روایت جنگ های تحمیلی دوم و سوم و شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی در کتاب های درسی

به گزارش  خبرگزاری صدا و سیما ؛ سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی اعلام کرد: همزمان با هفته دفاع مقدس، کتاب های درسی، مجموعه ای از محتوا های متنوع و متناسب با دوره های تحصیلی را درباره دفاع مقدس، مقاومت و تجربه تاریخی ملت ایران در اختیار دانش آموزان قرار داده اند؛ محتوایی که امسال با توجه به تحولات اخیر و تجربه جنگ های تحمیلی دوم و سوم، در کنار روایت هشت سال دفاع مقدس، با تولید محتوا ها و طراحی های جدید در برخی کتاب ها و پشت جلد شماری از عناوین درسی همراه شده است.

دفاع مقدس به عنوان یکی از مهم ترین مقاطع تاریخ معاصر ایران، سال هاست در قالب های مختلف در کتاب های درسی بازتاب یافته است؛ اما در محتوای جدید کتاب های درسی، تلاش شده است مفاهیمی همچون ایستادگی، مقاومت، ایثار، مسئولیت پذیری، امنیت، دفاع از میهن و عزت ملی، متناسب با سن و اقتضائات تربیتی دانش آموزان، در قالب های متنوع آموزشی، روایی و تصویری با تمرکز بر جنگ های تحمیلی دوم و سوم، شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی و شهدای مظلوم مدرسه شجره طیبه میناب ارائه شود.

ذکر این نکته ضروری است که در زمان وقوع جنگ تحمیلی سوم، تعداد قابل توجهی از کتاب های درسی چاپ سپاری شده بودند؛ از این رو، تلاش سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی معطوف به طراحی و روایت وقایع اخیر در کتاب هایی شد که تا آن زمان برای چاپ و توزیع ارسال نشده بودند.

کتاب های درسی دوره ابتدایی

یکی از نمونه های قابل توجه این رویکرد، محتوای کتاب درسی هدیه های آسمان پایه پنجم است. در درس پانزدهم با عنوان «این داستان را دوبار باید خواند»، در صفحات 106 تا 115، موضوع دشمنی های اسرائیل و آمریکا با ایران و شجاعت و تدابیر رهبر شهید انقلاب در مواجهه با دشمنان مورد توجه قرار گرفته و روایت شده است.

در کتاب درسی هدیه های آسمان پایه ششم نیز روایت مقاومت و دفاع در چند بخش دنبال شده است. نقطه اصلی در درس دوازدهم با عنوان «زنگ میناب» در صفحات 72 تا 79، روایتگر جنگ رمضان، شهادت رهبر معظم انقلاب و دانش آموزان میناب و رشادت های نیرو های مسلح کشورمان است. در ادامه اشارات دیگری نیز در این کتاب شده است که از جمله می توان به درس سوم با عنوان «سرور آزادگان»، در صفحه 25، به سخنان رهبر شهید انقلاب درباره فرمایش امام حسین (ع) و ایستادگی در برابر یزید زمان، درس پنجم با عنوان «شتربان با ایمان» نیز تجمعات مردمی برای پاسداری از کشور و نظام اسلامی پس از جنگ رمضان، درس نهم با عنوان «دوران غیبت»، صفحه 58، به شهادت رهبر انقلاب و انتخاب آیت الله سیدمجتبی خامنه ای به عنوان رهبر ایران اسلامی و در ادامه، درس شانزدهم با عنوان «حماسه آفرینان جاویدان» در صفحات 98 تا 105، به شهدای جنگ رمضان و جنگ 12روزه و شهدای ناو دنا، اشاره کرد.

کتاب های دوره متوسطه

در همین راستا یکی از اقدامات تحولی در ارتباط با کتاب جدید آمادگی دفاعی پایه نهم است. این تغییر اساسی با گذار از رویکرد های سنتی به سمت تبیین مفاهیم نوین و جنگ های نوین، منبعث از شرایط و نیاز های جدید و به ویژه جنگ های اخیر بازطراحی شده است. کتاب با تمرکز بر شناخت ماهیت تهدیدات امروزی، تلاش می کند دانش آموز را در برابر ابعاد جدید جنگ های پنهان و نظام سلطه آماده سازد. این کتاب با تکیه بر قدرت تصویر و متن، تلاش می کند مفهوم «نظام سلطه» را از یک اصطلاح انتزاعی، به یک درک ملموس در ذهن نوجوان تبدیل کند.

کتاب دارای سه فصل شامل فصل اول با عنوان «مفاهیم و ضرورت آمادگی دفاعی» با دروس تهدید چیست؟ و دشمن کیست؟ و موقعیت ایران و تهدید های آن؛ فصل دوم با عنوان «فرهنگ دفاعی ما» با دروس روایت فتح، باید برخاست و رویارویی قدرت ها؛ فصل سوم با عنوان «مهارت های دفاعی» با دروس نظام جمع و مهارت های رزم، پدافند غیر عامل، جنگ پنهان و امداد و نجات می باشد.

در بررسی ساختار جدید کتاب، محوریت آموزش به سمت آموزش آگاهی و شناخت استراتژیک و راهبردی تغییر یافته است. این کتاب با طرح پرسش های بنیادین همچون تهدید چیست؟ و دشمن کیست؟، در پی بازتعریف مفاهیم امنیت، تهدید و دفاع در ذهن دانش آموز است.

فصول این کتاب با رویکردی واقع گرایانه، موقعیت ژئوپلیتیک ایران و تهدید های پیرامونی را بررسی کرده و با تکیه بر دروسی همچون روایت فتح و باید برخاست، پیوندی میان تاریخ دفاع مقدس و تهدیدات روز ایجاد کرده است. همچنین، بخش های ویژه ای از کتاب به تحلیل «رویارویی قدرت ها» و «جنگ های پنهان» اختصاص یافته که با استفاده از محتوای تصویری و متنی پیشرفته، از حوادثی نظیر جنگ های 12 روزه، چهل روزه و دوران هشت سال دفاع مقدس و جنگ ترکیبی برای تبیین واقعیت های فعلی استفاده شده است.

کتاب درسی آمادگی دفاعی پایه نهم

پس از تبیین مفاهیم نظری و پاسخ به سوال چرایی دفاع، تلاش کرده تا به چگونگی دفاع و مهارت های آن نیز پاسخ دهد، این پاسخ خود را در موضوعات مربوط به پدافند عامل و غیر عامل، مهارت های خودامدادی و دگر امدادی در قالب مهارت های بقا و امداد و نجات، نشان می دهد.

تغییرات بالای هشتاد درصدی این کتاب نونگاشت اگر چه رو به جلو و متناسب با شرایط روز می باشد با این حال تلاش شده به حفظ ضرورت های موضوعی و نماد های کتاب قبلی نیز وفادار بماند. این کتاب حاصل همکاری ها و هم افزایی های سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی با دستگاه های دیگر شامل نیرو های مسلح به ویژه سازمان بسیج مستضعفین، بنیاد حفظ آثار و ارزش های دفاع مقدس و مقاومت، سازمان پدافند غیر عامل و نیز سازمان هلال احمر جمهوری اسلامی ایران بوده است.

در ادامه بررسی اقدامات صورت گرفته نیز کتاب مطالعات اجتماعی پایه نهم در صفحات 110 تا 115 به تحولات ایران پس از جنگ هشت ساله و سپس، چرایی تقابل ایران با اسرائیل و آمریکا، تجاوز آنان به کشور و ایستادگی ملت ایران اختصاص یافته است.

در کتاب از من تا خدا پایه هفتم، درس یازدهم با عنوان در سایه امن تو، در صفحات 152 و 153، به جنگ های رمضان و 12 روزه، شهادت دانش آموزان میناب، رهبر و فرماندهان و همچنین جان فشانی مردم و سربازان وطن می پردازد. در صفحات 156 و 157 همین کتاب، در مطلبی با عنوان انتشار ممنوع، به جنایت های آمریکا و اسرائیل در جنگ رمضان و ضرورت رعایت نکات امنیتی اشاره شده است. همچنین صفحات 57 تا 59 با پرداختن به قدرت موشکی ایران، شهید حسن طهرانی مقدم و جنگ های رمضان و 12 روزه، ابعاد دیگری از توان دفاعی کشور را برای دانش آموزان روایت می کند.

در پایه هشتم نیز کتاب از من تا خدا در صفحه 40، با تأکید بر ایستادگی در برابر آمریکا با اتکا به خداوند متعال، به تقویت مفاهیم اعتقادی و تربیتی مرتبط با مقاومت می پردازد.

در کتاب از من تا خدا پایه نهم، این موضوع در سطحی تحلیلی تر دنبال می شود. صفحات 147 تا 149، در بحث ولایت فقیه، انرژی هسته ای و موشک، به جنگ رمضان، تدابیر رهبر شهید انقلاب و مقاومت ایران اشاره دارد. همچنین صفحات 89 تا 91 در مطلبی با عنوان چراغی که به خانه رواست به مسجد حرام است؟، موضوع دشمنی اسرائیل با کشورمان و جنگ علیه مردم مظلوم فلسطین و ایران را مورد توجه قرار داده است.

همچنین در کتاب تاریخ معاصر ایران پایه یازدهم، در صفحات 217 تا 221 و همچنین 238 تا 263 در ضمن درس جدیدی با عنوان «جمهوری اسلامی ایران پس از جنگ 8 ساله در جهان جدید» جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران و زمینه ها و رخداد های مرتبط با آن، در چارچوب تحولات تاریخی معاصر کشور روایت شده است.

«ایران عزیز»؛ روایت عزت و سربلندی ایران در پشت جلد کتاب های درسی

یکی دیگر از اقدامات جدید سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، بازتاب مفهوم «ایران عزیز» در پشت جلد شماری از کتاب های درسی دوره های مختلف تحصیلی بوده است که تا تاریخ وقوع جنگ تحمیلی سوم چاپ سپاری نشده بودند؛ طرحی که با هدف روایت عزت، سربلندی و شکست ناپذیری ایران و مؤلفه های مرتبط با آن شکل گرفته است.

در این پروژه، ابتدا با جست وجوی بیانات رهبر شهید انقلاب، مهم ترین مفاهیم مرتبط با عزت و سربلندی ایران استخراج شد و سپس تناسب این مفاهیم با موضوعات کتاب های درسی مورد بررسی قرار گرفت. در گام بعد نیز گروهی از هنرمندان، طرح های هنری تولیدشده در این ایام را بررسی و متناسب با پیام های مورد نظر انتخاب کردند که نتیجه آن، پیام های متنی ـ تصویری کنونی در پشت جلد برخی کتاب های درسی است.

در این طراحی ها، سه مفهوم غرور ملی، عزت ملی و تلاش برای ساختن ایران قوی مورد توجه قرار گرفته است؛ مفاهیمی که متناسب با ویژگی های سنی دانش آموزان و ماهیت هر درس، در دوره های مختلف تحصیلی روایت شده اند.

در همین راستا در دوره ابتدایی در پایه پنجم دبستان، کتاب های آموزش قرآن، فارسی، نگارش، ریاضی، مطالعات اجتماعی و آموزش خط تحریری، در پایه ششم دبستان، کتاب های هدیه های آسمان و آموزش خط تحریری با این رویکرد همراه شده اند.

در دوره اول متوسطه در پایه هفتم، کتاب های عربی، زبان قرآن، کار و فناوری و از من تا خدا، در پایه هشتم، کتاب های مطالعات اجتماعی، عربی، زبان قرآن، تفکر و سبک زندگی و از من تا خدا و در پایه نهم، کتاب های مطالعات اجتماعی و از من تا خدا در شمار کتاب هایی هستند که «ایران عزیز» در پشت جلد آنها مورد توجه قرار گرفته است.

در دوره دوم متوسطه در پایه دهم، کتاب های دین و زندگی 1 و آمادگی دفاعی و همچنین تاریخ 1 رشته علوم انسانی، در پایه یازدهم، کتاب های دین و زندگی 2، تاریخ 2 رشته علوم انسانی و تاریخ معاصر ایران و در پایه دوازدهم، کتاب های فیزیک 3 رشته ریاضی، تاریخ 3 رشته علوم انسانی و فیزیک 3 رشته تجربی این عنوان را در پشت جلد خود دارند.

در رشته های فنی وحرفه ای و کاردانش نیزکتاب های عربی، زبان قرآن، الزامات محیط کار و هوش مصنوعی و همچنین کتاب پرورش مهارت های کلامی کودک پایه یازدهم با این رویکرد همراه شده اند.

مرور این مجموعه نشان می دهد که دفاع مقدس در کتاب های درسی تنها در قالب یک روایت تاریخی محدود نشده است؛ بلکه مفاهیم و تجربه های آن در کنار تحولات جدید، متناسب با ماهیت هر درس و دوره تحصیلی، در قالب های اعتقادی، تربیتی، اجتماعی، تاریخی، دفاعی، متنی و تصویری بازآفرینی شده اند تا دانش آموزان از مسیر کتاب های درسی با مفاهیمی همچون ایثار، مقاومت، شجاعت، امنیت، مسئولیت پذیری، عزت ملی و دفاع از میهن آشنا شوند.

روایت جنگ های تحمیلی دوم و سوم و شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی در کتاب های درسی روایت جنگ های تحمیلی دوم و سوم و شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی در کتاب های درسی روایت جنگ های تحمیلی دوم و سوم و شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی در کتاب های درسی روایت جنگ های تحمیلی دوم و سوم و شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی در کتاب های درسی #carousel191182, #thumbs191182 , #carousel_desc191182 { overflow: hidden; } #carousel-wrapper191182 .caroufredsel_wrapper img{ border-radius: 10px; border : 2px solid #839494 } #carousel-wrapper2191182 .caroufredsel_wrapper img{ border-radius: 10px; border : 2px solid #839494 } #carousel191182 span { display: block; float: left; } #carousel191182 img { display: block; } #thumbs191182 a, #thumbs191182 img { display: block; float: left; } #carousel_desc191182 span { width: 100%; /* height: 100%; */ display: block; float: left; position: relative; padding: 9px; text-align: center; } #carousel191182 span, #carousel191182 a, #thumbs191182 span, #thumbs191182 a { position: relative; display: block; height: 100%; } #carousel191182 img { border: none; max-width: 100%; margin:0 auto; height:100%; } #thumbs191182 img { border: none; width: 100%; height: 100%; position: absolute; top: 0; left: 0; } #carousel191182 span { width: 554px; height: 313px; } #carousel_desc191182 span { width: 554px; height: auto; } #thumbs-wrapper191182 { padding: 20px 40px; position: relative; } #thumbs191182 a { border: 2px solid #899; width: 150px; height: 100px; margin: 0 10px; overflow: hidden; border-radius: 10px; -webkit-transition: border-color .5s; -moz-transition: border-color .5s; -ms-transition: border-color .5s; transition: border-color .5s; } #thumbs191182 a:hover, #thumbs191182 a.selected { border-color: #566; } .fluid_container_album img#shadow { width: 100%; position: absolute; bottom: 0; } .next_thumbnail191182 { background-position: -19px 0; right: 10px; } .next_thumbnail191182:hover { background-position: -19px -20px; } .prev_thumbnail191182 { background-position: 0 0; left: 10px; } .prev_thumbnail191182:hover { background-position: 0 -20px; } .next_thumbnail191182, .prev_thumbnail191182 { background-image: url("/client/themes/fa/main/img/carousel_nav.png"); display: block; height: 20px; margin-top: -10px; position: absolute; top: 50%; width: 19px; } $(function() { $('#carousel191182').carouFredSel({ responsive: true, circular: false, auto: false, items: { visible: 1, width: 200, height: '56%' }, scroll: { fx: 'directscroll' } }); $('#carousel_desc191182').carouFredSel({ responsive: true, circular: false, auto: false, items: { visible: 1, width: 200, height: '5%' }, scroll: { fx: 'directscroll' } }); $('#thumbs191182').carouFredSel({ responsive: true, circular: false, auto: false, prev: '.next_thumbnail191182', next: '.prev_thumbnail191182', items: { visible: { min: 2, max: 6 }, width: 150, height: '66%' } }); $('#thumbs191182 a').click(function() { $('#carousel191182').trigger('slideTo', '#' + this.href.split('#').pop() ); /* $('#carousel_desc191182').trigger('slideTo', '#' + this.href.split('#').pop() ); */ $('#thumbs191182 a').removeClass('selected'); $(this).addClass('selected'); return false; }); });