ارتقای کیفیت زندگی در دوران سالمندی با تغذیه سالم

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای استان خوزستان، زهرا باقری اظهار کرد: افزایش طول عمر زمانی می تواند با کیفیت مطلوب زندگی همراه باشد که سالمندان در کنار مراقبت های پزشکی و فعالیت بدنی، از الگوی غذایی متعادل و متناسب با نیاز های این دوران برخوردار باشند.

وی افزود: در دوران سالمندی معمولا نیاز بدن به انرژی کاهش می یابد، اما نیاز به مواد مغذی همچنان پابرجاست؛ بنابراین کیفیت غذا اهمیت بیشتری پیدا می کند و سالمندان باید حتی با مصرف حجم کمتر غذا، مواد مغذی مورد نیاز بدن خود را دریافت کنند، دریافت کافی پروتئین، کلسیم، ویتامین ها، فیبر و مایعات در کنار کنترل مصرف نمک، قند و چربی از اصول مهم تغذیه در دوران سالمندی است.

تغذیه سالم الزاما گران نیست

باقری ادامه داد: یکی از نکات مهم در تغذیه سالمندان، توجه به این موضوع است که تغذیه سالم الزاما به معنای خرید مواد غذایی گران قیمت نیست، بلکه می توان با استفاده صحیح از مواد غذایی ساده، بومی، فصلی و در دسترس، برنامه غذایی با ارزش تغذیه ای مناسب تهیه کرد. یکی از نگرانی های مهم در دوران سالمندی، دریافت ناکافی پروتئین است؛ زیرا پروتئین نقش مهمی در حفظ توده عضلانی و عملکرد مطلوب بدن دارد.

کارشناس ارشد گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت خوزستان اضافه کرد: برای تأمین پروتئین نیز لزوما استفاده از گوشت قرمز گران قیمت ضروری نیست و مواد غذایی مانند تخم مرغ، عدس، لوبیا، نخود، لپه و ماش می توانند گزینه های اقتصادی تر و در دسترس تری باشند و ترکیب حبوبات با غلاتی مانند نان و برنج نیز می تواند کیفیت پروتئین وعده غذایی را بهبود دهد.

وی ادامه داد: بر همین اساس، خانواده ها می توانند غذا هایی مانند عدسی، خوراک لوبیا، آش حبوبات، عدس پلو، خوراک نخود و انواع سوپ های حاوی حبوبات و تخم مرغ را در برنامه غذایی سالمندان قرار دهند. در خصوص مصرف تخم مرغ در دوران سالمندی نیز مصرف روزانه یک عدد تخم مرغ کامل برای افراد عادی بدون مشکل عنوان شده است؛ با این حال، برای افراد مبتلا به بیماری های قلبی-عروقی توصیه می شود مصرف تخم مرغ کامل به حداکثر 2 عدد در هفته محدود شود.

باقری بیان کرد: مصرف بیشتر سفیده تخم مرغ نیز مشکلی برای سلامت ایجاد نمی کند. این توصیه ها برای سالمندان سالم و بر اساس شرایط عمومی تغذیه ای است و در سالمندانی که به بیماری هایی مانند بیماری های کلیوی، دیابت یا سایر بیماری های زمینه ای مبتلا هستند، مقدار و نوع مواد غذایی باید متناسب با شرایط فرد و زیر نظر پزشک و مشاور تغذیه تعیین شود.

لبنیات ساده و کم چرب؛ انتخابی اقتصادی

کارشناس ارشد گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت خوزستان با تاکید بر اینکه لبنیات نیز در دوران سالمندی اهمیت زیادی دارد و می تواند به تامین کلسیم و پروتئین مورد نیاز بدن کمک کند اظهار کرد: در شرایط اقتصادی موجود، استفاده از گزینه هایی مانند شیر و ماست ساده و کم چرب می تواند انتخاب مناسبی باشد و لزوما نیازی به جایگزین کردن محصولات گران تر نیست. ماست ساده نیز می تواند به عنوان یک گزینه مناسب و اقتصادی در کنار وعده های غذایی سالمندان مصرف شود.

میوه و سبزی فصل؛ مغذی و مقرون به صرفه

وی با توصیه به استفاده از میوه ها و سبزی های فصلی و بومی گفت: برای تامین نیاز های تغذیه ای سالمند، لزوماً نیازی به خرید میوه های گران قیمت یا خارج از فصل نیست، میوه هایی مانند سیب، پرتقال و نارنگی و همچنین سبزی هایی مانند هویج، کلم، کدو، گوجه فرنگی و سبزی های برگ سبز، بسته به فصل و شرایط فرد، می توانند در برنامه غذایی سالمندان قرار گیرند و به تأمین فیبر و ریزمغذی های مورد نیاز بدن کمک کنند.

مشکل جویدن و بلع نباید به حذف میوه و سبزی منجر شود

باقری ادامه داد: در سالمندانی که با مشکل جویدن یا بلع مواجه هستند نیز لازم نیست میوه و سبزی از برنامه غذایی حذف شود، بلکه می توان بافت مواد غذایی را متناسب با توانایی فرد تغییر داد.

کارشناس ارشد گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت خوزستان بیان کرد: استفاده از سبزیجات در سوپ و آش، تهیه غذا های نرم و استفاده از میوه های نرم تر می تواند به دریافت بهتر مواد مغذی کمک کند که بر این اساس، توجه به تغذیه متعادل، استفاده از مواد غذایی ساده و در دسترس و متناسب سازی رژیم غذایی با شرایط جسمی سالمندان، می تواند در کنار فعالیت بدنی و مراقبت های پزشکی، نقش مهمی در حفظ سلامت و ارتقای کیفیت زندگی آنان داشته باشد.

آب؛ ماده غذایی ساده ای که نباید فراموش شود

وی به دریافت مایعات کافی اشاره کرد و گفت: احساس تشنگی ممکن است در سالمندی کاهش پیدا کند و فرد حتی زمانی که بدنش به آب نیاز دارد، احساس تشنگی شدیدی نداشته باشد بنابراین توصیه میشود سالمندان در طول روز به صورت منظم آب بنوشند و منتظر احساس تشنگی نمانند؛ البته سالمندانی که به دلیل بیماری های قلبی، کلیوی یا سایر شرایط پزشکی محدودیت مصرف مایعات دارند، باید مطابق دستور پزشک عمل کنند.

نمک و قند کمتر، طعم دهنده های طبیعی بیشتر

باقری اظهار کرد: در برنامه غذایی سالمندان بهتر است مصرف نمک، قند های ساده و چربی های نامناسب کاهش پیدا کند. برای خوش طعم کردن غذا می توان به جای افزایش نمک از آبلیمو، آبغوره، سبزی های معطر و ادویه های مناسب استفاده کرد، همچنین بهتر است غذا ها بیشتر به شکل آب پز، بخارپز، تنوری یا کبابی تهیه شوند و مصرف غذا های سرخ شده و چربی های جامد محدود شود.

کارشناس ارشد گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت خوزستان ادامه داد: نکته مهم دیگر این است که سالمندان با اشتهای کمتر نباید صرفا با خوراکی های شیرین و کم ارزش غذایی تغذیه شوند، در این شرایط بهتر است غذا ها کم حجم، اما مغذی باشند تا فرد بتواند در حجم کمتر، مواد مغذی بیشتری دریافت کند.

بر اساس این گزارش رسیدن به سلامت در دوران سالمندی نیازمند همکاری نزدیک میان خانواده ها، جامعه و نظام سلامت برای فراهم کردن بستری از تغذیه سالم و در دسترس است و امید است همه سالمندان در سایه توجه و حمایت شایسته، روز هایی سرشار از سلامت، آرامش و کیفیت زندگی بهتر را تجربه کنند.

هفته ملی سالمندان از چهارم تا 10 مهرماه با شعار «عصر زندگی طولانی تر؛ بازاندیشی در نظام ها برای زندگی بهتر» نامگذاری شده است.