ترکیه در آستانه بزرگترین افزایش تاریخی قیمت بنزین

به گزارش مشرق ، «مالیات بر مصرف ویژه» بنزین در ترکیه، در حال حاضر 4.43 لیر در هر لیتر است و به 14.83 لیر افزایش خواهد یافت که به معنای اضافه شدن 10.40 لیر به مبلغ مالیات است. افزایش ناشی از آن در مالیات بر ارزش افزوده نیز 2.08 لیر دیگر به قیمت اضافه می کند و مجموع افزایش برنامه ریزی شده را به 12.48 لیر (معادل 0.25 دلار) در هر لیتر می رساند.

قیمت بنزین در بخش اروپایی استانبول تا روز جمعه 25 سپتامبر، حدود 80.40 لیر در هر لیتر بوده است. اگر تا پیش از اول اکتبر افزایش یا تخفیف دیگری اعمال نشود، پیش بینی می شود این افزایش برنامه ریزی شده، قیمت را به بالای 90 لیر در هر لیتر برساند.

حذف سازوکار حمایتی مالیات سوخت

دولت ترکیه این سازوکار را که به عنوان «سیستم مالیات سوخت با مقیاس متغیر» شناخته می شود و پیش تر در فوریه 2022 متوقف شده بود، در ماه مارس و پس از آغاز تجاوز آمریکایی صهیونی به ایران و بحران تنگه هرمز مجددا احیا کرد تا از مصرف کنندگان در برابر افزایش قیمت سوخت محافظت کند. در این سیستم، تغییرات قیمت جهانی نفت و نرخ ارز تا حدی از طریق تعدیل مالیات بر مصرف ویژه سوخت خنثی می شود.

هنگامی که قیمت های پالایشگاهی افزایش می یابد، میزان «مالیات بر مصرف ویژه» سوخت تا سقف 75 درصد آن افزایش، کاهش می یابد تا تاثیر آن بر قیمت نهایی برای مصرف کننده محدود شود. زمانی که قیمت ها کاهش می یابد، «مالیات بر مصرف ویژه» سوخت تا سقف 75 درصد آن کاهش، افزایش می یابد و به دولت اجازه می دهد بخشی از کاهش مالیاتی قبلی را جبران کند.

محمد شیمشک، وزیر خزانه داری و دارایی ترکیه، در ماه مه اعلام کرد که اجرای این سیستم در دو ماه نخست، 90 میلیارد لیر برای دولت هزینه داشته و در صورت تداوم این روند، هزینه آن برای کل سال ممکن است به حدود 600 میلیارد لیر (12.3 میلیارد دلار) برسد. دولت ترکیه در تاریخ سوم ژوئیه (12 تیر) خبر از حذف تدریجی این سیستم داد و به این ترتیب که سهم جبران افزایش قیمت پالایشگاهی از طریق کاهش «مالیات بر مصرف ویژه» از 50 درصد (تا 31 ژوئیه)، به 25 درصد (بین اول اوت تا 30 سپتامبر) کاهش یافت و در نهایت این سازوکار در اول اکتبر به طور کامل متوقف می شد.

هنوز تصمیمی درباره مالیات جدید سوخت گرفته نشده است

مقامات این حوزه به خبرگزاری «آنکا» (ANKA) گفتند که دولت همچنان ممکن است تصمیمی جدید، مشابه رویکرد مرحله ای اتخاذ شده برای گازوئیل، اعلام کند اما تاکنون چنین اقدامی صورت نگرفته است.

دولت ترکیه در ماه اوت، این سیستم را برای گازوئیل متوقف کرد و در عوض، به طور موقت «مالیات بر مصرف ویژه» را از قیمت های پمپ بنزین حذف کرد؛ با این شرط که این مالیات تا پایان سال، طی افزایش های ماهانه 3 لیره ای، مجددا اعمال شود. بنابراین، میزان «مالیات بر مصرف ویژه» در سپتامبر 3 لیر، در اکتبر 6 لیر، در نوامبر 9 لیر و در دسامبر 12 لیر افزایش می یابد.

بر اساس داده های خزانه داری، درآمدهای حاصل از «مالیات بر مصرف ویژه» برای فرآورده های نفتی در بازه زمانی مارس تا اوت، نسبت به سال قبل نزدیک به 60 درصد کاهش یافت که معادل افتی 148.6 میلیارد لیری (3 میلیارد دلار) است. از زمان آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران در 28 فوریه (9 اسفند)، قیمت بنزین در ترکیه با وجود کاهش های مالیاتی، بیش از 40 درصد و قیمت گازوئیل 54.9 درصد افزایش یافته است.

بر اساس گزارش ترکیه تودی، قیمت سوخت در جایگاه های عرضه بر اساس قیمت های بین المللی فرآورده های پالایش شده، حاشیه سود پالایش، نرخ برابری لیر ترکیه در برابر دلار و همچنین مالیات ها و سایر هزینه ها تعیین می شود. قیمت نهایی شامل سهم درآمد دولت، حاشیه سود توزیع کننده و فروشنده، هزینه های حمل ونقل، «مالیات بر مصرف ویژه» و مالیات بر ارزش افزوده است.