از مدرسه تا مسجد؛ اوج گیری اسلام هراسی در ایتالیا

به گزارش ایکنا به نقل از پایگاه مدیل ایست آی، اعلام ممنوعیت برقع و نقاب در مدارس از سوی «جورجیا ملونی» نخست وزیر ایتالیا، در حالی صورت می گیرد که جریان راست ایتالیا بر سر ترسیم چهره ای خشن از مسلمانان با یکدیگر رقابت می کنند.

وقتی ملونی روز یکشنبه در رم در برابر صدها نفر از هواداران جوان حزب «برادران ایتالیا» سخنرانی کرد، مدرسه را به عنوان عرصه ای برای توضیح این موضوع انتخاب کرد که از نظر او چه کسی ایتالیایی است و چه کسی نیست.

نخست وزیر ایتالیا در جشنواره سالانه «فِنیکس» که از سوی «جوانان ملی»، شاخه جوانان حزب برادران ایتالیا، برگزار می شود، گفت: «نمی توان پذیرفت که در یک کلاس درس ایتالیایی، این کودکان ایتالیایی باشند که احساس کنند در محاصره قرار گرفته اند، چون به اقلیت تبدیل شده اند. چنین چیزی نمی تواند اتفاق بیفتد.»

دولت ملونی روز چهارشنبه ممنوعیت استفاده از برقع و نقاب در مدارس را تصویب کرد و همچنین اعلام کرد که در سال اول مدارس ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان، سقف 30 درصدی برای کودکانی که تابعیت ایتالیا ندارند یا تسلط ضعیفی به زبان ایتالیایی دارند، اعمال خواهد شد.

ملونی این اقدامات را «ابزارهای عقلانی و منطقی خواند که باعث ایجاد شکاف نمی شوند، بلکه واقعاً به ادغام کمک می کنند.»

پایگاه میدل ایست آی با این مقدمه نوشت: این اعلامیه در حالی منتشر شد که ایتالیا به انتخابات سراسری در سال 2027 نزدیک می شود و موضوعات مهاجرت، اسلام و هویت ملی بار دیگر به میدان اصلی رقابت در جناح راست سیاسی تبدیل شده اند.

چه کسی «خارجی» است و چه کسی ایتالیایی؟

سخنرانی ملونی و قانون جدید بلافاصله پرسش هایی را مطرح کرد: دقیقاً چه کسی «خارجی» محسوب می شود و چه کسی ایتالیایی است؟

ایتالیا از قبل دستورالعمل هایی دارد که سقف 30 درصدی را برای دانش آموزانی که تابعیت ایتالیا ندارند توصیه می کند. تمایز میان کودکان «ایتالیایی» و «خارجی» نیز بر اساس تابعیت صورت می گیرد، نه بر اساس اینکه کودکان کجا متولد شده اند یا در کجا بزرگ شده اند.

نظام تابعیت ایتالیا عمدتاً بر اصل خون یا تابعیت از طریق تبار استوار است، به این معنا که کودکانی که در ایتالیا از والدین غیرایتالیایی متولد می شوند، عموماً به صورت خودکار تابعیت ایتالیا را دریافت نمی کنند. در نتیجه، کودکانی که در ایتالیا متولد شده اند و تمام زندگی خود را در این کشور گذرانده اند، همچنان می توانند رسماً «اتباع خارجی» محسوب شوند.

البته مداخله ملونی نیز اتفاقی جدا از سایر تحولات نبود.

ماجرای مِسترِه

هفته گذشته، در بیرون یک مدرسه در شهر مِسترِه واقع در ونیز، بنری با این مضمون نصب شد: «ادغام شما نابودی ماست.» این منطقه دارای جامعه بزرگ بنگلادشی است.

در نزدیکی این محل، در یک پارک عمومی که مسلمانان برای اقامه نماز جمعه از آن استفاده می کنند، عبارت «اسلام نه» و صلیب های مسیحی روی زمین و یک سازه چوبی نقاشی شده بود.

این حوادث همزمان با بالا گرفتن اختلاف بر سر طرح اعضای جامعه بنگلادشی مِسترِه برای ساخت یک مسجد دائمی و مرکز اسلامی در محل یک کارخانه چوب بری سابق رخ داده است. این جامعه زمین را خریداری کرده، اما اجرای پروژه به تأیید مقام های محلی نیاز دارد.

یکی از سرسخت ترین مخالفان این پروژه، «آنا ماریا چی سینت» نماینده حزب راست گرای «لگا» در پارلمان اروپاست که بارها علیه ساخت مساجد جدید فعالیت کرده است.

چی سینت در جریان تجمع حزب لگا در مقابل محل پیشنهادی ساخت مسجد در مِسترِه، اعلام کرد که اگر جریان سیاسی او همچنان در قدرت باشد، این مسجد ساخته نخواهد شد.

همان یکشنبه ای که ملونی اقدامات مربوط به مدارس را اعلام کرد، چی سینت نیز در تجمع سالانه لگا در پونتیدا در شمال ایتالیا که برای چندین دهه میزبان گردهمایی نمادین این حزب بوده است، حضور یافت.

چهار فعال از گروه راست افراطی فرانسوی «نِمسیس» که خود را یک گروه فمینیستی معرفی می کند نیز روی صحنه به او پیوستند. این فعالان روبنده کامل بر صورت داشتند و در حالی که افراد حاضر روی صحنه و در میان جمعیت شعار «آن را بردار» سر می دادند، زنان روبنده های خود را برداشتند.

چی سینت در این تجمع گفت: «تهدید، اسلام رادیکال است. ما هرگز اجازه نخواهیم داد آنها خانه ما را اسلامی کنند. هرگز.»

طبق گزارش میدل ایست آی، همگرایی این مواضع قابل توجه بود. در رم، ملونی هشدار داد که کودکان ایتالیایی ممکن است در کلاس های درس به اقلیت تبدیل شوند، در پونتیدا، یک سیاستمدار ائتلاف حاکم نسبت به «اسلامی شدن» کشور هشدار داد و در مِسترِه، اختلاف بر سر ساخت مسجد با شعارهای ضد مسلمانان تشدید شد.

ژنرال یاغی

همزمان، یک نیروی سیاسی دیگر تلاش می کند جایگاهی حتی راست تر از جریان های موجود برای خود ایجاد کند.

«روبرتو واناچی» ژنرال سابق ارتش ایتالیا، نخستین بار پس از انتشار کتابی که در آن به مهاجرت، فمینیسم و حقوق افراد همجنس گرا حمله کرده بود، به چهره ای ملی تبدیل شد.

او در سال 2024 با حزب لگا وارد پارلمان اروپا شد.

این «ژنرال یاغی» بعداً از حزب جدا شد و جنبش راست افراطی جدیدی به نام «آینده ملی» تأسیس کرد که «بازمهاجرت» یعنی خارج کردن مهاجران از ایتالیا را به یکی از محورهای اصلی فعالیت خود تبدیل کرده است.

این حزب اکنون در برخی نظرسنجی ها پیش از انتخابات عمومی بعدی حدود هشت درصد رأی دارد، در حالی که حزب لگا، که همچنان تحت رهبری ماتئو سالوینی، معاون نخست وزیر، قرار دارد، به زیر 6 درصد رسیده است.

این ارقام رقابت بر سر رأی دهندگان در جناح راست ایتالیا و همچنین بر سر میزان پیشبرد سیاست های این جناح در حوزه مهاجرت و هویت ملی را تشدید کرده است.

در چنین شرایطی، واناچی یکی از صریح ترین اظهارات خود تاکنون را درباره اینکه چه کسی باید اجازه داشته باشد ایتالیایی شود، مطرح کرد.

او در 18 سپتامبر و در کنفرانسی درباره امنیت شهری که از سوی یک اتحادیه پلیس در تورین برگزار شده بود، استدلال کرد که ایتالیا نباید روند دریافت تابعیت برای مهاجران را آسان تر کند.

واناچی گفت: «ما نمی توانیم اجازه دهیم یک مهاجر به این راحتی شهروند ایتالیا شود، چون بعد این شهروند رأی می دهد. و وقتی رأی می دهد، برای خیر شهروندان ایتالیا رأی نمی دهد، بلکه برای منافع خودش رأی می دهد.»

وقتی از او پرسیده شد که آیا صرفاً نگران این است که شهروندان تابعیت گرفته به او رأی ندهند، واناچی پاسخ داد: «من نمی ترسم که آنها به من رأی ندهند. من می ترسم که به ایتالیا رأی ندهند.»

پرسش بنیادین درباره ایتالیایی بودن

استدلال این ژنرال سابق پرسشی بنیادین را مطرح می کند: وقتی فردی که در ایتالیا متولد شده یا در این کشور بزرگ شده، واقعاً ایتالیایی می شود، چه اتفاقی می افتد؟

«فیورالبا دوما» فعال ایتالیایی-آلبانیایی از گروه «ایتالیایی های بدون تابعیت» به میدل ایست آی گفت اظهارات ملونی نگران کننده است، زیرا بسیاری از کودکانی که «خارجی» توصیف می شوند، هیچ کشور دیگری را به عنوان کشور خود نمی شناسند.

او گفت: «غم انگیز است، چون متوجه می شوید کسانی که در قدرت هستند هنگام برخورد با چنین مسائل مهمی چقدر مسئولیت پذیری کمی از خود نشان می دهند و چقدر کم برای حفاظت از کودکان و تضمین فرصت های برابر برای آنها تلاش می کنند.»

او افزود: «مبارزه ما 10 سال پیش آغاز شد و برای بسیاری از مردم حتی پیش از آن، اما به جای اینکه تعداد افرادی که فقط روی کاغذ خارجی هستند کاهش پیدا کند، این تعداد هر سال همچنان افزایش می یابد. قبلاً درباره مهاجرانی صحبت می کردیم که تازه وارد شده بودند. امروز درباره نسل سوم صحبت می کنیم: نوه های مهاجران که در ایتالیا متولد شده اند.»

اظهارات دوما به تناقضی اشاره دارد که در بحث سیاسی ایتالیا بیش از پیش آشکار شده است.

سیاستمداران می توانند از «دانش آموزان خارجی» در کلاس های درس سخن بگویند، حتی وقتی این دانش آموزان در ایتالیا متولد شده اند، تمام زندگی خود را در نظام آموزشی ایتالیا گذرانده اند و ممکن است زبان ایتالیایی زبان اول آنها باشد.

روایت تهدید مسلمانان

طبق این گزارش، اختلاف بر سر مسجد پیشنهادی در مِسترِه نشان می دهد که این استدلال ها چگونه فراتر از کلاس های درس نیز مطرح می شوند.

بخشی از جامعه بزرگ بنگلادشی این شهر می خواهد محل کارخانه چوب بری سابق را به یک مرکز اسلامی دائمی تبدیل کند که ظرفیت پذیرش حداکثر 1500 نمازگزار را داشته باشد.

اما این پروژه به تغییر کاربری برنامه ریزی شده زمین نیاز دارد و «سیمونه وِنتورینی» شهردار راست میانه ونیز، با این پروژه مخالفت کرده است.

در همین حال، سازمان های مسلمان، سیاستمداران را متهم می کنند که با تمرکز بر مسائلی که ارتباط چندانی با زندگی روزمره مسلمانان در ایتالیا ندارد، اسلام را به یک تهدید سیاسی تبدیل می کنند.

دختری با نقاب به مدرسه نمی رود

«احمد وال» رئیس جامعه اسلامی رم اعلام ممنوعیت نقاب از سوی ملونی را «تبلیغات» توصیف کرد و گفت: «ما هرگز دخترانی را که با نقاب به مدرسه بروند ندیده ایم. این یک مشکل ساختگی است.»

او افزود: «قیمت بنزین دارد به سه یورو در هر لیتر نزدیک می شود و او درباره دخترانی صحبت می کند که با نقاب به مدرسه می روند، در حالی که اصلاً دختری با نقاب در مدارس وجود ندارد.»

وال گفت سازمان او آماده است از طریق قانونی با اقدامات تبعیض آمیز مقابله کند و به شکایتی اشاره کرد که پیش تر علیه «سیلویا ساردونه» نماینده حزب لگا در پارلمان اروپا، ثبت شده است. این اتفاق پس از آن رخ داد که ساردونه از یک زن محجبه با نقاب در تورین فیلم گرفت و با او وارد بحث شد.

«رولا محمد» یکی دیگر از فعالان جامعه اسلامی رم، وضعیت را صریح تر توصیف کرد و به میدل ایست آی گفت که اسلام هراسی در ایتالیا به «سطوح افراطی» رسیده است.

او گفت: «آنچه امروز شاهد آن هستیم، نتیجه افراطی چیزی است که سال ها پرورش داده شده است.»

محمد استدلال کرد که این فضای سیاسی و اجتماعی نه فقط توسط جناح راست، بلکه طی سال ها و از طریق تصویرسازی رسانه ها از مسلمانان به عنوان افرادی خطرناک و ناسازگار با جامعه ایتالیا شکل گرفته است.

او گفت این وضعیت با ناتوانی بخش بزرگی از جریان چپ میانه در مقابله جدی با اسلام هراسی تشدید شده است.

انتهای پیام