مسئولیت و فرصت خدمت به مردم، ماندگار و همیشگی نیست

به گزارش ایکنا از یزد، حجت الاسلام والمسلمین ابوذر صانعی، امام جمعه اشکذر، 17 مهرماه در خطبه های نماز جمعه این هفته گفت: کاهش جمعیت و افت آمار تولد در کشور، به مرحله ای نگران کننده رسیده و باید به عنوان یک مسئله مهم ملی مورد توجه خانواده ها، مسئولان و سیاست گذاران قرار گیرد. وی ادامه داد: بر اساس اعلام سخنگوی وزارت آموزش و پرورش، شمار دانش آموزان ثبت نام شده در پایه اول ابتدایی در سال جاری، در مقایسه با سال گذشته حدود 100 هزار نفر کاهش داشته است. این آمار، زنگ خطری درباره آینده جمعیتی کشور است. زیرا کاهش شمار کودکان، در سال های بعد به کاهش دانش آموزان مدارس و سپس کاهش دانشجویان دانشگاه ها منجر می شود. صانعی افزود: خالی شدن مدارس و دانشگاه ها، صرفاً یک مسئله آموزشی نیست؛ بلکه در ادامه می تواند رشد علمی کشور را با مشکل مواجه کند. جمعیت جوان در عرصه های مختلف از جمله دفاع از کشور، پیشرفت علمی و صنعتی، فعالیت های اقتصادی، کسب وکار و دیگر بخش های جامعه نقش تعیین کننده دارد و کاهش جمعیت جوان، توان و ظرفیت کشور را در این عرصه ها تحت تأثیر قرار می دهد. بنابراین خطر رشد منفی جمعیت برای آینده ایران جدی است و خانواده ها باید نسبت به پیامدهای ادامه روند فعلی آگاهی بیشتری پیدا کنند. جوانان و زوج هایی که در سن باروری قرار دارند، باید با توجه به اهمیت این موضوع برای آینده کشور، به فرزندآوری و افزایش نسل توجه داشته باشند. وی ادامه داد: تأکید بر جوان ماندن کشور، از جمله مطالبات رهبر شهید است؛ زیرا تداوم پیشرفت ایران به برخورداری از جمعیتی جوان، پویا و توانمند وابستگی دارد. ضروری است این مطالبه در خانواده ها و جامعه مورد توجه قرار گیرد و موضوع فرزندآوری به عنوان یکی از مسائل مهم آینده کشور دنبال شود. امام جمعه اشکذر گفت: ادامه روند کنونی کاهش تولدها می تواند طی 10 تا 15 سال آینده، کشور را به نقطه رشد صفر جمعیت برساند. پس از رسیدن به این نقطه، در صورت تداوم شرایط موجود، ایران وارد مرحله رشد منفی جمعیت و گرفتار چاله جمعیتی خواهد شد. برخی استان های کشور متأسفانه وارد این وضعیت شده اند. استان یزد شرایط بهتری دارد و شهرستان اشکذر نیز در میان شهرستان ها از وضعیت جمعیتی مطلوب تری برخوردار است، اما شرایط موجود ایده آل نیست و نباید به وضعیت فعلی اکتفا کرد. حفظ شرایط مطلوب و جلوگیری از ورود به بحران جمعیتی، نیازمند تلاش مستمر خانواده ها، مسئولان و نهادهای فرهنگی است. وی افزود: کاهش آمار ازدواج یکی دیگر از عوامل مهم تشدید بحران جمعیتی است. این روند نه تنها در سطح کشور، بلکه در استان یزد و شهرستان اشکذر نیز مشاهده می شود و باید با حساسیت بیشتری مورد توجه قرار گیرد. افزایش سن ازدواج باعث می شود زوج های جوان دیرتر وارد مرحله فرزندآوری شوند. در شرایط کنونی، ممکن است دست کم دو سال پس از ازدواج طول بکشد تا زوجین صاحب فرزند شوند. در کنار این مسئله، تغییر سبک زندگی و گرایش هایی که تحت تأثیر الگوهای غربی قرار دارند، موجب شده است برخی از جوانان فرزندآوری را چهار تا پنج سال به تأخیر بیندازند. مجموع این عوامل، فرصت فرزندآوری را محدودتر می کند و در کاهش رشد جمعیت تأثیر دارد. صانعی ادامه داد: یکی از مهم ترین عوامل کاهش تمایل به فرزندآوری، فشارهای معیشتی و اقتصادی در دو دهه اخیر است. گرانی مسکن، خودرو و کالاهای اساسی به دغدغه ای ملموس و روزمره برای خانواده ها تبدیل شده و بسیاری از مردم، بخش مهمی از توان و توجه خود را صرف مدیریت مشکلات اقتصادی می کنند. در چنین شرایطی، موضوع جمعیت و فرزندآوری ممکن است در اولویت تصمیم گیری خانواده ها قرار نگیرد؛ زیرا آنان پیش از هر چیز درگیر تأمین نیازهای اولیه زندگی هستند. امام جمعه اشکذر افزود: توجه به این واقعیت ضروری است که تصمیم جوانان برای ازدواج و فرزندآوری از شرایط اقتصادی و روانی جامعه تأثیر می پذیرد. هر اندازه امنیت روانی و اقتصادی نسل جوان بیشتر تأمین شود، زمینه مناسب تری برای تشکیل خانواده و تصمیم گیری درباره فرزندآوری فراهم خواهد شد. بنابراین، پرداختن به مسئله جمعیت بدون توجه به مشکلات معیشتی مردم کافی نیست و بهبود شرایط اقتصادی و ایجاد اطمینان نسبت به آینده از موضوعات مؤثر در افزایش تمایل به تشکیل خانواده و فرزندآوری به شمار می رود. امام جمعه اشکذر بیان کرد: یکی دیگر از عوامل کاهش جمعیت، سیاست های گذشته در زمینه جلوگیری از افزایش نسل است. در سال های قبل، سیاست هایی در این زمینه اجرا شد که متناسب با شرایط بلندمدت جمعیتی کشور نبود و پیامدهای آن امروز آشکار شده است. این سیاست ها که در چارچوب تصمیم گیری های کلان و برنامه های اجرایی بخش سلامت و دولت های گذشته دنبال می شد، موجب شد در دوره ای که کشور از جمعیت جوان برخوردار بود، موضوع افزایش نسل به درستی مورد توجه قرار نگیرد. اکنون شرایط به گونه ای تغییر کرده که از مردم درخواست می شود به فرزندآوری بیشتر توجه کنند. وی ادامه داد: پیامدهای کاهش جمعیت به تدریج در حوزه آموزش نیز نمایان می شود؛ کاهش شمار دانش آموزان، خالی شدن ظرفیت دانشگاه ها و کمبود دانشجو در برخی دانشگاه های شهرستانی، از جمله نشانه هایی است که باید جدی گرفته شود. در صورت تداوم این روند، برخی مدارس و دانشگاه ها در سال های آینده با مشکلات بیشتری مواجه خواهند شد. صانعی افزود: در شرایطی که سیاست گذاری های گذشته با خطاهایی همراه بوده است، اکنون ضرورت دارد با فرهنگ سازی صحیح، آگاهی بخشی و اصلاح نگرش عمومی، زمینه جبران این روند فراهم شود. تغییر شرایط جمعیتی و افزایش شمار تولدها، فرایندی زمان بر است و حتی پس از اصلاح سیاست ها و نگرش ها نیز سال ها طول می کشد تا آثار آن در آمار جمعیتی کشور نمایان شود. بی اعتمادی مردم به سیاست گذاری ها و گفتمان رسمی دولت، یکی دیگر از عوامل کاهش تمایل به فرزندآوری است. زمانی که خانواده ها وعده های حمایتی را می شنوند، اما در عمل از تحقق کامل آن ها اطمینان ندارند، انگیزه و اعتماد لازم برای تصمیم گیری درباره آینده خانواده کاهش می یابد. امام جمعه اشکذر گفت: حمایت از زوج های جوان در زمینه مسکن، تسهیلات ازدواج و مرخصی زایمان برای زنان شاغل از جمله مواردی است که درباره آن ها وعده ها و مقرراتی وجود دارد؛ بااین حال، همه افراد مشمول این حمایت ها در عمل از مزایای پیش بینی شده بهره مند نشده اند یا اجرای آن ها در برخی موارد با محدودیت و مشکل مواجه بوده است. وی ادامه داد: وقتی حمایت های قانونی به صورت کامل و یکسان اجرا نشوند، فاصله میان وعده های رسمی و تجربه واقعی مردم افزایش پیدا می کند و این مسئله به بی اعتمادی منجر می شود. در چنین وضعیتی، قوانین ممکن است در سطح تصمیم گیری باقی بمانند و به مرحله اجرا و زندگی روزمره مردم نرسند. بنابراین، برای اصلاح روند جمعیتی، صرف اعلام سیاست ها و تدوین قوانین کافی نیست؛ حمایت های وعده داده شده باید به صورت واقعی، مؤثر و قابل اتکا در اختیار خانواده ها قرار گیرد تا جوانان بتوانند با اطمینان بیشتری برای ازدواج، تأمین مسکن و فرزندآوری برنامه ریزی کنند. امام جمعه اشکذر گفت: شهرستان اشکذر از ظرفیت های قابل توجهی در زمینه اقتصادی، علمی و انسانی برخوردار است. این شهرستان به لطف الهی در شمار سه شهرستان اقتصادی برتر استان یزد قرار دارد و از مدارس و دانشگاه های مناسب، نخبگان، دانشمندان و فرهیختگان برخوردار است؛ افرادی که در عرصه های مختلف علمی و تخصصی جایگاه های برجسته ای به دست آورده اند. این ظرفیت ها می توانند زمینه ساز رشد و پیشرفت بیشتر شهرستان باشند؛ اما حفظ و تقویت آن ها به توجه به آینده جمعیتی وابسته است. اگر امروز نسبت به کاهش تولدها و کاهش جمعیت جوان غفلت شود، در سال های آینده ممکن است همین فرصت ها و ظرفیت هایی که اکنون در اختیار شهرستان قرار دارند، تضعیف شوند. وی ادامه داد: وضعیت نسبتاً مطلوب اشکذر در مقایسه با برخی مناطق، نباید موجب بی توجهی به مسئله جمعیت شود. لازم است با برنامه ریزی، فرهنگ سازی و توجه به شرایط خانواده ها، از گرفتار شدن شهرستان در چالش های جمعیتی آینده جلوگیری شود. امام جمعه اشکذر با تأکید بر رفع مشکلات مردم بیان کرد: مردم ایران در طول سال های پس از انقلاب و به ویژه در شرایط دشوار کشور، با حضور و پایداری خود نقش مهمی در حفظ کشور داشته اند. پس از گذشت هفت ماه از جنگ نیز مردم هر شب در میدان ها حضور داشته اند و ایستادگی خود را نشان داده اند. اکنون نوبت مسئولان است که با خدمت صادقانه، صدای مردم باشند و مشکلات آنان را با جدیت بیشتری پیگیری کنند. صانعی افزود: مسئولان باید همواره از واقعیت های زندگی مردم آگاه باشند، مشکلات آنان را بشناسند و برای رفع آن ها اقدام کنند. بی خبری از وضعیت جامعه یا ناتوانی در پاسخ گویی به نیازهای مردم، فاصله میان مسئولان و جامعه را افزایش می دهد و زمینه نارضایتی را فراهم می کند. وی ادامه داد: امروز مردم با مشکلات اقتصادی و معیشتی مواجه هستند. دشمن که در جنگ نظامی به اهداف خود نرسیده است، فشارهای دیگری را از طریق تحریم و تحریک برخی کشورها دنبال می کند و از مسیرهای دریایی، زمینی و هوایی، فشار بر ایران را افزایش می دهد. در چنین شرایطی، مشکلات معیشتی مردم و دشواری های اقتصادی جامعه قابل انکار نیست. در عین حال، مردم شرایط غیرعادی کشور را درک می کنند و می دانند که وضعیت کنونی با شرایط عادی تفاوت دارد. این درک و همراهی مردم، مسئولیت مسئولان را کاهش نمی دهد؛ بلکه ضرورت تلاش بیشتر برای رسیدگی به مشکلات جامعه را دوچندان می کند. امام جمعه اشکذر گفت: اگر پیش از این برای حل مشکلات مردم یک قدم برداشته می شد، امروز لازم است این تلاش به دو برابر یا چند برابر افزایش یابد. شرایط دشوار کنونی، مسئولان را ملزم می کند که با جدیت، سرعت و برنامه ریزی بیشتری برای رفع گرفتاری های مردم اقدام کنند. مسئولیت و فرصت خدمت به مردم، ماندگار و همیشگی نیست؛ بلکه امانتی است که برای مدتی محدود در اختیار افراد قرار می گیرد. مسئولان باید قدر این فرصت را بدانند و شکرگزار باشند که می توانند از طریق ارتباطات، تصمیم گیری ها و اختیارات خود، بخشی از مشکلات مردم را حل کنند. وی بیان کرد: در کنار این مسائل، مشکلات فرهنگی و اجتماعی مانند بی بندوباری و برهنگی نیز از موضوعاتی است که باید مورد توجه قرار گیرد. مواجهه با این مجموعه مسائل، به اقدام های مقطعی و بدون برنامه محدود نمی شود؛ بلکه به تلاش هماهنگ، پیگیری مستمر و بهره گیری از ظرفیت های موجود نیاز دارد. حل این مشکلات با روحیه جهادی، توکل به خداوند، عزم راسخ و برنامه ریزی امکان پذیر است. مسئولان باید برای مسائل موجود برنامه مشخص داشته باشند و با اراده و جدیت در مسیر اجرای آن حرکت کنند. همچنین ضروری است از دانش، تجربه و تخصص افرادی که توانایی کمک به حل مشکلات را دارند، استفاده شود. انتهای پیام