روایتی از عملیات ثامن الائمه تا شکست حصر آبادان

عملیات غرورآفرین ثامن الائمه در مهرماه 1360 یکی از نقاط عطف تاریخ دفاع مقدس و کلید طلایی تغییر موازنه جنگ از حالت دفاعی به آفندی بود. در این گفت وگو با حجت شریفی، از پیشکسوتان دفاع مقدس و فرماندهان دوران جنگ تحمیلی، ابعاد مختلف این عملیات، به ویژه چگونگی طراحی و اجرای آن و همچنین دستاوردهای نظامی و سیاسی آن را واکاوی کرده ایم.

ایکنا ـ با توجه به شرایط حساس اوایل جنگ، زمینه شکل گیری تهدیدات علیه شهر آبادان چگونه بود؟

جنگ تحمیلی صدام، یک جنگ ساده نبود؛ بلکه با پشتیبانی همه جانبه آمریکا، غرب، خیانت کشورهای عربی و دلارهای نفتی آنان و با به کارگیری تجهیزات گسترده نظامی آغاز شد. این حمایت چنان وسیع بود که در عملیات های بعدی نظیر آزادسازی خرمشهر، جمهوری اسلامی از نیروهای نظامی بیش از 27 کشور اسیر جنگی گرفت.

پس از تجاوز ارتش بعثی در 31 شهریور 1359 و اشغال بخش های وسیعی از خاک کشور و سقوط خرمشهر، ارتش صدام بلافاصله در صدد اشغال شهر و بندر مهم و استراتژیک آبادان برآمد و آن را به محاصره درآورد. نیروهای ارتش، سپاه و بسیج مردمی با چنگ و دندان و در یک نبرد نابرابر «تانک و تن» به دفاع پرداختند. امام خمینی(ره) در 4 آبان 1359 فرمان تاریخی شکست حصر آبادان را صادر فرمودند، اما متأسفانه به دلیل اختلاف افکنی ها و کارشکنی های رئیس جمهور وقت و بی توجهی او به دستورات امام، ارتش و سپاه نتوانستند بلافاصله این دستور را اجرایی کنند. با این وجود، اشغال آبادان هرگز به سرنوشت سقوط کامل دچار نشد.

ایکنا ـ عملیات ثامن الائمه چگونه طراحی شد و چگونگی اجرای آن به چه صورت بود؟

با کنار رفتن موانع سیاسی و با وجود شرایط سخت، سرانجام عملیاتی ترکیبی و مشترک به فرماندهی ارتش و سپاه و حضور پرشور نیروهای بسیجی، با طراحی دقیق عملیاتی توسط سرلشکر پاسدار سیدرحیم صفوی با نام مبارک «ثامن الائمه(ع)» و رمز «نصر من الله و فتح قریب» در روز 5 مهر 1360 آغاز شد.

این عملیات که در نوع خود یکی از برجسته ترین تلاش های مشترک نیروهای مسلح، سپاه، ارتش و بسیج بود، با هماهنگی بسیار خوبی پیش رفت و برخلاف تصور دشمن، ظرف 48 ساعت به پیروزی قاطع نیروهای ایران اسلامی انجامید و برای همیشه به محاصره آبادان خاتمه داد.

نکته بسیار برجسته در این میان، نقش بی بدیل اهالی مقاوم آبادان بود؛ مردم این شهر در طول ماه ها محاصره، هرگز شهر را ترک نکردند و نماز جمعه آبادان به امامت مرحوم آیت الله جمی، همواره برقرار و مایه دلگرمی و پشتیبانی رزمندگان اسلام بود. در این میان، شکسته شدن حصر آبادان، طلسم شکست ناپذیری ارتش صدام را در هم شکست؛ چراکه فرمان امام راحل(ره) مبنی بر اینکه «حصر آبادان باید شکسته شود» یک امر مولایی و حکومتی بود که علی رغم مخالفت های دولت وقت، با توکل بر خدا محقق شد.

ایکنا ـ دستاوردهای نظامی، امنیتی و سیاسی عملیات ثامن الائمه چه بود و چه تأثیری بر روند جنگ گذاشت؟

در این عملیات، علاوه بر کشته و مجروح شدن جمع کثیری از نیروهای دشمن و به اسارت گرفتن شمار بسیاری از نظامیان بعثی، مقادیر زیادی تجهیزات سالم نظامی به غنیمت رزمندگان درآمد. همچنین 150 کیلومتر مربع از خاک میهن اسلامی آزاد شد.

عملیات ثامن الائمه نقطه عطف استراتژیک و تغییر موازنه جنگ بود. جنگ ما تا آن روز سه مرحله داشت؛ ایستادگی و متوقف کردن دشمن، بیرون راندن دشمن و تعقیب و تنبیه متجاوز؛ شکست حصر آبادان، حلقه واسط و نقطه عطف انتقال استراتژی جنگ از وضعیت دفاعی به وضعیت نبرد هجومی و عملیات آفندی بود. پس از این عملیات، ارتش صدام ناچار شد در موضع دفاعی قرار گیرد و ابتکار عمل نظامی به دست رزمندگان اسلام افتاد.

در داخل کشور، این پیروزی موجی از شادی، نشاط و امیدواری عمیق برای دستیابی به پیروزی های نهایی ایجاد کرد. در عرصه بین المللی نیز، سازمان ها و نهادهای سیاسی جهانی متوجه اقتدار ایران شدند و جامعه بین الملل ناچار شد خواسته ها و حقوق جمهوری اسلامی را با رویکرد جدی تری مورد توجه قرار دهد.

ایکنا ـ  درس ها و عبرت های این عملیات برای نسل امروز چیست؟

تجربه ارزشمند شکست حصر آبادان به ما ثابت کرد که هرگاه در سایه اطاعت از فرمان ولی امر، وحدت نیروهای مسلح و ارتش و سپاه و توکل بر خداوند متعال حرکت کنیم، هیچ بن بستی وجود ندارد. وعده الهی در قرآن کریم حق است که در آیه هفتم سوره مبارکه محمد، فرمود: یَا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ یَنْصُرْکُمْ وَیُثَبِّتْ أَقْدَامَکُمْ؛ ای کسانی که ایمان آورده‏ اید اگر خدا را یاری کنید یاریتان می کند و گام هایتان را استوار می دارد.»

امروز نیز باید به همان فرهنگ و روحیه دوران دفاع مقدس تکیه کنیم چراکه پیروزی بزرگ در عملیات ثامن الائمه در داخل کشور، موجی از شادی، نشاط و امیدواری عمیق برای دستیابی به پیروزی های نهایی ایجاد کرد.

در عرصه بین المللی نیز، سازمان ها و نهادهای سیاسی جهانی متوجه اقتدار ایران شدند و جامعه بین الملل ناچار شد خواسته ها و حقوق جمهوری اسلامی را با رویکرد جدی تری مورد توجه قرار دهد و امروز نیز رمز موفقیت در مقاومت است.

انتهای پیام