سراب یارانه در کویر دستمزد کارگری

جهش تورم نقطه به نقطه شهریور به 83.8 درصد و ثبت رکورد 118.1 درصدی در بخش کالاها، تعمیق بحران معیشتی طبقه کارگر را در گزارش های رسمی آشکار ساخته است؛ با این حال دولت به دلیل نگرانی از تعمیق کسری بودجه، تشدید ناترازی بانکی و گرفتاری در مارپیچ دستمزد-تورم، از ترمیم دستمزد در نیمه دوم سال طفره می رود و ترجیح می دهد بار کسری منابع را با طرح های بی اثر نظیر کالابرگ 300 هزار تومانی پنهان سازد.

افزون بر این، تبدیل ارز ترجیحی به شوک های پیاپی در بازار کالا سبب شده تا سیاست گذار تثبیت دستمزد اسمی را تنها اهرم مهار تقاضا بداند و عملاً بر خلف وعده قانونی خود در شورای عالی کار پافشاری ورزد، علاوه بر این که سقوط ارزش پول ملی تا محدوده دلار 257 هزار تومانی، قدرت مانور مالی دولت را به حداقل رسانده است.

در نتیجه این سیاست انقباضی، دستمزد روزانه یک کارگر روزمزد که در خوش بینانه ترین حالت کمتر از 600 هزار تومان برآورد می شود، در برابر تورم سه رقمی سبد خوراکی ها حتی تکافوی تهیه یک کیلوگرم گوشت قرمز یا اقلام بنیادین پروتئینی برای یک وعده خانواده را نمی دهد، در نهایت کارگران روزمزد با تبدیل کامل دستمزد روزانه خود به نان و نشاسته، به ورطه سوءتغذیه مفرط سقوط کرده اند و شکاف عمیق میان درآمد روزانه و هزینه معیشت، توان بقای اقتصادی آنان را به کلی بلعیده است.

عصر اقتصاد برای واکاوی راهکارهای عملیاتی حمایت از معیشت کارگران روزمزد در این ساختار تورم زده به سراغ عباس سلیمیان اقتصاددان و استاد دانشگاه رفته است تا دیدگاه های این صاحب نظر را درباره میزان کارآمدی طرح کالابرگ، مهار امواج تورمی و چگونگی حفظ توان بقای نیروهای کار روزمزد جویا شود.

کالابرگ سیصدهزار تومانی شوخی تلخ با کارگران روزمزد است

عباس سلیمیان اقتصاددان و استاد دانشگاه با انتقاد از رویکرد حمایتی دولت در مواجهه با امواج گرانی تصریح کرد: وعده جبران هزینه های معیشتی از محل تعدیل بهای بنزین به هیچ عنوان با واقعیت های میدانی همخوانی ندارد زیرا جهش صددرصدی نرخ سوم بنزین از پنج هزار تومان به ده هزار تومان موج سهمگینی از تورم انتظاری را در تمام سطوح توزیع کالا رقم زده است.

بحرانی ترین لایه ماجرا نادیده انگاشتن کارگران روزمزد است؛ زیرا این گروه به سبب اشتغال غیررسمی و فقدان پرونده های بیمه ای مشخص عملاً در داده های پایگاه رفاه ایرانیان ثبت نشده اند و در محاسبات دهک بندی یارانه ای ناپدید باقی مانده اند

وی در ادامه افزود: زمزمه های افزایش 300 هزار تومانی اعتبار کالابرگ الکترونیک در برابر این جهش ساختاری سوخت شوخی تلخی بیش به شمار نمی رود و این مبلغ ناچیز حتی توان پوشش کسری یک قلم کالای اساسی سفره خانوار را در طول ماه ندارد.

افزون بر این بحرانی ترین لایه ماجرا نادیده انگاشتن کارگران روزمزد است زیرا این گروه به سبب اشتغال غیررسمی و فقدان پرونده های بیمه ای مشخص عملاً در داده های پایگاه رفاه ایرانیان ثبت نشده اند و در محاسبات دهک بندی یارانه ای ناپدید باقی مانده اند، علاوه بر این که رکود سنگین حاکم بر بخش ساختمان و کارگاه های خرد کارگران روزمزد را به مرز بیکاری کامل کشانده است، در نتیجه واریز چند صد هزار تومان اعتبار اعطایی هیچ گرهی از بحران سرسام آور مسکن و تغذیه این قشر فرودست نمی گشاید و دولت با تداوم این سیاست های تکلیفی ناتوان سفره نیروهای مولد بی پناه را رسماً به باد حراج سپرده است.

کالابرگ سیصدهزار تومانی سرپوش بی اثر بر تعمیق فقر است

سلیمیان با تاکید بر ناکارآمدی سازوکار توزیع یارانه ها خاطرنشان ساخت: شکاف عمیق میان مبلغ ناچیز کالابرگ با جهش افسارگسیخته قیمت اقلام خوراکی نشان می دهد حتی واریز 300 هزار تومانی به حساب سه دهک نخست نیز توان پر کردن گسل عمیق هزینه های زندگی را ندارد، افزون بر این که شتاب گرانی سفره محرومان را خالی تر ساخته است.

سلیمیان با نقد سیاست گذاری فعلی تصریح کرد: تخصیص منابع حمایتی برای سبد معیشت کارگران باید تفاوت ماهوی با عموم مردم داشته باشد، زیرا تورم درمانی و مواد غذایی فشار مضاعف بر این قشر تحمیل می کند و با نرخ تورم کنونی هیچ بسته حمایتی پاسخگوی هزینه های موجود نیست.

وی در ادامه افزود: امروز قیمت یک شونه تخم مرغ بخش بزرگی از دستمزد روزانه یک کارگر را می بلعد و این یعنی دریافتی هشت ساعت کار طاقت فرسا حتی کفاف خرید یک قلم پروتئینی ساده را نمی دهد، در نتیجه وقتی حقوق بدین حد ناچیز است، کالابرگ عملاً نقشی در بهبود معیشت ایفا نمی کند، افزون بر این اگر فرض کنیم رقم کالابرگ سیصد هزار تومان اضافه شود، این اعتبار حتی هزینه تهیه یک کنسرو لوبیا را هم پوشش نمی دهد، بنابراین اولویت اصلی دولت باید ترمیم دستمزدها باشد و پس از آن حمایت یارانه ای تعریف شود، علاوه بر این با تداوم وضعیت کنونی، سفره معیشت کارگران روزمزد بیش از پیش کوچک و ناچیز خواهد شد.

کلام آخر

دولت به جای توزیع مستقیم مابه التفاوت منابع حاصل از تعدیل بنزین بهتر است به تعهدات بر زمین مانده خود در شورای عالی کار بازگردد و به وعده ترمیم دستمزد در نیمه دوم سال جامه عمل بپوشاند، زیرا تا هنگامی که قدرت خرید پایه نیروی کار به صورت ریشه ای ترمیم نشود، هرگونه تزریق نقدینگی تحت عنوان کالابرگ مقهور امواج تورمی خواهد شد و در هر ساختاری گام ها عقب تر از شتاب قیمت ها می ماند.

افزون بر این، حتی اگر همین امروز نیز افزایش 300 هزار تومانی اعتبار معیشتی به حساب سرپرستان خانوار واریز شود، اثر آن پیشاپیش در برابر تورم نقطه به نقطه شهریور دود شده است و گرهی از بحران دخل و خرج اقشار ضعیف باز نمی کند، در نتیجه تنها راهکار خروج از این بن بست معیشتی احیای ظرفیت دستمزد واقعی متناسب با سبد هزینه ها به شمار می رود تا کرامت انسانی کارگران زیر بار تورم سرکوب نشود.

تگ ها افزایش رقم کالابرگ بهبود معیشت تورم نقطه به نقط دستمزد کارگران سبد معیشت کارگران