بازتاب پیامدهای جنگ علیه ایران در رسانه های جهان

به گزارش مشرق، از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نه تنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه های آمریکایی، بن بست راهبردی و شکست های میدانی و سیاسی بر متجاوزان تحمیل شد. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانش آموزان بی گناه آغاز شد، به سرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گسترده ای پیدا کرد و واکنش های متفاوتی را در رسانه های بین المللی برانگیخت.

رسانه های جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کرده اند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتاب ها می تواند تصویری روشن تر از وضعیت واقعی جنگ و چشم انداز آن ارائه دهد.

رسانه های انگلیسی

بی بی سی در گزارشی تحلیلی مدعی شد که حجم نفت جریان یافته از خاورمیانه با وجود محدودیت های ادامه دار ایران در تنگه هرمز، تقریباً به سطح پیش از جنگ بازگشته است. بر اساس داده های شرکت کیپلر، در هفته پایانی سپتامبر، جریان روزانه نفت از خاورمیانه به 92 درصد سطح پیش از جنگ رسید. این گزارش سه عامل کلیدی را برای این بازگشت برمی شمارد: نخست، اسکورت کشتی ها با کمک نظامی آمریکا که شمار شناورهای اسکورت شده در سپتامبر نسبت به اوت یک سوم افزایش یافته است. دوم، استفاده از نفتکش های شاتل برای انتقال محموله ها به کشتی های دیگر در دریای عمان؛ به طوری که بیش از 70 درصد نفت خامی که در اوت از تنگه عبور کرد، از این طریق منتقل شد. سوم، دور زدن تنگه از طریق خطوط لوله؛ حدود 40 درصد نفت صادراتی منطقه در سپتامبر از مسیر خطوط لوله به بنادر دریای سرخ و دریای عمان منتقل شد که نسبت به 17 درصد پیش از جنگ رشد چشمگیری داشته است.

کارشناسان درباره پایداری این تدابیر با توجه به خطر تشدید حملات ایران و تغییر احتمالی سیاست آمریکا تردید دارند. این گزارش همچنین تصریح می کند که صادرات گاز طبیعی مایع و محصولات نفتی مانند سوخت جت همچنان بسیار پایین تر از سطح پیش از جنگ است.

پایگاه خبری اکسیوس به قلم باراک راید نوشت که با وجود اعلام تمایل واشنگتن و تهران به راه حل دیپلماتیک، دستیابی به توافق دشوارتر از همیشه به نظر می رسد. بر اساس این گزارش، اگر تلاش کنونی برای دستیابی به پیشرفت دیپلماتیک به بن بست بخورد، احتمال درگیری جدید ظرف هفته های آینده وجود دارد.

این گزارش تفاوت های عمیق دو طرف را برجسته می کند. به نوشته اکسیوس، ترامپ به دنبال توافقی بزرگ و نمایشی است، در حالی که ایرانی ها توافقی محدود و کم سروصدا را ترجیح می دهند و آن را آتش بس می دانند، نه صلح. این گزارش می افزاید که مانع اصلی، بی اعتمادی است. ایرانی ها معتقدند ترامپ دو بار در میانه مذاکرات به آنها حمله کرده و هرگونه مذاکره را پوششی برای حمله غافلگیرکننده می دانند. آمریکا نیز می گوید ایران با نقض یادداشت تفاهم ژوئن و حمله به کشتی ها در تنگه هرمز، عهدشکنی کرده است.

اکسیوس تصریح می کند که فشارهای داخلی بر هر دو طرف وجود دارد. تیم مذاکره کننده ایران موضع سخت تری گرفته و ترامپ نیز از سوی راست برای عدم توافق و از سوی چپ برای پذیرش توافقی مشابه برجام تحت فشار است.

شبکه فاکس نیوز در گزارش زنده ای از تحولات جنگ ایران نوشت که دونالد ترامپ در گردهمایی انتخاباتی در آلاباما اعلام کرد جنگ با ایران «به زودی، احتمالاً بلافاصله پس از انتخابات» پایان مییابد و پس از آن قیمت نفت به شدت سقوط خواهد کرد. وی مدعی شد ایران حدود 310 درصد تورم دارد و «اقتصادشان نابود شده است.» ترامپ همچنین تأیید کرد که 18 نظامی آمریکایی در این جنگ کشته شده اند و مدعی شد حملات آمریکا توان بازسازی ایران را برای سالها از بین برده است.

این گزارش می افزاید که ارتش آمریکا گروه ضربت ناو هواپیمابر تئودور روزولت و یگان اعزامی سیزدهم تفنگداران دریایی را به خاورمیانه اعزام کرده که حدود 10 هزار ملوان و تفنگدار به حضور نظامی آمریکا اضافه میکند. همزمان، گروه هفت از آزادسازی 100 میلیون بشکه نفت و گازوئیل از ذخایر اضطراری طی چهار ماه خبر داد تا قیمت انرژی را تثبیت کند.

فاکس نیوز همچنین به اصابت یک پرتابه ناشناس به یک نفتکش در تنگه هرمز اشاره کرد که منجر به آتش سوزی و قطع برق کشتی شد. مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا، سطح تهدید در تنگه هرمز را «شدید» و احتمال اقدام خصمانه را «بسیار بالا» ارزیابی کرد.

رسانه های عربی

الجزیره در گزارشی روند حضور و خروج نیروهای آمریکایی و ائتلاف بین المللی از عراق را از سال 2003 تا پایان مأموریت ائتلاف بررسی کرد و نوشت: پس از حمله آمریکا و متحدانش به عراق در سال 2003، ارتش عراق منحل شد و خلأ امنیتی گسترده ای شکل گرفت که به افزایش خشونت و درگیری با گروه های مسلح انجامید. نیروهای آمریکایی در سال 2011 از عراق خارج شدند، اما در سال 2014 و با درخواست دولت بغداد، برای مقابله با داعش به عراق بازگشتند. مأموریت ائتلاف به تدریج از عملیات رزمی به آموزش، پشتیبانی و تقویت نیروهای عراقی تغییر کرد.

پس از ترور شهید قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس در نزدیکی فرودگاه بغداد در سال 2020، پارلمان عراق خواستار پایان حضور نیروهای خارجی شد. اکنون دولت عراق تأکید دارد که توانمندی نیروهای این کشور نسبت به سال 2014 به طور چشمگیری افزایش یافته و قادر به تأمین امنیت داخلی هستند. با این حال، کارشناسان به کمبودهایی در زمینه پدافند هوایی و نیروی هوایی اشاره می کنند. بر اساس گزارش، همکاری بغداد با کشورهای ائتلاف نیز قطع نخواهد شد، بلکه از قالب ائتلافی به روابط دوجانبه در زمینه آموزش، تسلیحات و فناوری دفاعی تغییر خواهد کرد.

المیادین در مقاله ای نوشت: بازگشت دولت ترامپ به پرونده هسته ای ایران به معنای کاهش اهمیت راهبردی تنگه هرمز نیست. به گفته او، واشنگتن در مذاکرات، موضوع هسته ای را به شرطی مقدم برای هر توافقی تبدیل کرده، در حالی که پیش تر در تفاهم اسلام آباد، بازگشایی هرمز در اولویت قرار داشت. ترامپ مدعی است آمریکا کنترل کامل تنگه را در اختیار دارد و صادرات نفت از آن به سطح عادی بازگشته است؛ اما ایران می گوید هرمز همچنان تحت کنترل سپاه است.

نویسنده با اشاره به کاهش شدید عبور کشتی ها و افزایش هزینه های حمل ونقل و بیمه، روایت آمریکا را محل تردید می داند. ابتکار ایران با عنوان «هفت روز، هفت شرط» نیز نتوانسته واشنگتن را به پذیرش پیشنهاد تهران متقاعد کند.

از دید نویسنده، نزدیک بودن انتخابات میان دوره ای آمریکا و نگرانی ترامپ از متهم شدن به امتیازدهی، از عوامل این موضع است. در عین حال، ترامپ نمی خواهد درگیری نظامی گسترده شود و همچنان درِ دیپلماسی را باز نگه داشته است.

رأی الیوم در مقاله ای با تمرکز بر پیام اخیر رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران آیت الله سید مجتبی خامنه ای، آن را نشانه ای از تغییر احتمالی مرحله جنگ ایران و آمریکا می داند. نویسنده به اظهارات ایشان درباره خروج قریب الوقوع نیروهای آمریکایی از «دریای عرب و ورودی تنگه هرمز» اشاره کرده و معتقد است این پیام می تواند بیانگر آمادگی ایران برای گسترش دامنه پاسخ نظامی باشد. مقاله همچنین به توقیف یک زیردریایی بدون سرنشین آمریکایی به نام «ریموس 600» توسط سپاه در تنگه هرمز و تلاش برای استخراج اطلاعات الکترونیکی آن اشاره می کند و این حادثه را بخشی از جنگ اطلاعاتی و الکترونیکی می داند.

نویسنده احتمال گسترش جغرافیایی درگیری به دریای عرب، اقیانوس هند و حتی پایگاه های آمریکایی خارج از منطقه را مطرح می کند. همچنین به حادثه پایگاه هوایی «فرفورد» بریتانیا اشاره شده، هرچند ایران هرگونه ارتباط با آن را رد کرده است. در نهایت، مقاله پیام آیت الله خامنه ای را نقشه ای احتمالی برای مرحله ای خطرناک تر از رویارویی و تشدید فشار بر نیروها و منافع آمریکا ارزیابی می کند.