صندوق های ارزی، پیوند منابع خرد مردمی با تأمین مالی صنایع صادرات محور

ابوالقاسم آسایش در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری صداوسیما، در خصوص صندوق های ارزی با درآمد ثابت اظهار کرد: طی سالیان گذشته و پس از ایجاد اوراق مرابحه ارزی با هدف تامین مالی توسعه صنایع صادرات محور کشور، یکی از دغدغه های مهم، امکان سرمایه گذاری عموم مردم و فعالان اقتصادی با مبالغ خرد در این ابزار بود. این موضوع از آن حیث اهمیت داشت که امکانی را برای کسب سود ارزی برای دارندگان ارز فراهم می نمود که در حال حاضر پس انداز های ارزی خود را در خارج از شبکه بانکی نگهداری می کنند. با ایجاد صندوق های ارزی این انتظار وجود دارد تا منابع ارزی عموم مردم علاوه بر اینکه سود ارزی دریافت می کند، بتواند در تامین مالی پروژه های توسعه ای صنایعی مانند نفت، گاز و پتروشیمی یا صنعت فلزات اساسی که از ارزآورترین و سودآورترین صنایع کشور هستند، مشارکت داشته باشد.

کارشناس اقتصادی در ادامه بیان کرد: صندوق سرمایه گذاری ارزی نهادی نوین در نظام مالی کشور است که با هدف جذب منابع ارزی راکد و هدایت آنها به سمت پروژه های اقتصادی سودآور و مولد ایجاد شده است. امکان سرمایه گذاری در این صندوق ها به صورت صدور و ابطالی وجود دارد و سرمایه گذاری و دریافت اصل و سود منابع سرمایه گذاری شده نیز صرفاً به صورت ارزی خواهد بود. منابع صندوق در انواع اوراق بدهی ارزی (مانند اوراق مرابحه ارزی، اوراق وکالت ارزی، اوراق گواهی سپرده سرمایه گذاری خاص ارزی) سرمایه گذاری می شود. همچنین بخش دیگری از منابع صندوق نزد بانک های معتبر داخلی و بین المللی سپرده گذاری خواهد شد.

آسایش گفت: صندوق ارزی از اولین نهاد هایی است که در تعامل مشترک بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و سازمان بورس و اوراق بهادار شکل گرفته است و پیوندی میان دارندگان منابع ارزی مازاد که به دنبال بازدهی امن و پایدار ارزی هستند و بنگاه های اقتصادی صادرات محور که دارای پروژه های توسعه ای نیازمند تامین مالی ارزی هستند، ایجاد می کند.

این تحلیلگر اقتصادی در خصوص مزیت های صندوق های با درآمد ثابت ارزی گفت: پوشش مؤثر در برابر نوسانات نرخ ارز، اصلی ترین مزیت این صندوق ها، مصون ماندن اصل دارایی از افت ارزش پول ملی است. از آن جا که دارایی های پایه و محاسبات ارزش خالص دارایی ها (NAV) بر مبنای ارز های معتبر (مانند دلار، یورو یا طلا/ارز) تنظیم می شود، با افزایش نرخ ارز آزاد، ارزش ریالی سرمایه گذاری شما نیز به همان نسبت رشد می کند.

وی افزود: ویژگی دیگر، سود ارزی مازاد بر افزایش نرخ ارز است. نگهداری اسکناس ارز به شکل فیزیکی هیچ گونه سود دوره ای تولید نمی کند و فقط بازدهی اسمی ناشی از تورم ارزی دارد. اما صندوق ارزی با درآمد ثابت، علاوه بر پوشش تورم ارز، معمولاً سود دوره ای مشخصی (به صورت درصدی بر پایه ارز یا معادل روز آن) پرداخت می کند یا سود آن در NAV انباشته می شود بنابراین بازدهی واقعی و مرکب ایجاد می کند.

آسایش در ادامه بیان کرد: همچنین سطح ریسک بسیار پایین و ثبات بازدهی از دیگر ویژگی های این صندوق هاست. پرتفوی این صندوق ها عمدتاً از دارایی های کم ریسک مانند: اوراق مرابحه و صکوک ارزی شرکت های بزرگ و صادرات محور، سپرده های ارزی نزد بانک های معتبر، و اوراق بدهی ارزی پروژه محور تضمین شده تشکیل شده است. در نتیجه، ریسک نکول یا نوسانات شدید بازار سهام بر این صندوق ها اثر مخربی ندارد و جریان درآمدی باثباتی فراهم می آورد.

این کارشناس اقتصادی در خصوص نقدشوندگی بالا و شفافیت ساختاری گفت: بازخرید آسان؛ معمولاً نقد کردن ارز فیزیکی نیازمند مراجعه به صرافی، بررسی اصالت اسکناس و پذیرش اسپرد (اختلاف قیمت خرید و فروش صرافی ها) است، اما واحد های این صندوق ها به راحتی و در بازه زمانی کوتاه قابل ابطال یا معامله هستند. شفافیت اطلاعاتی نیز به دلیل نظارت نهاد های ناظر (سازمان بورس و اوراق بهادار) و انتشار منظم ترکیب دارایی ها و گزارش های مالی فراهم شده است و سرمایه گذار در هر لحظه ارزش واقعی دارایی خود را مشاهده می کند.

آسایش افزود: امکان ورود با سرمایه های خرد از دیگر مزایای این صندوق هاست. خرید مستقیم اوراق ارزی دولتی یا پروژه ای بزرگ معمولاً نیاز به مبالغ بالایی دارد (برای مثال چند ده هزار یورو یا دلار)، اما صندوق های ارزی این امکان را به افراد می دهند که حتی با مبالغ بسیار خرد نیز وارد این بازار شده و از بازدهی ارزی بهره مند شوند.

این تحلیلگر اقتصادی در پایان گفت: هم راستایی با نیاز های فعالان بازرگانی و تجارت خارجی نیز از مزایای مهم این صندوق هاست. برای کسانی که تعهدات تجاری ارزی آتی دارند یا درآمد صادراتی خود را تا زمان تخصیص برای سفارش های بعدی نگه داری می کنند، این صندوق ها یک بستر امن جهت حفظ قدرت خرید ارزی و جلوگیری از خواب سرمایه به حساب می آیند.