ثبت ملی قلعه 22 هکتاری کلفیر

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما احمد حمزه زاده با اشاره به ثبت قلعه کلفیر در فهرست آثار ملی ایران بیان کرد: ثبت ملی تاریخی کلفیر، به رسمیت شناخته شدن ارزش های تاریخی و معماری آن در سطح کشور و فراهم شدن زمینه جدی تر برای حفاظت از این بنای ارزشمند است. قلعه کلفیر از آن دسته آثاری است که معماری آن بخشی از تاریخ را در خود حفظ کرده و شایسته معرفی گسترده تر به مردم است.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی آذربایجان شرقی ادامه داد: مهم ترین ویژگی قلعه کلفیر، نقشه ستاره ای شکل آن است که از الگو های معماری نظامی دوره قاجار و تأثیرپذیری آن از شیوه های دفاعی اروپایی حکایت دارد. برجک های پنج ضلعی در چهار گوشه و طراحی هندسی بازو های قلعه، ساختاری ایجاد کرده که هم از نظر معماری قابل توجه است و هم برای دفاع و دیده بانی کارکرد داشته است.

او افزود: وسعت حدود 22 هکتاری قلعه نیز نشان می دهد که با یک بنای معمولی و محدود روبه رو نیستیم، بلکه با مجموعه ای گسترده مواجهیم که می تواند اطلاعات ارزشمندی درباره استحکامات نظامی تاریخی، شیوه استقرار نیرو ها و تحولات تاریخی منطقه در اختیار پژوهشگران قرار دهد.

حمزه زاده با اشاره به اهمیت تاریخی این اثر گفت: شواهد و گزارش های تاریخی، قلعه کلفیر را به فضای تاریخی دوره جنگ های ایران و روس نزدیک می کند و با توجه به حضور و فعالیت های نظامی عباس میرزا در منطقه، این احتمال مطرح است که این مجموعه در آن دوره نقشی در پشتیبانی و استقرار نیرو های نظامی داشته باشد.

او تأکید کرد: برای روشن شدن دقیق کارکرد قلعه و نسبت آن با تحولات نظامی آن دوره، انجام مطالعات تاریخی و باستان شناسی ضروری است و ثبت ملی اثر می تواند مسیر این مطالعات را جدی تر و منسجم تر کند.

حمزه زاده با بیان اینکه ثبت ملی آغاز یک مرحله تازه برای حفاظت از قلعه کلفیر است، گفت: اکنون صیانت از عرصه و حریم این اثر اهمیت ویژه ای دارد و باید از هرگونه توسعه اراضی کشاورزی و فعالیت هایی که می تواند به بقایای تاریخی قلعه آسیب وارد کند، جلوگیری شود.

او افزود: بخش هایی از قلعه و محوطه پیرامونی آن در سال های گذشته تحت تأثیر فعالیت های کشاورزی قرار گرفته و در قسمت هایی نیز خندق ها و ساختار های دفاعی تاریخی آسیب دیده اند. بنابراین، تعیین دقیق عرصه و حریم و تدوین برنامه حفاظتی برای این اثر باید با جدیت دنبال شود.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی آذربایجان شرقی خاطرنشان کرد: وجود شواهدی از ساختار های تاریخی در بخش های مختلف قلعه، ضرورت انجام بررسی های باستان شناسی را دوچندان می کند و هرگونه اقدام حفاظتی باید بر پایه شناخت دقیق لایه ها و بقایای معماری اثر انجام شود.

حمزه زاده گفت: ثبت ملی قلعه کلفیر یک اتفاق مهم برای میراث فرهنگی استانی است، اما ارزش واقعی این ثبت زمانی آشکار می شود که بتوانیم این قلعه را به درستی حفاظت، مطالعه و معرفی کنیم. این اثر بخشی از تاریخ معماری نظامی ایران را در خود جای داده و حفظ آن به معنای صیانت از بخشی از هویت تاریخی منطقه برای نسل های آینده است.