اولویت صلح بر جنگ در آموزه های علوی

به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، محمدعلی انصاری، مفسر قرآن و مؤلف تفسیر مشکاة، در سلسله نشست های مجازی خود با موضوع تفسیر نهج البلاغه با اشاره به نامه چهارم امام علی(ع) به یکی از فرماندهان سپاه به نام عثمان بن حنیف، سیاست گذاری علوی در عرصه های جنگ، صلح و مدیریت منابع انسانی را تبیین و با بیان اینکه این نامه خطاب به والی بصره در آستانه جنگ جمل نگاشته شده است، اظهار کرد: امام علی(ع) در این نامه راهبرد مواجهه با مخالفان را ترسیم می کنند. ایشان ابتدا اصل را بر صلح و مذاکره می گذارند و می فرمایند: «اگر این جماعت به سایه طاعت و فرمانبرداری بازگشتند، این همان چیزی است که ما دوست داریم».

وی افزود: تأکید امام علی(ع) بر اینکه صلح محبوب ماست نشان می دهد که در آموزه های نبوی و علوی، جنگ نه یک انتخاب اول، بلکه آخرین راهکار است. این سیره دقیقاً منطبق بر آموزه های قرآنی است که به حضرت محمد(ص) نیز توصیه شده تا حتی با اهل کتاب براساس مشترکات به صلح و همزیستی برسند و در صورت وقوع جنگ، جهاد را در چارچوب دفاعی و نه تهاجمی  مدیریت کنند.

این مفسر قرآن با اشاره به آیه 61 سوره انفال مبنی بر پذیرش پیشنهاد صلح از سوی دشمن تصریح کرد: امام علی(ع) نیز همین رویه را در پیش می گیرند و به کارگزار خود دستور می دهند که اگر دشمنان تمایل به صلح نشان دادند، رد نکنند. البته در کنار این سیاست، آمادگی نظامی و توکل بر خدا نیز همواره باید برقرار باشد، زیرا احتمال خیانت در پس صلح خواهی دشمن نیز وجود دارد.

انصاری با اشاره به بخش پایانی نامه که امام علی(ع) فرمانده خود را به استفاده از نیروهای مطیع و کنار گذاشتن افراد سست عنصر ترغیب می کنند، گفت: امیرالمؤمنین(ع) دستور می دهند که در سازماندهی نیروها، بر کسانی تمرکز شود که انقیاد و تسلیم کامل دارند و جان برکف هستند؛ نه کسانی که در میدان نبرد سستی می کنند و به دنبال بهانه تراشی هستند.

وی اظهار کرد: در این نامه عبارت «فَإِنَّ الْمُتَثَاقِلَ مُغِیبُهُ خَیْرٌ مِنْ مَشْهَدهِ» یک اصل مدیریتی است. امام علی(ع) می فرمایند حضور نیروهای سست و بی انگیزه در میدان نه تنها باری از دوش شما برنمی دارد، بلکه ممکن است آسیب زا باشد، این نگاه در مدیریت سازمانی و گزینش همکاران نیز بسیار کلیدی است؛ مدیر موفق کسی است که به جای تمرکز بر کمیت و سیاهی لشکر، بر کیفیت، انگیزه و انقیاد نیروهای خود تکیه می کند.

مؤلف تفسیر مشکاة در پایان گفت: این نامه تنها یک سند تاریخی مربوط به سال 35 و 36 هجری نیست، بلکه مرام نامه ای حکیمانه برای تمام اعصار و عرصه های مدیریتی است که بر اهمیت وفاداری، پایداری و اولویت صلح بر جنگ تأکید دارد.

انتهای پیام