جامعه ناشنوایان در انزوای ارتباطی /فعالیت تنها 30 مدرس رسمی زبان اشاره در کشور

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، خلیل رحیمی با تشریح آخرین وضعیت آموزش و تربیت مربیان زبان اشاره ایرانی در کشور، گفت: بر اساس آمارهایی که از سوی سازمان بهزیستی و شبکه ملی تشکل های مردم نهاد افراد دارای معلولیت شنوایی جمع آوری شده است، در حال حاضر 30 مدرس و مربی زبان اشاره ایرانی، 200 مترجم فعال و 700 نفر نیز در حال زبان آموزی هستند.

وی افزود: وجود تنها 30 مدرس زبان اشاره ایرانی در سطح کشور، در حالی که جمعیت ناشنوایان و کم شنوایان بیش از یک میلیون و 500 هزار نفر برآورد می شود، نشان دهنده فاصله بسیار عمیق و بحرانی میان ظرفیت موجود و نیاز واقعی جامعه هدف است. آمارهای تفکیکی استان ها نشان می دهد که این نیروها عمدتاً در چند کلان شهر متمرکز هستند و در بسیاری از استان های کشور و مناطق کم برخوردار، تعداد مدرسان به صفر یا حداکثر یک نفر می رسد.

رئیس هیئت مدیره شبکه ملی تشکل های مردم نهاد افراد دارای معلولیت شنوایی درباره اقدامات انجام شده برای استانداردسازی و حرفه ای سازی آموزش زبان اشاره ایرانی نیز گفت: تدوین و چاپ متون آموزشی مرجع، از جمله کتاب «بسته معیار زبان اشاره ایرانی»، با نظارت شبکه ملی تشکل های مردم نهاد افراد دارای معلولیت شنوایی و با همکاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی یکی از اصلی ترین گام ها در مسیر استانداردسازی این حوزه بوده است. همچنین چارچوب ارزیابی صلاحیت، نظام سنجش و اعطای گواهینامه معتبر حرفه ای در حال پیگیری و تثبیت نهایی است؛ سرفصل های آموزشی نیز بر پایه دستور زبان طبیعی زبان اشاره ایرانی، عناصر غیردستی و اصول اخلاق حرفه ای ترجمه طراحی شده اند.

چهار گروه در اولویت آموزش زبان اشاره ایرانی

رحیمی با تأکید بر نقش زبان اشاره ایرانی در دسترسی افراد ناشنوا و کم شنوا به آموزش، خدمات اجتماعی، درمان و ارتباطات روزمره، گفت: سیاست اصلی باید بر آموزش آشنایی با فرهنگ ناشنوایان و زبان اشاره ایرانی به شکل کاربردی و روزمره برای چهار گروه کلیدی متمرکز شود. خانواده های دارای فرزند ناشنوا، معلمان و مربیان مدارس استثنایی، کادر درمان، اورژانس، آتش نشانی و نیروی انتظامی و همچنین کارکنان باجه های ارائه خدمات عمومی در دستگاه های دولتی و بانک ها چهار گروه اصلی هستند که برای پوشش این گروه ها باید از زیرساخت های ملی ارتباط گری و دوره های متمرکز و منطقه ای استفاده شود.

آموزش خانواده ها باید از 6 ماهگی آغاز شود

رئیس هیئت مدیره شبکه ملی تشکل های مردم نهاد افراد دارای معلولیت شنوایی با اشاره به ضرورت آموزش زبان اشاره به خانواده های دارای کودک ناشنوا، گفت: این آموزش ها باید از «سنین طلایی مداخله پیش رس» یعنی از 6 ماهگی آغاز شود و در قالب کارگاه های حضوری، تعاملی و خانواده محور ارائه شود. با این حال، به دلیل ظرفیت بسیار محدود مدرسان در کشور و فعالیت مجموعاً 30 مدرس، درصد پوشش کشوری خانواده ها پایین است و بخش قابل توجهی از خانواده های دارای کودک ناشنوا هنوز به آموزش های استاندارد و متمرکز دسترسی پیدا نکرده اند؛ موضوعی که توسعه عاجل شبکه مربیان را ضروری می کند.

کمبود مربی متخصص؛ بحرانی در مناطق محروم و حوزه های تخصصی

رحیمی  به کمبود شدید مربیان متخصص زبان اشاره ایرانی در کشور اشاره کرد و گفت: متأسفانه به دلیل اعمال سلیقه برخی مسئولان و مدیران ارگان های دولتی و تحمیل مدرسان شنوا، غیرتخصصی و فاقد تجربه که شناختی از هویت ناشنوا ندارند، زبان اشاره ایرانی تضعیف شده و هویت جامعه ناشنوایان نیز آسیب دیده است. با این حال، با تلاش های شبکه ملی تشکل های مردم نهاد افراد دارای معلولیت شنوایی، اقدامات جدی برای احیا و زنده نگه داشتن هویت و فرهنگ ناشنوایان و همچنین معرفی و توانمندسازی افراد متخصص ناشنوا به جامعه هدف صورت گرفته است.

رئیس هیئت مدیره شبکه ملی تشکل های مردم نهاد افراد دارای معلولیت شنوایی، کمبود مربی متخصص را مسئله ای «بسیار شدید و ساختاری» دانست و گفت: این کمبود در استان های کم برخوردار و محروم و همچنین در حوزه های تخصصی از جمله مراجع قضایی و انتظامی، مراکز درمانی و اورژانس، حادتر است.

رحیمی با تأکید بر ضرورت ایجاد سازوکار پایدار برای توسعه شبکه مربیان زبان اشاره ایرانی، گفت: برای جبران این کمبود، تخصیص ردیف بودجه مستقل و مشخص جهت اجرای فراخوان های سراسری، برگزاری دوره های کشوری تربیت مربی و ارزیابی صلاحیت برای توسعه شبکه مربیان، با محوریت متقاضیان متخصص، پیشنهاد شده است.

به گفته وی، در حال حاضر 30 مدرس رسمی، 200 مترجم فعال و 700 فراگیر در حال زبان آموزی زبان اشاره ایرانی در سطح کشور فعالیت دارند. همچنین هدف کمی و اصلی سال آینده، افزایش 100 درصدی ظرفیت تربیت مدرس و مترجم رسمی زبان اشاره ایرانی و ارتقای متناسب پوشش آموزش خانواده های دارای کودک ناشنواست؛ این هدف باید با اولویت مناطق محروم و کم برخوردار دنبال شود.