ستاد حقوق بشر: تحریم های هوانوردی آمریکا جان و سلامت مردم را نشانه گرفته

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، ستاد حقوق بشر جمهوری اسلامی ایران با انتشار بیانیه ای ضمن محکومیت تحریم های هوانوردی ایران اعلام کرد: محدودسازی دسترسی ایران به خدمات، تجهیزات، قطعات و ظرفیت های فنی مورد نیاز هوانوردی غیرنظامی، اقدامی نگران کننده از منظر حقوق بشر، حقوق بین الملل و اصول حاکم بر نظام بین المللی هواپیمایی کشوری است.

تشدید تحریم ها علیه صنعت هوانوردی ایران

وزارت خزانه داری ایالات متحده آمریکا در 8 سپتامبر 2026 اعلام کرد مجموعه ای از اشخاص، شرکت ها و شبکه های مرتبط با بخش هوانوردی جمهوری اسلامی ایران را در چارچوب اقدامات تحریمی خود هدف قرار داده است. دامنه این اقدام، بنا بر اعلام طرف آمریکایی، اشخاص و واسطه های خارجی و شبکه های مرتبط با تأمین هواپیما و فناوری و خدمات مورد نیاز صنعت هوانوردی ایران را نیز دربر می گیرد.

پیوند مستقیم تحریم ها با ایمنی و جان انسان ها

ستاد حقوق بشر تأکید می کند استمرار ایمنی پرواز ها مستلزم دسترسی منظم و پایدار به قطعات یدکی، موتور، تجهیزات ناوبری و ارتباطی، خدمات تعمیر و نگهداری، پشتیبانی فنی و سایر ملزومات تخصصی است و ایجاد محدودیت در این زنجیره می تواند پیامد هایی فراتر از روابط تجاری و اقتصادی داشته باشد.

نقض کنوانسیون شیکاگو

نظام حقوقی بین المللی حاکم بر هوانوردی کشوری نیز بر ضرورت توسعه ایمن و منظم هواپیمایی بین المللی و همکاری میان دولت ها استوار است. کنوانسیون شیکاگو 1944 که جمهوری اسلامی ایران از اعضای آن است، در ماده 44 بر توسعه ایمن و منظم هواپیمایی کشوری، تأمین نیاز های مردم جهان به حمل ونقل هوایی ایمن و جلوگیری از تبعیض میان دولت های متعاهد تأکید کرده است.

قرار الزام آور دیوان بین المللی دادگستری

در همین چارچوب، باید به دستور اقدام موقت دیوان بین المللی دادگستری در تاریخ 3 اکتبر 2018 اشاره کرد. دیوان در آن قرار، از ایالات متحده خواست تا موانع ناشی از اقدامات اعلام شده در 8 مه 2018 را در مسیر صادرات آزاد به ایران در سه حوزه برطرف کند: دارو و تجهیزات پزشکی، مواد غذایی و محصولات کشاورزی، و قطعات یدکی، تجهیزات و خدمات مرتبط که برای ایمنی هواپیمایی کشوری ضروری هستند. دیوان تصریح کرد که این تحریم ها «پتانسیل به خطر انداختن ایمنی هواپیمایی کشوری در ایران و جان استفاده کنندگان از آن را دارد».

نقض حق حیات و حق سلامت

از منظر حقوق بشر نیز نمی توان نسبت به پیامد های چنین اقداماتی بی تفاوت بود. حق حیات مطابق ماده 6 میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی و حق برخورداری از بالاترین استاندارد قابل حصول سلامت جسمی و روانی نیز در ماده 12 میثاق بین المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی به رسمیت شناخته شده است. هنگامی که محدودیت های اقتصادی و تحریمی به حوزه هایی تسری پیدا می کند که با ایمنی حمل ونقل و حفظ جان و سلامت انسان ها ارتباط مستقیم دارد، ارزیابی آثار انسانی این اقدامات به یک ضرورت حقوق بشری تبدیل می شود.

درخواست از جامعه بین المللی

ستاد حقوق بشر جمهوری اسلامی ایران از جامعه بین المللی، به ویژه سازمان ملل متحد، شورای حقوق بشر، سازمان بین المللی هواپیمایی کشوری و سازوکار های ذی ربط حقوق بشری خواستار اتخاذ رویکردی مسئولانه و مبتنی بر اصول حقوق بین الملل در قبال آثار انسانی تحریم های هوانوردی شد و تأکید کرد: حفظ جان و سلامت انسان ها، رعایت اصول ایمنی و احترام به تعهدات بین المللی، مسئولیتی مشترک برای جامعه جهانی است و هیچ ملاحظه سیاسی نباید این مسئولیت را تحت الشعاع قرار دهد.

تداوم پیگیری حقوقی

ستاد حقوق بشر جمهوری اسلامی ایران بر تداوم پیگیری موضوع از مجاری حقوقی و بین المللی تأکید کرده و از همه سازوکار های ذی ربط بین المللی خواسته است با رویکردی مستقل، بی طرفانه و مبتنی بر موازین حقوق بشر و حقوق بین الملل، آثار اقدامات قهری یک جانبه بر ایمنی هوانوردی و حقوق مردم ایران را مورد بررسی قرار دهند.