تحقق «حق تلاوت قرآن» نقشه راه فعالیت های قرآنی فارس است

حسینعلی معزی، عضو شورای هماهنگی و گسترش فعالیت های قرآنی استان فارس و رئیس اسبق اداره قرآن، عترت و نماز آموزش و پرورش استان فارس در گفت وگو با ایکنا از فارس، درباره مفهوم «حق تلاوت قرآن» و ارتباط آن با برنامه های شورای قرآن استان فارس سخن گفت.

وی در پاسخ به این پرسش که مقصود از «حق تلاوت» در آیه شریفه ﴿الَّذینَ آتَیْنَاهُمُ الْکِتَابَ یَتْلُونَهُ حَقَّ تِلَاوَتِهِ أُولَئِکَ یُؤْمِنُونَ بهِ﴾ چیست، اظهار کرد: این آیه یکی از جامع ترین آیات قرآن درباره نحوه ارتباط انسان با کتاب الهی است. خداوند نفرموده است کسانی که تنها قرآن را می خوانند، بلکه فرموده است کسانی که حق تلاوت آن را به جا می آورند، حقیقتاً به قرآن ایمان آورده اند.

معزی افزود: ائمه اطهار(ع) نیز حق تلاوت را تنها به خواندن الفاظ قرآن محدود نکرده اند. در روایتی از امام صادق(ع) آمده است که حق تلاوت یعنی آیات قرآن را با ترتیل بخوانند، در آن تدبر کنند، معارف آن را بفهمند، به احکام آن عمل کنند، به وعده های الهی امیدوار باشند و از هشدارهای آن بیم داشته باشند. بنابراین حق تلاوت، یک مسیر جامع تربیتی است و صرفاً یک مهارت در قرائت نیست.

حق تلاوت؛ فرآیندی از شنیدن تا عمل به قرآن

رئیس اسبق اداره قرآن، عترت و نماز آموزش و پرورش استان فارس در پاسخ به اینکه این مسیر تربیتی چگونه طی می شود، بیان کرد: اگر مجموعه آیات قرآن و روایات اهل بیت(ع) را کنار هم قرار دهیم، حق تلاوت یک فرآیند پیوسته و مرحله به مرحله است. این مسیر با شنیدن آیات قرآن با دقت و حضور قلب آغاز می شود. شنیدن مکرر آیات الهی، دل انسان را آماده پذیرش حقیقت می کند و زمینه ایمان و باور قلبی به قرآن را فراهم می آورد.

وی ادامه داد: پس از آن، انسان باید با قرآن مأنوس شود و تلاوت مستمر و روزانه را در برنامه زندگی خود قرار دهد. البته این تلاوت زمانی اثر عمیق تری خواهد داشت که کلام خداوند آن گونه که شایسته است قرائت شود.

معزی تصریح کرد: مرحله بعد، فهم ترجمه و پیام آیات است؛ زیرا تا انسان نداند خداوند چه پیامی برای او دارد، بهره کامل از هدایت قرآن حاصل نمی شود. البته ممکن است انسان خودش نتواند آیات قرآن را ترجمه کند، اما می تواند از ترجمه آیات قرآن که توسط مترجمان آماده شده است، استفاده کند.

وی گفت: پس از توجه به ترجمه آیات، نوبت به تدبر می رسد؛ یعنی اندیشیدن در پیام ها، اهداف و آثار آیات و یافتن سهم آن ها در زندگی امروز خود انسان. همچنین برای اینکه این فهم بر پایه صحیح استوار باشد، باید از تفاسیر معتبر و معارف اهل بیت(ع) که مفسران حقیقی قرآن کریم هستند، بهره گرفت تا مقصود واقعی آیات روشن شود و از برداشت های نادرست جلوگیری شود.

عضو شورای هماهنگی و گسترش فعالیت های قرآنی استان فارس خاطرنشان کرد: ثمره همه این مراحل، عمل به قرآن است؛ یعنی تبدیل معارف الهی به اخلاق، رفتار، تصمیم گیری و سبک زندگی. هنگامی که انسان شیرینی عمل به قرآن را در زندگی خود تجربه کرد، به صورت طبیعی وظیفه تبلیغ و ترویج قرآن نیز بر عهده او قرار می گیرد.

وی افزود: در این مرحله، انسان تلاش می کند این نور الهی را در خانواده، مدرسه، مسجد، دانشگاه، محیط کار، فضای مجازی و جامعه و هر جایی که حضور دارد و اثرگذار است، با رفتار و گفتار خود یا با اجرای برنامه های علمی، فرهنگی، هنری و سایر برنامه ها گسترش دهد.

معزی تأکید کرد: بنابراین، حق تلاوت تنها خواندن قرآن نیست؛ بلکه از شنیدن آغاز می شود، با ایمان، تلاوت، فهم، تدبر، تفسیر و عمل تکامل می یابد و با تبلیغ و ترویج فرهنگ قرآن در جامعه استمرار پیدا می کند.

کارگروه های شورای قرآن فارس در مسیر تحقق حق تلاوت

وی در پاسخ به اینکه این نگاه چه ارتباطی با فعالیت های شورای هماهنگی و گسترش فعالیت های قرآنی استان فارس دارد، گفت: فلسفه تشکیل کارگروه های تخصصی شورای هماهنگی و گسترش فعالیت های قرآنی استان فارس، تحقق همین آیه شریفه و فراهم کردن زمینه تحقق حق تلاوت در جامعه است.

معزی افزود: بر همین اساس، کارگروه آموزش عمومی قرآن کریم مسئول گسترش آموزش صحیح قرآن در میان اقشار مختلف جامعه است. کارگروه تخصصی قرائت و اقراء، ارتقای مهارت های قرائت و تربیت قاریان و مدرسان را دنبال می کند و کارگروه نهضت حفظ قرآن کریم نیز زمینه انس دائمی مردم با آیات الهی را فراهم می سازد.

وی ادامه داد: کارگروه تفسیر قرآن کریم، فهم صحیح معارف قرآن را توسعه می دهد و کارگروه تدبر در قرآن کریم تلاش می کند پیام های قرآن را وارد متن زندگی مردم کند.

عضو شورای هماهنگی و گسترش فعالیت های قرآنی استان فارس بیان کرد: همچنین کارگروه پژوهش و آموزش عالی قرآن کریم وظیفه تولید دانش، پژوهش و پاسخگویی علمی به نیازهای قرآنی را بر عهده دارد و کارگروه تبلیغ و ترویج قرآن کریم نیز مأمور گفتمان سازی، اطلاع رسانی، جریان سازی رسانه ای و گسترش فرهنگ قرآنی در سطح جامعه است.

وی اضافه کرد: در کنار این ها، کارگروه خیرین و پشتیبانی فعالیت های قرآنی نیز نقش پشتیبانی از این فعالیت ها را بر عهده دارد.

معزی تصریح کرد: هر یک از این کارگروه ها بخشی از مسیر تحقق حق تلاوت را دنبال می کنند و در کنار یکدیگر زنجیره ای کامل برای توسعه فرهنگ قرآنی در استان ایجاد می کنند.

هدف نهایی؛ جاری شدن قرآن در متن زندگی مردم

عضو شورای هماهنگی و گسترش فعالیت های قرآنی استان فارس در پایان گفت: هدف مشترک و نهایی همه این کارگروه ها، تبدیل آموزه های قرآن کریم به سبک زندگی فردی، خانوادگی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی و تحقق فرهنگ عمل به قرآن در جامعه است.

وی افزود: اگر بتوانیم مردم را از مرحله شنیدن و خواندن قرآن، به مرحله فهم، تدبر، عمل و سپس تبلیغ و ترویج معارف قرآن برسانیم، در حقیقت بخشی از «حق تلاوت» را در جامعه محقق کرده ایم.

معزی اظهار کرد: امیدواریم با همکاری همه دستگاه های عضو شورای هماهنگی و گسترش فعالیت های قرآنی استان فارس، علما، دانشگاهیان، فعالان قرآنی، رسانه ها و مشارکت مردم، این حرکت روزبه روز گسترش یابد و قرآن بیش از پیش در متن زندگی مردم جاری و ساری شود.

انتهای پیام