تاکید استاندار مازندران بر ضرورت شناسایی و مدیریت ساخت وساز های غیرمجاز

سیلاب17 شهریور در مازندران تنها یک حادثه طبیعی نبود؛ خسارت به حدود یک هزار و 200 واحد مسکونی، بار دیگر موضوع کیفیت ساخت وساز، محل احداث ساختمان ها و میزان رعایت ضوابط فنی و قانونی را به یکی از مسائل مهم مدیریت شهری و روستایی استان تبدیل کرده است.

اکنون که بررسی کیفیت ساخت وساز و روند نظارت بر برخی ساختمان های آسیب دیده در دستور کار قرار گرفته، یک سؤال اساسی مطرح است: آیا بخشی از خسارت ها تنها نتیجه شدت سیلاب بوده یا برخی تصمیم ها و ضعف های موجود در فرآیند ساخت وساز نیز در افزایش آسیب ها مؤثر بوده است؟

اظهارات مسئولان استانی درباره ساخت وساز در بستر و حریم رودخانه ها، طراحی های نامناسب و ضرورت شناسایی نقاط حادثه خیز، نشان می دهد که مساله فراتر از یک حادثه مقطعی است.

استاندار مازندران از تشکیل کمیته های ویژه در فرمانداری ها برای بررسی سیلاب و عوامل زمینه ساز آن خبر داده و فرمانداران را مأمور شناسایی نقاط پرحادثه کرده است.

مهدی یونسی همچنین بر ضرورت شناسایی و مدیریت ساخت وساز های غیرمجاز، به ویژه در محدوده رودخانه ها، تاکید کرده است.

این رویکرد می تواند آغاز یک بررسی جدی درباره چرخه ساخت وساز در مناطق پرخطر از مرحله انتخاب زمین و صدور مجوز گرفته تا طراحی، اجرا، نظارت و بهره برداری باشد

رودخانه مسیر طبیعی عبور آب است و تغییر کاربری یا ساخت وساز در محدوده های پرخطر می تواند در زمان بارندگی شدید، خطر را برای ساختمان و ساکنان آن افزایش دهد؛ بنابراین شناسایی نقاط پرخطر نباید صرفاً پس از وقوع سیلاب انجام شود. اطلاعات مربوط به مسیر رودخانه ها، آبراهه ها و مناطق مستعد سیلاب باید پیش از صدور مجوز و آغاز ساخت وساز در تصمیم گیری های شهری و روستایی مورد استفاده قرار گیرد

مجوز به ساختمان های ناایمن

در ساختمان هایی که مجوز داشته اند، آیا ضوابط مربوط به محل احداث، طراحی، سازه و اجرای ساختمان به درستی رعایت شده است؟

اگر ساختمانی دارای مجوز باشد، اما در فرآیند اجرا تغییراتی خارج از نقشه مصوب ایجاد شود، یا الزامات فنی به درستی رعایت نشود، صرف داشتن مجوز نمی تواند تضمین کننده ایمنی آن باشد.

به همین دلیل، بررسی ساختمان های آسیب دیده باید شامل مجموعه ای از شاخص ها باشد: محل احداث، فاصله از رودخانه، وضعیت بستر و حریم، نقشه مصوب، وضعیت سازه، کیفیت مصالح، نحوه اجرا، گزارش های نظارتی و میزان انطباق ساختمان موجود با مجوز صادرشدهاست

نقش ناظر؛ فراتر از یک امضا

در این میان، نقش ناظر ساختمان اهمیت ویژه ای پیدا می کند. نظارت زمانی می تواند به ایمنی کمک کند که حضور و گزارش ناظر با واقعیت عملیات ساختمانی منطبق باشد.

به گفته محمدی مدیرکل مدیریت بحران مازندران به درخواست این اداره کل بحران تخلف ناظران در کمیته انتظامی بررسی می شود

500واحد آسیب دیده در بابلسر و بهنمیر

به گفته فرماندار بابلسر، بهنمیر و بابلسر با حدود 500 واحد مسکونی آسیب دیده، بیشترین خسارت بخش مسکن را داشته اند

بازنگری طرح های جامع و تفصیلی؛ از کاغذ تا اجرا

معاون عمرانی استاندار مازندران از بازنگری در طرح های جامع و تفصیلی شهر ها و روستا ها خبر داده است. این بازنگری زمانی می تواند اثرگذار باشد که صرفاً به اصلاح نقشه ها محدود نشود و به یک سازوکار اجرایی برای جلوگیری از ساخت وساز در نقاط پرخطر منجر شود.

طرح های توسعه باید با واقعیت های جدید اقلیمی و افزایش احتمال بارش های شدید نیز مورد توجه قرار گیرند. منطقه ای که سال ها پیش کم خطر تلقی می شده، ممکن است امروز به دلیل تغییر شرایط طبیعی، توسعه شهرییا تغییر مسیر آب، نیازمند ارزیابی دوباره باشد.

از این رو، بازنگری طرح ها باید همراه با نقشه دقیق نقاط حادثه خیز، تعیین تکلیف ساخت وساز های موجود در حریم رودخانه ها و سازوکار روشن برای جلوگیری از صدور مجوز های پرخطر باشد.

در نهایت، نظارت واقعی یعنی تخلف پیش از آنکه به خسارت تبدیل شود، دیده و پیگیری شود. برای مازندران، استانی که بخش قابل توجهی از آن در معرض بارش های شدید، روان آب و سیلاب قرار دارد، نظارت بر ساخت وساز یک تشریفات اداری نیست؛ بخشی از نظام پیشگیری از بحران و حفاظت از جان و سرمایه مردم است.

گزارش از زینب نجاتی: