چین جایگاه خود را در خلیج فارس تثبیت کرد

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از دانشگاه تهران، مقاله علمی پژوهشی «سیاست خارجی واقع گرایی چین در خلیج فارس؛ قرن 21» دکتر فرج الله احمدی، دانش آموز گروه تاریخ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران با همکاری نرگس خاتون میرحسینی، دانش آموخته کارشناسی ارشد این گروه، به بررسی واقعیت های چینی در خلیج فارس نگاری و نقشه های آن پرداخته است.

یافته های این پژوهش نشان می دهد نیاز روزافزون چین به انرژی، توسعه بازارهای احتمالی و حفظ امنیت مسیرهای تجاری، از مهم ترین عوامل حضور و گسترش منطقه این کشور با منطقه خلیج فارس بوده است. چین در این مسیر به جای اتکا با حضور نظامی، از مجموعه ابزارهای اقتصادی، تجاری، سرمایه گذاری و دیپلماتیک بهره می برد.

بر اساس نتایج مقاله، نفت چین از منطقه حدود 1.5 میلیون بشکه در روز در سال 2000 به بیش از 5 میلیون بشکه در روز در سال 2023 افزایش یافته است. امضای قراردادهای سرمایه گذاری در بخش های مختلف انرژی در حوزه های مختلف مانند ایران، عربستان سعودی و امارات متحده عربی نیز به تقویت انرژی چین کمک می کند.

پژوهشگران همچنین توسعه همکاری های دوجانبه، سرمایه گذاری زیربنایی، مشارکت در پروژه های حمل ونقل و زیرساختی، حضور در سازوکارهای منطقه ای و اجرای ابتکار «کمربند و جاده» را از مهم ترین ابزارهای چینی برای افزایش نفوذ اقتصادی و سیاسی خود در منطقه معرفی کرده اند.

این پژوهش می کند چین همزمان است روابط خود را با منطقه ای مانند ایران و عربستان سعودی حفظ می کند و با اولویت دادن به نفوذ و پرهیز از ورود مستقیم به مناقشات ایدئولوژیک، سیاستی متوازن در قبال منطقه در پیش می گیرد. از نگاه پژوهشگران، میانجیگری چین در توافق ایران و عربستان نمونه ای از این بررسی می شود.

در جمع آوری مقاله ای که سیاست خارجی چین در خلیج فارس را می توان نمونه هایی از «عملیات واقعی و حساب شده» دانست که در قالب دیپلماسی اقتصادی چندجانبه دنبال می شود. این فناوری به چین کمک کرده است تا در کنار انرژی و ایجاد وابستگی متقابل اقتصادی، به یکی از شرکای تجاری مهم منطقه تبدیل شود و نقش خود را در معادلات سیاسی خلیج فارس ارتقا دهد.

این مقاله در فصلنامه پژوهش های علوم تاریخی دانشگاه تهران، سال هفدهم، شماره دوم، شماره پیاپی 40، پاییز و زمستان 1404 منتشر شده است.