وقتی هنر ایرانی در صفحات قرآن ماندگار می شود + فیلم

هنر ایرانی در طول قرن ها، یکی از مهم ترین بسترهای انتقال و ماندگاری فرهنگ و معارف اسلامی بوده است؛ از خوشنویسی و تذهیب نسخه های قرآن کریم گرفته تا آثاری که امروز با بهره گیری از شیوه ها و مواد متفاوت، پیوند میان هنر ایرانی و مفاهیم قرآنی را به نمایش می گذارند. در این میان، برخی هنرمندان و فعالان این حوزه تلاش کرده اند با اجرای پروژه های متفاوت و زمان بر، آثاری خلق کنند که تنها یک اثر هنری نباشد، بلکه به عنوان میراثی فرهنگی در گذر سال ها برای نسل های آینده حامل پیام زیبایی و بخشی از هویت فرهنگی و هنری جامعه ایرانی باشد.

حسین احمدی قمی، فعال حوزه هنرهای قرآنی و خوشنویسی در گفت وگو با ایکنا از قم با اشاره به بیش از سه دهه فعالیت در زمینه حمایت از هنرمندان خوشنویس و تذهیب کار، از اجرای پروژه های نفیس قرآنی در حوزه کتابت بر چرم طبیعی و تولید تابلوهای قرآنی خبر داد و گفت: از سال 1378 با هدف انجام کارهایی که به دلیل دشواری های اجرایی کمتر مورد توجه مجموعه ها قرار گرفته بود، سرمایه گذاری در تولید آثار فاخر قرآنی را آغاز کردم که کتابت کامل قرآن کریم بر 614 قطعه چرم طبیعی و خلق قرآن هایی با ویژگی های منحصربه فرد از جمله این آثار است.

وی اظهار کرد: بیش از 30 سال است که در زمینه فعالیت های خوشنویسی و هنری، با بهره گیری از ظرفیت هنرمندان متعهد، در مسیر ترویج معارف اهل بیت(ع) و قرآن کریم در داخل و خارج از کشور فعالیت می کنم. در این مسیر، تلاش داشته ام آثاری تولید شود که علاوه بر ارزش هنری، قابلیت ماندگاری و انتقال فرهنگ اسلامی و ایرانی به نسل های آینده را داشته باشد.

کتابت قرآن کریم بر 614 قطعه چرم طبیعی

احمدی قمی با اشاره به نخستین پروژه بزرگ خود در این حوزه بیان کرد: یکی از کارهایی که از سال های ابتدایی آغاز کردیم، کتابت قرآن کریم بر 614 قطعه چرم طبیعی بود که اجرای آن حدود 10 سال زمان برد. تأمین چرم مناسب برای چنین کاری بسیار دشوار بود؛ زیرا باید حدود 800 قطعه چرم تهیه می شد تا پس از بررسی، قطعاتی یکدست از نظر رنگ و کیفیت انتخاب شوند.

وی افزود: برای تهیه چرم به شهرهای مختلفی از جمله مشهد، تبریز، شیراز و اصفهان مراجعه کردیم و با کارخانه های متعددی مذاکره شد تا سرانجام یکی از تولیدکنندگان چرم در خراسان رضوی پذیرفت چرم مورد نیاز این پروژه را تأمین کند.

این فعال حوزه هنرهای قرآنی ادامه داد: برای کتابت این قرآن از استاد حبیب اسلامی، از خوشنویسان متعهد و رزمنده کشور، دعوت کردیم. نوشتن روی چرم با کاغذ تفاوت زیادی دارد؛ در کاغذ اگر کلمه ای اشتباه نوشته شود، امکان اصلاح آن وجود دارد، اما در چرم چنین امکانی نیست و در صورت بروز اشتباه، قطعه باید کنار گذاشته شود. با وجود این دشواری ها، استاد اسلامی مسئولیت کتابت را پذیرفت و کار با موفقیت انجام شد.

وی با اشاره به بخش تذهیب این اثر گفت: استاد حسین اسلامی، از استادان برجسته تذهیب، مسئولیت این بخش را پذیرفتند و با همکاری تذهیب کاران دیگر، بخش های اصلی و عمده تذهیب اثر را اجرا کردند. در مجموع، از آغاز تأمین چرم تا پایان کتابت و تذهیب، حدود 10 سال برای این پروژه زمان صرف شد.

var player = videojs('player_658939_4414041',{ techOrder: [ "html5" , "flash"],poster:'/media/cc575045Zjo0NDM5NzE5LmpwZ3xmdWk6NDMyNTMzNHxsOmZhfHY6MQ.jpg',width:400,height:300}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/4414041',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود کیفیت اصلی (function() { const embedHtml = ' ' + ' ' + ' ' + ' '; const videoTextAreaId = "videoTextArea_4414041"; const videoCodeBtnId = "videoCodeBtn_4414041"; const videoCodeBtn = document.getElementById(videoCodeBtnId); videoCodeBtn.addEventListener('click', function() { if (document.getElementById(videoTextAreaId).innerText.trim() === "") { document.getElementById(videoTextAreaId).innerText = embedHtml; } }); })();

احمدی قمی با بیان اینکه این قرآن پس از اطلاع حجت الاسلام والمسلمین سیدجواد شهرستانی مورد توجه قرار گرفت، اظهار کرد: این اثر اکنون در موزه امام علی(ع) نگهداری می شود و تعدادی از صفحات آن به نمایش درآمده است. پیش از واگذاری اثر نیز با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، موزه قرآن، کتابخانه ملی و مجموعه های مختلف مذاکره کردیم تا زمینه نگهداری شایسته آن فراهم شود.

وی تصریح کرد: با وجود درخواست هایی از خارج از کشور برای این اثر، تصمیم ما این بود که قرآن تولیدشده در دوران جمهوری اسلامی ایران، در کشور باقی بماند و به عنوان میراثی فرهنگی و هنری برای نسل های آینده حفظ شود.

تابلوهای قرآنی؛ جلوه هنر ایرانی در تانزانیا

این فعال آثار هنری با اشاره به تولید تابلوهای نفیس از چرم طبیعی بیان کرد: در کنار پروژه کتابت قرآن، تولید تابلوهای قرآنی با استفاده از چرم طبیعی را نیز دنبال کردیم. بخشی از این آثار در نمایشگاه هایی در دارالسلام و زنگبار تانزانیا به نمایش گذاشته شد و با استقبال مخاطبان مواجه شد.

وی افزود: دو تابلوی «بسم الله الرحمن الرحیم» با ابعاد حدود 70 سانتی متر در یک متر و 40 سانتی متر و با خط ریحان، در این نمایشگاه عرضه شد که پس از خریداری، در لابی دو هتل مشهور زنگبار نصب شد.

احمدی قمی ادامه داد: یکی از رایزنان فرهنگی منطقه پس از مدتی نقل می کرد که مدیر یکی از این هتل ها گفته است ماهانه بیش از 200 تا 300 گردشگر از کشورهای مختلف از این تابلو به دلیل زیبایی آن عکس و فیلم تهیه می کنند. این موضوع نشان می دهد که یک اثر هنری ایرانی چگونه می تواند معرف فرهنگ و هنر اصیل اسلامی و ایرانی در محیطی بین المللی باشد.

var player = videojs('player_175608_4414043',{ techOrder: [ "html5" , "flash"],poster:'/media/cc575045Zjo0NDM5NzE5LmpwZ3xmdWk6NDMyNTMzNHxsOmZhfHY6MQ.jpg',width:400,height:300}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/4414043',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود کیفیت اصلی (function() { const embedHtml = ' ' + ' ' + ' ' + ' '; const videoTextAreaId = "videoTextArea_4414043"; const videoCodeBtnId = "videoCodeBtn_4414043"; const videoCodeBtn = document.getElementById(videoCodeBtnId); videoCodeBtn.addEventListener('click', function() { if (document.getElementById(videoTextAreaId).innerText.trim() === "") { document.getElementById(videoTextAreaId).innerText = embedHtml; } }); })();

خلق بزرگ ترین تابلوی چرمی با کتیبه ای به خط صفوی

وی از تولید تابلویی ویژه با ابعاد حدود دو متر و 20 سانتی متر در دو متر و 90 سانتی متر خبر داد و گفت: این اثر روی یک قطعه پوست طبیعی گوساله اجرا شده و مقدمات ثبت آن در گینس انجام شده است. بر اساس پیگیری های صورت گرفته، این اثر از نظر ابعاد و ویژگی های اجرایی، نمونه مشابهی ندارد.

احمدی قمی با اشاره به دشواری تأمین و فرآوری پوست مورد استفاده در این تابلو اظهار کرد: زمانی که برای تهیه پوست به کارخانه چرم مراجعه کردیم، تولیدکننده اعلام کرد که این بزرگ ترین قطعه چرمی است که تاکنون تولید کرده است. پوست باید با روش خاصی فرآوری می شد تا نرمی و صیقلی بودن مورد نیاز برای اجرای اثر را پیدا کند.

وی افزود: این تابلو شامل چهار قل است که به خط کتیبه ای نوشته شده و تذهیب آن نیز با الهام از سبک دوران صفوی انجام گرفته است.

این هنرمند با اشاره به پیگیری ثبت جهانی اثر بیان کرد: مقدمات ثبت این تابلو در گینس انجام شده بود، اما به دلیل جنگ تحمیلی اخیر، روند آن متوقف شد. مسئولان مربوط اعلام کردند که برای ادامه فرایند، باید اثر در امارات یا کشور دیگری بررسی شود. با این حال، پیگیری ها برای ثبت آن به نام ایران و شهر قم ادامه دارد.

var player = videojs('player_590284_4414044',{ techOrder: [ "html5" , "flash"],poster:'/media/cc575045Zjo0NDM5NzE5LmpwZ3xmdWk6NDMyNTMzNHxsOmZhfHY6MQ.jpg',width:400,height:300}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/4414044',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود کیفیت اصلی (function() { const embedHtml = ' ' + ' ' + ' ' + ' '; const videoTextAreaId = "videoTextArea_4414044"; const videoCodeBtnId = "videoCodeBtn_4414044"; const videoCodeBtn = document.getElementById(videoCodeBtnId); videoCodeBtn.addEventListener('click', function() { if (document.getElementById(videoTextAreaId).innerText.trim() === "") { document.getElementById(videoTextAreaId).innerText = embedHtml; } }); })();

قرآنی با 114 نوع تذهیب و طلای 24 عیار

احمدی قمی در ادامه از اجرای پروژه دیگری در حوزه کتابت قرآن کریم خبر داد و گفت: حدود 10 تا 11 سال برای کتابت و تذهیب قرآنی با خط ریحان زمان صرف شده است. در این پروژه با استاد نظری، از خوشنویسان برجسته، همکاری کردیم و قرآن بر کاغذ گلاسه 35 در 50 سانتی متر کتابت شد.

وی با اشاره به دشواری های کتابت قرآن افزود: کتابت یک قطعه خوشنویسی با نوشتن یک قرآن کامل تفاوت دارد؛ زیرا خوشنویس باید از ابتدا برای جای گیری آیات، پایان هر صفحه و تناسب سطرها برنامه ریزی کند. این اثر در حدود 670 صفحه تکمیل شده و مرحله تذهیب آن نیز به پایان رسیده است.

این فعال حوزه هنرهای قرآنی اظهار کرد: ویژگی متمایز این قرآن، برخورداری از 114 نوع تذهیب متفاوت متناسب با 114 سوره قرآن کریم است. به جز سوره توبه که با بسم الله آغاز نمی شود، تذهیب سرسوره ها و بسم الله با طرح ها و رنگ آمیزی های متفاوت اجرا شده است.

وی ادامه داد: استاد حسین اسلامی مسئولیت تذهیب این اثر را برعهده داشتند و در اجرای آن از طلای 24 عیار استفاده شده است. همچنین تذهیب دو صفحه آغازین و دو صفحه پایانی قرآن با طلای طبیعی انجام شده است.

احمدی قمی با بیان اینکه این اثر نیز در مسیر ثبت گینس قرار دارد، گفت: برخی از کارشناسان و استادان تذهیب معتقدند که اجرای 114 نوع تذهیب متفاوت در یک قرآن، با این ویژگی ها، در آثار معاصر نمونه ای کم نظیر است و حتی درباره وجود نمونه مشابه آن پس از دوران صفوی نیز اظهار تردید کرده اند.

وی افزود: با وجود اینکه تاکنون اطلاع رسانی عمومی درباره این قرآن انجام نشده، برخی کتابخانه ها و موزه داران خارج از کشور به واسطه بازدیدها و مشاهده چند صفحه از آن، از وجود چنین اثری مطلع شده اند و علاقه مندی هایی برای انتقال آن به خارج از کشور مطرح شده است، اما این قرآن همچنان در ایران قرار دارد.

var player = videojs('player_970316_4414053',{ techOrder: [ "html5" , "flash"],poster:'/media/cc575045Zjo0NDM5NzE5LmpwZ3xmdWk6NDMyNTMzNHxsOmZhfHY6MQ.jpg',width:400,height:300}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/4414053',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود کیفیت اصلی (function() { const embedHtml = ' ' + ' ' + ' ' + ' '; const videoTextAreaId = "videoTextArea_4414053"; const videoCodeBtnId = "videoCodeBtn_4414053"; const videoCodeBtn = document.getElementById(videoCodeBtnId); videoCodeBtn.addEventListener('click', function() { if (document.getElementById(videoTextAreaId).innerText.trim() === "") { document.getElementById(videoTextAreaId).innerText = embedHtml; } }); })();

کتابت قرآن؛ راهی برای آرامش و انس با کلام وحی

احمدی قمی با اشاره به اینکه تأمین هزینه های پروژه های یادشده برعهده خود او بوده است، بیان کرد: تمام سرمایه گذاری این آثار با پشتکار و علاقه شخصی انجام شده و هنرمندان خوشنویس و تذهیب کار نیز با تعهد و تلاش فراوان در به ثمر رسیدن آن ها نقش داشته اند. واقعاً باید از این جمعین خوشنویسان و تهذیب کاران قدردانی کرد؛ چراکه اجرای چنین آثاری با دشواری های فراوان، پیگیری مستمر و گاه تکرار بخش هایی از کار همراه است.

این هنرمند با اشاره به آثار معنوی کتابت قرآن کریم اظهار کرد: اگر به گذشته بازگردم و دوباره فرصت داشته باشم، قطعاً این فعالیت ها را با شور و علاقه بیشتری ادامه می دهم. کار با قرآن، هر اندازه که باشد، آرامش بخش است. انسان ممکن است همه امکانات دنیا را داشته باشد، اما اگر آرامش نداشته باشد، آن امکانات برایش ارزشی نخواهد داشت.

وی با بیان خاطره ای از تأثیر کتابت قرآن بر آرامش روحی یکی از دوستانش گفت: یکی از دوستان به دلیل بیماری فرزندش و مشکلاتی که داشت، دچار اضطراب و نگرانی شده بود. به او پیشنهاد کردم روزانه نیم ساعت تا دو ساعت، کتابت قرآن را آغاز کند و از جزء پایانی قرآن شروع کند. او تصمیم گرفته بود روزانه چهار تا پنج صفحه بنویسد و پیش از آنکه جزء پایانی را به اتمام برساند، به من گفت که اضطراب و نگرانی اش از بین رفته است.

این فعال حوزه هنرهای قرآنی افزود: انس با قرآن بر قلب و روح انسان اثر می گذارد و نورانیت و برکاتی به همراه دارد. اگر سرمایه و زمانی را که برای این آثار صرف کردم، در فعالیت های دیگر به کار می گرفتم، شاید نتیجه ای مادی حاصل می شد، اما آثار قرآنی می توانند صدها سال و حتی هزار سال باقی بمانند.

وی با اشاره به آثار نفیس موجود در موزه ها بیان کرد: بسیاری از آثار هنری و قرآنی گذشتگان، با وجود گذشت قرن ها، همچنان باقی مانده اند و نام و یاد خالقان آن ها را زنده نگه داشته اند. ارزش یک اثر فرهنگی و هنری در همین ماندگاری است.

احمدی قمی با اشاره به تأکید شهید آیت الله سیدعلی خامنه ای بر ارائه آثار ماندگار در قالب هنر گفت: هنر ظرفیت ویژه ای برای ماندگار کردن پیام ها و معارف دارد. امروز خوشنویسان بسیاری در قم فعالیت می کنند و گاهی یک تابلو کوچک شامل صلوات، بسم الله الرحمن الرحیم یا سوره های کوتاه قرآن را به دوستان و بستگان خود هدیه می دهند. این آثار در خانه ها و محیط های کاری نصب می شود و هر بار که مخاطب آن را می بیند، یادآور هنرمند و معارف قرآنی است.

وی در پایان تأکید کرد: توفیق فعالیت در حوزه قرآن و اهل بیت(ع) خود نعمتی بزرگ است. امیدوارم این آثار بتوانند در کنار ارزش هنری، زمینه انس بیشتر مردم با قرآن کریم و انتقال فرهنگ اسلامی و ایرانی به نسل های آینده را فراهم کنند.

var player = videojs('player_374473_4414054',{ techOrder: [ "html5" , "flash"],poster:'/media/cc575045Zjo0NDM5NzE5LmpwZ3xmdWk6NDMyNTMzNHxsOmZhfHY6MQ.jpg',width:400,height:300}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/4414054',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود کیفیت اصلی (function() { const embedHtml = ' ' + ' ' + ' ' + ' '; const videoTextAreaId = "videoTextArea_4414054"; const videoCodeBtnId = "videoCodeBtn_4414054"; const videoCodeBtn = document.getElementById(videoCodeBtnId); videoCodeBtn.addEventListener('click', function() { if (document.getElementById(videoTextAreaId).innerText.trim() === "") { document.getElementById(videoTextAreaId).innerText = embedHtml; } }); })(); آثار قرآنی، زمانی که با هنر، دقت و نگاهی ماندگار خلق می شوند، می توانند فراتر از یک اثر هنری، به بخشی از حافظ فرهنگی یک ملت تبدیل شوند. تجربه احمدی قمی و هنرمندانی که در این پروژه ها همراه او بوده اند، نمونه ای از تلاش برای پیوند قرآن با هنر ایرانی و حفظ این میراث برای آیندگان است. میراثی که می تواند سال ها بعد نیز همچنان روایتگر ذوق، هنر و ارادت ایرانیان به کلام وحی باشد. #carousel67652, #thumbs67652 , #carousel_desc67652 { overflow: hidden; } #carousel-wrapper67652 .caroufredsel_wrapper img{ /*border-radius: 10px;*/ border : 2px solid #ddd } #carousel-wrapper267652 .caroufredsel_wrapper img{ /*border-radius: 10px;*/ border : 2px solid #ddd } #carousel67652 span, #carousel67652 img, #thumbs67652 a, #thumbs67652 img { display: block; float: left; } #carousel_desc67652 span { width: 100%; /* height: 100%; */ display: block; float: left; position: relative; padding: 9px; } #carousel67652 span, #carousel67652 a, #thumbs67652 span, #thumbs67652 a { position: relative; display: block; height: 100%; } #carousel67652 img, #thumbs67652 img { border: none; width: 100%; height: 100%; position: absolute; top: 0; left: 0; } #carousel67652 span { width: 554px; height: 313px; } #carousel_desc67652 span { width: 554px; height: auto; } #thumbs-wrapper67652 { padding: 20px 40px; position: relative; } #thumbs67652 a { border: 1px solid #ddd; width: 150px; height: 100px; margin: 0 10px; overflow: hidden; -webkit-transition: border-color .5s; -moz-transition: border-color .5s; -ms-transition: border-color .5s; transition: border-color .5s; } #thumbs67652 a:hover, #thumbs67652 a.selected { border-color: #566; } .fluid_container_album img#shadow { width: 100%; position: absolute; bottom: 0; } .next_thumbnail67652 { background-position: -19px 0; right: 10px; } .next_thumbnail67652:hover { background-position: -19px -20px; } .prev_thumbnail67652 { background-position: 0 0; left: 10px; } .prev_thumbnail67652:hover { background-position: 0 -20px; } .next_thumbnail67652, .prev_thumbnail67652 { background-image: url("/client/themes/fa/main/img/carousel_nav.png"); display: block; height: 20px; margin-top: -10px; position: absolute; top: 50%; width: 19px; } $(function() { $('#carousel67652').carouFredSel({ responsive: true, circular: false, auto: false, items: { visible: 1, width: 200, height: '56%' }, scroll: { fx: 'directscroll' } }); /* $('#carousel_desc67652').carouFredSel({ responsive: true, circular: false, auto: false, items: { visible: 1, width: 200, height: '30%' }, scroll: { fx: 'directscroll' } }); */ $('#thumbs67652').carouFredSel({ responsive: true, circular: false, auto: false, prev: '.next_thumbnail67652', next: '.prev_thumbnail67652', items: { visible: { min: 2, max: 6 }, width: 150, height: '66%' } }); $('#thumbs67652 a').click(function() { $('#carousel67652').trigger('slideTo', '#' + this.href.split('#').pop() ); /* $('#carousel_desc67652').trigger('slideTo', '#' + this.href.split('#').pop() ); */ $('#thumbs67652 a').removeClass('selected'); $(this).addClass('selected'); return false; }); }); انتهای پیام