزار دلار برای تولیدکننده هزینه دارد.

بنابراین، خودروسازان بر این باورند که این شکاف قیمتی باید به شکلی جبران شود؛ موضوعی که در صورت انتقال مستقیم به قیمت نهایی، می تواند به کاهش بیشتر قدرت خرید و عمیق تر شدن رکود بازار منجر شود.

در بخش خودروهای خارجی نیز ماجرا پیچیده تر است. محدودیت های وارداتی، نوسان نرخ ارز، هزینه های گمرکی و خدمات پس از فروش، قیمت این خودروها را از توان بخش بزرگی از متقاضیان خارج کرده است. در نتیجه، بازار خودرو همزمان با بحران قیمت، با بحران تقاضا نیز روبه رو شده است؛ بحرانی که سیاست های ارزی، سوختی و صنعتی هر کدام بخشی از آن را شکل داده اند.

برای بررسی ابعاد این وضعیت و پاسخ به این پرسش که بازار خودرو در ماه های آینده با چه چشم اندازی روبه رو خواهد بود، پای صحبت های امیرحسن کاکایی، کارشناس صنعت خودرو، می نشینیم.

جهش دلار، موتور محرک گرانی خودرو

امیرحسن کاکایی، کارشناس صنعت خودرو در گفتگو با عصراقتصاد، نوسانات اخیر بازار خودرو را نه یک اتفاق ناگهانی، بلکه بازتابی مستقیم از تلاطم های ارزی می داند. وی با اشاره به روند صعودی نرخ ارز از ابتدای سال، تصریح می کند که این جهش قیمتی در بازار خودرو، منطق اقتصادی مشخصی دارد و فراتر از هیجانات مقطعی، محصول کاهش ارزش پول ملی است.

خودروهایی که در ذات خود جزو کالاهای لوکس محسوب نمی شدند، تنها به دلیل سقوط ارزش پول ملی و جهش قیمت دلار، اکنون با قیمت های میلیاردی در بازار عرضه می شوند

کاکایی معتقد است وقتی دلار از محدوده 120 تا 130 تومان به ارقام بالاتر تا نزدیکی 240 تومان می رسد، نمی توان انتظار داشت بازار خودرو به عنوان کالایی که همواره با نوسانات ارزی همبستگی مستقیم دارد، در برابر این فشارها مقاوم بماند و ثبات قیمت خود را حفظ کند.

خودرو در بازار آزاد، دماسنج نوسانات ارزی

این کارشناس صنعت خودرو با بیان اینکه جهش 40 درصدی قیمت دلار در بازه زمانی سه هفته اخیر، اثری آنی و پرشتاب بر قیمت تمام شده کالاها گذاشته است، می افزاید که خودرو در بازار آزاد به دلیل نقدشوندگی بالا، نخستین بخشی است که تغییرات نرخ ارز را پیش خور می کند.

وی تأکید دارد که اگرچه برخی کالاها به دلیل محدودیت های تقاضا یا شرایط خاص عرضه، کشش لازم برای تغییر قیمت را ندارند، اما خودرو در بازار آزاد همواره دماسنج دقیقی برای سنجش میزان تورم و ارزش پول ملی عمل می کند.

به گفته کاکایی، وقتی ارزش پول ملی با چنین سرعتی آب می رود، طبیعی است که قیمت خودرو نیز برای حفظ تعادل نسبی با هزینه نهاده های تولید و نرخ ارز، مسیر صعودی را طی کند و عملاً هرگونه سیاست گذاری کنترلی بدون مدیریت نرخ ارز، در این بازار محکوم به شکست است.

تولد خودروهای لوکس کاذب از دل جهش ارزی

این کارشناس صنعت خودرو، با نگاهی به ساختار فعلی بازار، از بروز پدیده عجیبی خبر می دهد که در آن خودروهای غیرلوکس، تحت تاثیر نوسانات شدید ارزی، به کالاهای فوق لوکس تبدیل شده اند.

وی با اشاره به رسیدن قیمت دلار به محدوده 230 تا 240 هزار تومان، معتقد است این جهش ناگهانی باعث شده قیمت برخی خودروها با رشدی پرشتاب، از مرزهای باورنکردنی عبور کند.

به گفته وی، ما با یک «لوکس سازی کاذب» روبرو هستیم؛ به این معنا که خودروهایی که در ذات خود جزو کالاهای لوکس محسوب نمی شدند، تنها به دلیل سقوط ارزش پول ملی و جهش قیمت دلار، اکنون با قیمت های میلیاردی در بازار عرضه می شوند.

این روند، علاوه بر ایجاد شکاف طبقاتی عمیق میان خریداران خودروهای اقتصادی و خودروهای گران قیمت، بازار را به دو دنیای کاملا مجزا تقسیم کرده است که در آن ثروتمندان برای خودروهای با قیمت های خیره کننده صف بسته اند.

اجحاف در حق مصرف کننده؛ وقتی خودروی معمولی لوکس اعلام می شود

این کارشناس صنعت خودرو با انتقاد از پیامدهای جانبی این وضعیت، به موضوع حساس سهمیه بنزین و عدالت توزیعی اشاره می کند.

وی تاکید دارد: جهش قیمت ها باعث شده خودروهایی که پیش از این زیر مرز یک میلیارد تومان بودند، اکنون با قیمت های بسیار بالاتر عرضه شوند و در نتیجه، طبق قوانین فعلی، در زمره خودروهای «نوشماره لوکس» قرار بگیرند. این مسئله از دیدگاه کاکایی، نوعی اجحاف در حق مصرف کننده است؛ چرا که با لوکس قلمداد شدن خودروهای عادی، سهمیه بنزین آنها قطع می شود و فشار مالی مضاعفی به خانوار وارد می گردد.

وی معتقد است شرکت پخش بنزین باید در این زمینه تصمیم گیری اساسی و بازنگری کند تا از تبدیل شدن فشارِ ناشی از گرانی خودرو به فشارِ ناشی از محدودیت سوخت، جلوگیری شود؛ چرا که این رویه، تنها به عمیق تر شدن بحران قدرت خرید مصرف کننده می انجامد.

روند صعودی قیمت خودرو فارغ از تنش های سیاسی

کاکایی با نگاهی دقیق به چشم انداز بازار در فصل پاییز، بر این باور است که روند صعودی قیمت ها با توجه به متغیرهای کلان اقتصادی اجتناب ناپذیر است.

وی معتقد است فارغ از شرایط سیاسی و تحولات بین المللی، چه سناریوی جنگ محقق شود و چه نه جنگ نه صلح برقرار بماند یا شرایط کنونی تداوم یابد، چسبندگی شدید قیمت خودرو به نرخ ارز باعث می شود تا این بازار در پاییز نیز مسیر گرانی را بپیماید. این همبستگی مستقیم و اجتناب ناپذیر به این معناست که هرگونه نوسان ارزی، مستقیما در بازار خودرو بازتاب می یابد و تورم انتظاری را تقویت می کند.

بنابراین، برخلاف انتظارات برای ثبات قیمت ها، داده های اقتصادی نشان می دهد که خودرو در پاییز نیز تحت تاثیر افزایش قیمت دلار، روند صعودی خود را حفظ خواهد کرد و قیمت نهایی برای مصرف کننده افزایش خواهد یافت.

هشدار به سرمایه گذاران خرد؛ نقدشوندگی فدای گرانی می شود

این کارشناس صنعت خودرو در بخش پایانی تحلیل خود، به مردم عادی هشدار جدی می دهد : فریب افزایش اسمی قیمت ها را نخورند و از ورود به بازار خودرو به قصد سرمایه گذاری خودداری کنند.

کاکایی تصریح می کند: بازار خودرو در پاییز با یک پارادوکس بزرگ مواجه است؛ در حالی که قیمت ها روند افزایشی دارند، سرعت نقدشوندگی دارایی به شدت افت می کند. تضاد اصلی اینجاست که در پاییز با وجود رشد قیمت، فروش خودرو به شدت دشوارتر از گذشته خواهد شد و عملابه کالایی تبدیل می شود که دارنده آن برای تبدیل به نقدینگی با چالش های جدی روبه رو است.

وی به مردم توصیه می کند: سرمایه های خرد خود را به سمت خودرو هدایت نکنند، چرا که بازارهای موازی مانند دلار یا طلا، ریسک نقدشوندگی بسیار کمتری دارند و در مجموع، بازار خودرو در پاییز به سمت رکودی سنگین حرکت خواهد کرد.

تگ ها بازار خودرو قیمت خودرو