جهان زیسته نسل آلفا را پیش از تولید ادبیات تربیتی بشناسیم

نسل آلفا در شرایطی رشد می کند که فناوری، رسانه های دیجیتال و ارتباطات گسترده بخش مهمی از تجربه روزمره و شکل گیری ذهنیت او را تحت تأثیر قرار داده اند. این نسل از نخستین سال های زندگی با حجم گسترده ای از اطلاعات، تصاویر، روایت ها و سبک های مختلف زندگی مواجه است و همین مسئله، تربیت دینی را با شرایطی متفاوت از نسل های پیشین روبه رو کرده است. در چنین فضایی، انتقال مفاهیم دینی دیگر صرفا به ارائه مجموعه ای از آموزه ها محدود نمی شود، بلکه چگونگی مواجهه کودک و نوجوان با این مفاهیم نیز اهمیت پیدا می کند.

نسل آلفا در شرایطی رشد می کند که فناوری، رسانه های دیجیتال و ارتباطات گسترده بخش مهمی از تجربه روزمره و شکل گیری ذهنیت او را تحت تأثیر قرار داده اند. این نسل از نخستین سال های زندگی با حجم گسترده ای از اطلاعات، تصاویر، روایت ها و سبک های مختلف زندگی مواجه است و همین مسئله، تربیت دینی را با شرایطی متفاوت از نسل های پیشین روبه رو کرده است. در چنین فضایی، انتقال مفاهیم دینی دیگر صرفا به ارائه مجموعه ای از آموزه ها محدود نمی شود، بلکه چگونگی مواجهه کودک و نوجوان با این مفاهیم نیز اهمیت پیدا می کند.

از سوی دیگر، پرسشگری و دسترسی آسان به دیدگاه های متنوع، اقتضائات تازه ای برای تربیت دینی ایجاد کرده است. کودکان و نوجوانان امروز می توانند در مدت کوتاهی با باورها، ارزش ها و سبک های زندگی گوناگون آشنا شوند و درباره بسیاری از موضوعات دینی و اخلاقی پرسش هایی مطرح کنند که پاسخ به آن ها نیازمند گفت وگو، شناخت دقیق و توجه به دنیای ذهنی آنان است. بنابراین، تربیت دینی در این دوره بیش از گذشته به شیوه ارتباط با مخاطب، قدرت پاسخ گویی و ایجاد زمینه برای تفکر و انتخاب آگاهانه وابسته است.

در این میان، خانواده، مدرسه، رسانه و نهادهای فرهنگی و دینی هر یک بخشی از فرایند تربیت را بر عهده دارند و میزان هماهنگی آن ها می تواند در شکل گیری هویت دینی نسل جدید مؤثر باشد. مسئله اساسی این است که چگونه می توان میان حفظ مبانی و ارزش های دینی از یک سو و اقتضائات زندگی و تجربه های نسل آلفا از سوی دیگر، ارتباطی مؤثر برقرار کرد، ارتباطی که به جای فاصله گرفتن از دنیای این نسل، زمینه شناخت، گفت وگو، پرسشگری و شکل گیری هویت دینی آگاهانه را فراهم کند. در این میان، تقویت ارتباط میان خانواده، مدرسه، رسانه و نهادهای تربیتی و فراهم کردن فرصت گفت وگو، پرسشگری و انتخاب آگاهانه، از مهمترین الزامات تربیت دینی نسل آلفا به شمار می رود.

ایکنا در راستای بررسی زوایای مختلف زیست و تمایلات نسل آلفا، تفاوت آن با نسل های پیشین و نیز چگونگی تربیت دینی این نسل به گفت و گو با حجت الاسلام احمدرضا اعلایی، کارشناس حوزه تربیت دینی پرداخته است که مشروح آن را در ادامه می خوانیم.  

ایکنا ـ به نظر شما نسل آلفا چه تفاوت هایی با نسل های قبل در شیوه یادگیری، فهم و تجربه مفاهیم دینی دارد؟ این تفاوت ها تا چه اندازه تحت تأثیر بومی بودن آنها با فناوری است؟

اگر بخواهیم از منظر دینی و توحیدی به این موضوع نگاه کنیم، می توان گفت یکی از مسائل اساسی مسئله «شکاف» است. در نگاه توحیدی تمام عالم تحت ربوبیت خداوند قرار دارد و هرچه ارتباط و یکپارچگی میان انسان ها بیشتر شود، موضوعات و مفاهیم انسانی نیز به حقیقت توحیدی عالم نزدیکتر خواهد شد.  برای مثال، اگر معلم در کلاس، مادر در خانه و پدر در خانواده نقش خود را به گونه ای ایفا کنند که موجب ایجاد شکاف، جدایی و تفرقه شود، این وضعیت با حقیقت توحیدی و اهداف تربیت دینی فاصله خواهد داشت. دنیای امروز ابزارها و زمینه های متعددی برای ایجاد این شکاف ها در اختیار دارد و کودک و نوجوان امروز در شرایطی قرار گرفته است که با شکاف های متعددی مانند شکاف میان اعضای خانواده، میان خانواده ها، میان همسایگان، میان مربیان، میان مربی و متربی، میان حاکمیت و مردم، دولت و مردم و حتی میان خود مردم مواجه است.

در چنین شرایطی، نوجوان و کودک به طور مستمر با مرزبندی ها و دسته بندی هایی مواجه است که می تواند فاصله میان او و محیط پیرامونش را افزایش دهد. مسئله مهم این است که این شکاف ها چه تأثیری بر فرایند تربیت کودک و نوجوان می گذارند. می توان وضعیت کودک و نوجوان را در این شرایط به تلفن همراهی تشبیه کرد که نیازمند شارژ مداوم است. هرچه از میزان شارژ آن کاسته شود، نیاز آن به اتصال مجدد بیشتر می شود. انسان نیز برای رشد و تربیت صحیح به ارتباط مستمر از نظر روحی، عاطفی و نگرشی نیاز دارد. هنگامی که این ارتباط ها قطع یا تضعیف شوند، خانواده دیگر نمی تواند نیازهای عاطفی و تربیتی فرزند را به طور کامل تأمین کند.

برای نمونه، ممکن است نوجوانی به دلیل نوع موسیقی که گوش می دهد، دوستانی که انتخاب کرده یا نوع پوششی که دارد، از سوی خانواده یا جامعه طرد شود. در این شرایط، ارتباط او با خانواده، مدرسه یا سایر افراد اثرگذار کاهش پیدا می کند؛ در حالی که این نوجوان همچنان به ارتباط و تعلق نیاز دارد. وقتی این نیاز از مسیر خانواده و محیط تربیتی تأمین نشود، طبیعی است که تأثیرپذیری او از جریان های موجود در جامعه افزایش پیدا کند.  در برخی موارد نیز با خانواده هایی مواجه هستیم که از نظر دینی و فرهنگی دغدغه مند هستند و فرزندشان حتی در بهترین دانشگاه و بهترین رشته تحصیل می کند، اما پس از مدتی ارتباط او با برخی مناسک دینی مانند نماز کاهش می یابد یا وارد روابطی می شود که پیش از این در چارچوب فرهنگی خانواده پذیرفته نبوده است.

در بررسی چنین مواردی، گاهی مشخص می شود که والدین به دلیل مشغله های فراوان، ارتباط عاطفی کافی با فرزند خود نداشته اند. ممکن است امکانات مناسب، مدرسه خوب و شرایط تحصیلی مطلوب برای فرزند فراهم شده باشد، اما ارتباط عاطفی و رابطه ای که خانه را به محیطی برای تعلق، گفت وگو و گردهمایی خانواده تبدیل می کند، به اندازه کافی شکل نگرفته باشد. در چنین شرایطی، نوجوان به تدریج از خانواده فاصله می گیرد و ممکن است الگوهای موجود در جامعه را مبنای رفتار خود قرار دهد. برای مثال، با این تصور که «همه چنین کاری انجام می دهند» رفتارهایی را بپذیرد که پیش از این با ارزش های خانوادگی او سازگار نبوده است.

از این منظر، نمی توان گفت فناوری ذاتا عامل اصلی آسیب به نسل آلفاست. مسئله اصلی شکاف هایی است که پیش از فناوری وجود داشته و فناوری و ابزارهای جدید می توانند آن ها را تشدید و تسهیل کنند. به بیان دیگر، فناوری لزوما منشأ این شکاف ها نیست، اما شبکه های اجتماعی و ابزارهای ارتباطی جدید می توانند به گسترش و عمیق تر شدن آن ها کمک کنند. امروز ممکن است مادر در خانه درگیر شبکه های اجتماعی باشد، کودک سرگرم بازی های رایانه ای یا تلویزیون باشد و پدر نیز در شبکه های اجتماعی یا مشغولیت های دیگر غرق شده باشد. در نتیجه، اعضای خانواده در یک فضای فیزیکی مشترک حضور دارند، اما از نظر ارتباط عاطفی و ذهنی فاصله آن ها از یکدیگر بیشتر شده است.

بنابراین، آنچه نسل آلفا را در معرض تهدید قرار می دهد، صرفا فناوری نیست، بلکه شکاف های ارتباطی و عاطفی موجود است که فناوری می تواند آن ها را تشدید کند. شبکه های اجتماعی و بسیاری از ابزارهای جدید از جمله خدمات و پلتفرم هایی که امکان تأمین سریع و شخصی نیازها را فراهم می کنند، به تدریج می توانند سبک زندگی را شخصی تر کرده و نیاز انسان ها به یکدیگر و میزان ارتباط مستقیم میان آن ها را کاهش دهند. از این جهت، مسئله اصلی در مواجهه تربیتی با نسل آلفا صرفا نحوه استفاده از فناوری نیست، بلکه باید به بازسازی ارتباط، تعلق، پیوند عاطفی و کاهش شکاف های موجود در خانواده و جامعه نیز توجه جدی شود.

ایکنا ـ در جهان متصل و شبکه ای امروز، کودکان و نوجوانان با چه نوع پرسش ها، شبهات و چالش های دینی مواجه هستند؟ این پرسش ها چه تفاوتی با دغدغه های نسل های پیشین دارند؟

فاصله میان نسل امروز و نسل های پیشین از این جهت افزایش یافته است که دسترسی کودکان و نوجوانان به جهان ها، فرهنگ ها و روایت های مختلف بسیار گسترده تر شده است. در گذشته، میزان مواجهه کودک با چنین محتواهایی محدودتر بود، اما امروز رسانه ها و شبکه های اجتماعی بخش قابل توجهی از فضای ذهنی و تربیتی کودکان و نوجوانان را شکل می دهند. برای نمونه، در یک مورد دختر نوجوانی در حدود 13 سالگی در جریان مشاوره مطرح کرده بود که قصد مهاجرت دارد که یکی از دلایل مطرح شده از سوی او این بود که تصور می کرد در ایران حقوق افراد همجنس گرا محترم شمرده نمی شود.  فارغ از داوری درباره این موضوع، مسئله قابل توجه این است که چرا مفاهیمی از این دست در این سن به یک دغدغه جدی برای کودک تبدیل شده است. این مسئله نشان می دهد که کودک و نوجوان امروز با ادبیات، مفاهیم و موضوعاتی مواجه است که در نسل های پیشین معمولا با این شدت و در این سنین در معرض آن ها قرار نمی گرفت.

بخشی از این مسئله به گستردگی و نفوذ رسانه های جهانی بازمی گردد. برای مثال، در برخی تولیدات سینمایی، سریال ها و انیمیشن های پرمخاطب، مفاهیم و الگوهای فرهنگی مختلف از جمله موضوعات مرتبط با روابط همجنس گرایانه در قالب شخصیت پردازی، نوع روابط میان شخصیت ها، گفت وگوها و حتی ویژگی های رفتاری آن ها بازنمایی می شود. گاهی این مفاهیم به صورت مستقیم مطرح نمی شوند، بلکه در لایه های زیرین روایت و شخصیت پردازی قرار می گیرند و مخاطب کودک و نوجوان به تدریج با آن ها مواجه می شود.  همچنین، در برخی آثار روایت هایی درباره مفاهیم دینی و شخصیت هایی مانند شیطان با بازتعریف هایی متفاوت از روایت های دینی ارائه می شود، به گونه ای که شخصیت منفی داستان با ارائه روایتی متفاوت از گذشته خود از جایگاه یک شخصیت صرفا شرور خارج شده و زمینه همذات پنداری مخاطب با او فراهم می شود. چنین بازنمایی هایی نیز می تواند بر برداشت کودک و نوجوان از مفاهیم دینی تأثیر بگذارد.

بنابراین، مسئله امروز فقط این نیست که کودک یا نوجوان با یک «شبهه» مواجه می شود، بلکه باید توجه داشت که او ممکن است پیش از آنکه یک پرسش به صورت طبیعی در ذهنش شکل بگیرد، با حجم گسترده ای از روایت ها، تصاویر، شخصیت ها و مفاهیم مواجه شده باشد. به همین دلیل، جنس برخی شبهات و چالش های نسل امروز با نسل های گذشته متفاوت است.  در نسل های پیشین نیز پرسش هایی درباره موضوعاتی مانند جبر و اختیار، مسائل اعتقادی، احکام دینی یا حجاب وجود داشت و طبیعی بود که نوجوان در مسیر رشد فکری خود با چنین پرسش هایی مواجه شود. اما امروز علاوه بر این پرسش های طبیعی، با مجموعه ای از چالش هایی روبه رو هستیم که تحت تأثیر فضای رسانه ای و شبکه ای شکل گرفته یا تقویت شده اند. به همین دلیل می توان گفت بخشی از شبهات امروز نه صرفا حاصل کنجکاوی طبیعی نوجوان، بلکه نتیجه مواجهه مستمر او با روایت هایی است که در فضای رسانه ای تولید و بازتولید می شوند.

نکته مهم دیگر این است که این چالش ها صرفا نگرشی، اعتقادی و عقلانی نیستند، بلکه در بسیاری از موارد لایه های احساسی و عاطفی مخاطب را نیز درگیر می کنند. برای مثال، ممکن است نوجوان درباره موضوعاتی مانند حدود و مجازات های دینی، قصاص یا سایر احکام این پرسش را مطرح کند که «فردی که مرتکب چنین خطایی شده، چرا باید با چنین مجازاتی مواجه شود؟» این پرسش هنگامی که در کنار مشاهده فیلم ها و سریال هایی قرار می گیرد که روایت متفاوتی از جرم، مجازات و عدالت ارائه می کنند، دیگر صرفا یک مسئله نظری و عقلانی باقی نمی ماند، بلکه احساسات نوجوان نیز درگیر آن می شود.  از این منظر، یکی از تفاوت های مهم نسل امروز با نسل های گذشته گستردگی، سرعت و استمرار مواجهه با این پرسش ها و همچنین، درهم تنیدگی لایه های عقلانی و احساسی آن هاست. کودک و نوجوان امروز در محیطی رشد می کند که رسانه و شبکه های اجتماعی به صورت مستمر در حال ارائه روایت های مختلف درباره انسان، خانواده، اخلاق، دین، آزادی، عدالت و سبک زندگی هستند. بنابراین، مواجهه تربیتی با نسل جدید نیازمند توجه همزمان به ابعاد عقلانی، اعتقادی، عاطفی و رسانه ای این پرسش هاست.

ایکنا ـ به نظر شما آیا روش ها و زبان سنتی آموزش دین برای نسل آلفا همچنان کارآمد است؟

زبان و روش های سنتی آموزش دین به تنهایی توانایی لازم برای برقراری ارتباط مؤثر با نسل آلفا را ندارد. البته پیش از هر چیز باید مشخص کرد که این زبان در چه بخش هایی با محدودیت مواجه است و چه تغییراتی برای ارتباط با نسل جدید ضرورت دارد. یکی از چالش های مهم تاریخی بودن زبان انتقال معارف دینی است. بسیاری از متون اخلاقی، اعتقادی و کلامی ما متعلق به قرن های گذشته هستند. این متون همچنان ارزش و کارکرد خود را دارند، اما نمی توان انتظار داشت که مفاهیمی که در متونی مانند معراج السعاده، وسائل الشیعه یا مکارم الاخلاق با ادبیات خاص خود بیان شده اند، بدون واسطه و به همان شکل برای کودک و نوجوان امروز جذاب و قابل فهم باشند.

بنابراین به نوعی «آداپتور» یا واسطه نیاز داریم، یعنی ابتدا باید مفاهیم دینی به زبانی ترجمه شوند که برای کودک و نوجوان امروز قابل درک و ملموس باشد و سپس او بتواند به تدریج با زبان سنتی و اصلی معارف دینی ارتباط برقرار کند. مسئله این نیست که زبان سنتی دین را کنار بگذاریم، بلکه باید مسیری برای ورود نسل جدید به این زبان طراحی کنیم.  برای مثال، در آموزه ای مانند «النظافة من الإیمان» که پاکیزگی را بخشی از ایمان معرفی می کند، اگر صرفا همین عبارت را بر دیوار مدرسه یا سرویس های بهداشتی بنویسیم، لزوما نمی توان انتظار داشت که کودک ارتباط عمیقی با مفهوم آن برقرار کند. باید ببینیم این مفهوم در جهان امروز چگونه می تواند برای کودک ترجمه شود. برای دانش آموز دبستانی ممکن است بتوان مفهوم پاکیزگی را از مسیر مفاهیمی مانند «دوست داشتنی بودن» و «زیبا بودن» مطرح کرد، یعنی توضیح داد که برای دوست داشتنی و زیبا بودن باید به نظافت و پاکیزگی توجه کرد و سپس این مفاهیم را به تدریج به نگاه دینی درباره نظافت و ایمان پیوند داد. در برخی شیوه های جدید ارائه معارف دینی نیز تلاش می شود ادبیات دین به ادبیاتی ملموس و محسوس تبدیل شود و مفاهیم دینی از حالت انتزاعی خارج شوند.

همچنین، یکی از نکات مهم مصداقی کردن معارف دینی است. یعنی علاوه بر اینکه باید مفاهیم را با زبان امروز بیان کنیم، لازم است مصادیق عینی آن ها را نیز به مخاطب نشان دهیم.  برای نمونه، اگر درباره عدالت سخن می گوییم، بهتر است صرفا تعریف نظری عدالت را ارائه نکنیم، بلکه نمونه ای واقعی و قابل درک از فرد یا شخصیتی را معرفی کنیم که در زندگی خود اقدامی در جهت تحقق عدالت انجام داده است. در این صورت، مخاطب می تواند مفهوم عدالت را نه فقط در قالب یک تعریف، بلکه در قالب یک رفتار و تجربه انسانی درک کند. در همین زمینه، داستان ها و روایت ها ظرفیت بسیار مهمی دارند. برای مثال، داستانی درباره گوهرشاد نقل شده است که در آن فردی پس از مواجهه با یک موقعیت و طی کردن مسیری معنوی، به این نتیجه می رسد که به جای دلبستگی به یک انسان، دل بسته خداوند شده است. فارغ از بررسی تاریخی جزئیات این روایت، استفاده از چنین داستان هایی نشان می دهد که چگونه می توان مفاهیمی مانند محبت به خداوند، عبور از دلبستگی های مادی و حرکت معنوی را در قالب یک روایت قابل لمس برای مخاطب بیان کرد.  بنابراین، داستان، روایت و مصداق می توانند مفاهیم انتزاعی دینی را برای کودک و نوجوان ملموس و محسوس کنند. هنگامی که مخاطب بتواند یک مفهوم را در قالب یک شخصیت، اتفاق یا داستان مشاهده کند، امکان برقراری ارتباط عاطفی و ذهنی با آن نیز افزایش پیدا می کند.

نکته مهم دیگر، شناخت دنیای واقعی کودک و نوجوان امروز است. در حوزه دینی با یک خلأ جدی مواجه هستیم و لازم است پیش از تولید ادبیات تربیتی، جهان زیسته این نسل را بشناسیم. کودکان امروز با بازی های رایانه ای، انیمیشن، شبکه های اجتماعی و انواع رسانه ها زندگی می کنند. بنابراین، نمی توان بدون توجه به این جهان با همان ادبیات گذشته با آن ها سخن گفت.  برای مثال، اگر نوجوان امروز با مسئله حسادت درگیر است، باید شناخت دقیقی از شکل بروز حسادت در دنیای او داشته باشیم و سپس مفهوم دینی را در همان بستر برای او توضیح دهیم. همین موضوع درباره حجاب، رفاقت، خانواده، سبک زندگی و سایر مسائل تربیتی نیز صادق است. باید ابتدا فهمید که کودک و نوجوان امروز این مسائل را چگونه تجربه می کند و سپس زبان دینی متناسب با همان تجربه را تولید کرد.

در نتیجه، زبان تازه آموزش دین به معنای حذف زبان و معارف سنتی نیست، بلکه به معنای ترجمه، عینی سازی، مصداقی کردن و روایت محور کردن معارف دینی متناسب با جهان ذهنی و زیسته کودک و نوجوان امروز است. اگر این واسطه و مسیر ارتباطی ایجاد شود، زبان سنتی دین نیز می تواند در مرحله بعد برای نسل جدید قابل فهم تر و اثرگذارتر شود.

ایکنا ـ فضای مجازی، شبکه های اجتماعی و تولیدکنندگان محتوای دیجیتال چه تأثیری بر شکل گیری باورها و نگرش دینی نسل آلفا دارند؟ فرصت ها و تهدیدهای این فضا چیست؟

نوجوانان امروز بخش قابل توجهی از زندگی خود را در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی سپری می کنند و به طور طبیعی، بخش مهمی از نگرش ها و نگاه های آنان نیز تحت تأثیر محتواهایی قرار می گیرد که در این فضا تولید و منتشر می شود. بنابراین، اگر بخواهیم بر باورها و نگرش های نسل آلفا تأثیر بگذاریم، بخشی از ظرفیت و انرژی فرهنگی و تربیتی باید به حضور مؤثر در همین فضا اختصاص پیدا کند.  با این حال، یکی از چالش های جدی این فضا سطحی و هیجانی بودن بخش قابل توجهی از محتواهاست. برای مثال، یک ویدئوی کوتاه، یک استوری یا محتوای چندثانیه ای فرصت بسیار محدودی برای انتقال پیام دارد. در چنین شرایطی، نمی توان انتظار داشت که مفاهیم عمیق اعتقادی، اخلاقی و تربیتی صرفا از طریق این قالب ها به شکلی عمیق و ماندگار منتقل شوند.

اگر قرار باشد فعالیت فرهنگی و دینی تنها به همین قالب های کوتاه محدود شود، طبیعی است که نتیجه نیز تا حد زیادی سطحی خواهد بود.  از سوی دیگر، نوجوانان با محتوای بلند و داستانی نیز ارتباط گسترده ای دارند. سریال ها، انیمیشن ها، آثار کره ای و دنیای انیمه بخش قابل توجهی از مصرف فرهنگی این نسل را تشکیل می دهند. آثاری مانند اسکویید گیم، برخی سریال های کره ای و انیمه هایی مانند اتک آن تایتان نمونه هایی از تولیدات بلند هستند که توانسته اند مخاطبان نوجوان را با خود درگیر کنند. این آثار صرفا یک پیام کوتاه را منتقل نمی کنند، بلکه مخاطب ساعت ها با شخصیت ها، داستان، روابط و جهان فکری آن ها زندگی می کند و همین مسئله می تواند تأثیر عمیق تری بر نگرش و سبک زندگی او داشته باشد. در این حوزه، یکی از ضعف های جدی ما، کمبود تولیدات بلند و جذاب برای مخاطب نوجوان است. در زمینه تولید محتوای داستانی و بلند که بتواند نوجوان را درگیر کند، با کمبود مواجه هستیم و در بسیاری از موارد تولیدات داخلی قابل مقایسه با حجم گسترده محتوایی که نوجوان در فضای جهانی دریافت می کند، نیست.

در حوزه کمیک نیز اگرچه نمونه هایی با کیفیت مناسب تولید شده اند، اما همچنان تعداد این محصولات محدود است. دنیای بازی های رایانه ای نیز از دیگر عرصه های بسیار تأثیرگذار بر نسل آلفاست. نوجوانان ساعت های قابل توجهی را با بازی های مختلف سپری می کنند و این بازی ها صرفا سرگرمی نیستند، بلکه در بسیاری از موارد، مجموعه ای از ارزش ها، الگوهای رفتاری، روابط اجتماعی و سبک های زندگی را نیز در دل خود منتقل می کنند. بازی هایی مانند کال آو دیوتی، کانتر و جی تی ای نمونه هایی از بازی های پرمخاطب هستند که نوجوانان با جهان آن ها ارتباط برقرار می کنند و در جریان بازی با مجموعه ای از روایت ها و الگوهای رفتاری مواجه می شوند.  البته در حوزه بازی های رایانه ای در داخل کشور نیز تلاش هایی برای تولید و فعالیت فرهنگی انجام شده است، اما مسئله اصلی مقایسه حجم و گستردگی این تولیدات با حجم محتوایی است که از فضای جهانی وارد می شود. از این منظر، فرصت ها و تهدیدهای فضای مجازی را باید همزمان دید. این فضا از یک سو می تواند ابزار بسیار قدرتمندی برای انتقال مفاهیم دینی و تربیتی باشد و امکان دسترسی گسترده به مخاطب نوجوان را فراهم کند، اما از سوی دیگر، اگر محتوای مناسب و جذاب در این فضا تولید نشود، بخش عمده ای از اوقات و توجه نوجوان در اختیار تولیدکنندگان محتوای دیگر قرار خواهد گرفت.

بنابراین، حضور مؤثر در فضای مجازی صرفا به معنای تولید تعداد زیادی محتوای کوتاه نیست. در کنار استفاده از قالب های کوتاه و شبکه های اجتماعی باید به تولید محتوای عمیق، داستان محور و بلندمدت در حوزه هایی مانند سریال، انیمیشن، کمیک و بازی نیز توجه کرد، زیرا نوجوان امروز تنها با یک پست یا یک ویدئوی کوتاه شکل نمی گیرد، بلکه در معرض یک زیست رسانه ای گسترده قرار دارد که مجموعه ای از روایت ها و تجربه های مستمر را به او منتقل می کند.

پایان بخش نخست

انتهای پیام

نظرات

captcha