مغز را پیش از فراموشی دریابیم؛ نگاه دقیق تر علوم اعصاب به آلزایمر

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، «روح الله زاهدیان» عضو هیئت علمی گروه علوم اعصاب دانشگاه علوم پزشکی شیراز گفت: علوم اعصاب با فراهم کردن امکان ارزیابی دقیق تر عملکرد مغز و توانایی های شناختی، می تواند در شناسایی زودهنگام تغییرات و طراحی برنامه ای متناسب با شرایط هر فرد نقش داشته باشد. ارزیابی شناختی با بررسی حافظه، توجه، تمرکز، یادگیری، سرعت پردازش و عملکردهای اجرایی، تصویری از وضعیت شناختی فرد ارائه می کند و می تواند به تشخیص تغییراتی کمک کند که گاهی پیش از بروز علائم شدیدتر ظاهر می شوند.

وی ادامه داد: یکی از نکات مهم در این زمینه، تمایز میان تغییرات طبیعی ناشی از سالمندی و افت شناختی است. هر فراموشی به معنای ابتلا به آلزایمر نیست و ارزیابی تخصصی می تواند در شناخت دقیق تر وضعیت فرد و تصمیم گیری درباره ضرورت پیگیری های بیشتر مؤثر باشد.

زاهدیان افزود: در کنار ارزیابی های شناختی، روش های غیرتهاجمی بررسی فعالیت مغز نیز در علوم اعصاب مورد استفاده قرار می گیرند. EEG، QEEG و fNIRS از جمله روش هایی هستند که می توانند اطلاعاتی درباره الگوهای فعالیت و عملکرد مغز در اختیار متخصص قرار دهند. ترکیب این اطلاعات با ارزیابی های شناختی، امکان ترسیم پروفایل اختصاصی از وضعیت شناختی و عملکرد مغز فرد را فراهم می کند.

وی گفت: اما مراقبت از بیمار مبتلا به آلزایمر به مرحله تشخیص محدود نمی شود. پایش روند بیماری و بررسی تغییرات عملکرد شناختی در طول زمان، بخش مهم دیگری از این مسیر است. مقایسه ارزیابی های دوره ای می تواند به متخصصان در بررسی روند پیشرفت یا ثبات وضعیت فرد و همچنین ارزیابی پاسخ او به مداخلات درمانی و توانبخشی کمک کند.

این عضو هیئت علمی گروه علوم اعصاب دانشگاه علوم پزشکی شیراز افزود: در این میان، توانبخشی شناختی نیز جایگاه مهمی دارد. برنامه های هدفمند می توانند با تمرکز بر توانایی هایی مانند حافظه، توجه، تمرکز و حل مسئله، در حفظ و تقویت ظرفیت های شناختی فرد نقش داشته باشند. همچنین در موارد مناسب و با تشخیص متخصص، برخی مداخلات غیرتهاجمی مغزی می توانند به عنوان بخشی از رویکردهای مبتنی بر علوم اعصاب مورد استفاده قرار گیرند.

وی ادامه داد: از سوی دیگر، مراقبت از سلامت مغز نباید به زمانی موکول شود که اختلالات شناختی به شکل شدید بروز کرده اند. سالمندان و افرادی که متوجه تغییراتی در حافظه یا سایر توانایی های شناختی خود شده اند، می توانند با ارزیابی های دوره ای و مراجعه به متخصص، وضعیت عملکرد شناختی خود را بررسی کنند.

زاهدیان افزود: هدف از به کارگیری ظرفیت های علوم اعصاب در حوزه آلزایمر، تنها شناسایی بیماری نیست؛ بلکه تشخیص به موقع تغییرات، شناخت دقیق تر وضعیت مغز، حفظ توانایی های شناختی و کمک به ارتقای کیفیت زندگی فرد و خانواده او است.