حوزه خواهران باید با رویکردی جهانی در برابر سلطه حضور یابد

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، آیت الله علیرضا اعرافی، چهارم مهرماه در مراسم آغاز سال تحصیلی مشترک حوزه های خواهران و جامعه الزهرا (س)، با قدردانی از تلاش های بانوان حوزوی، اظهار کرد: حوزه خواهران بحمدلله صفحه ای زرین در کنشگری و ایفای رسالت های اجتماعی در کشور خلق کرده است که این دستاورد در تاریخ این نهاد ماندگار خواهد بود.

وی در ادامه با استناد به شان نزول سوره ضحی، به غم جان کاه رسول خدا (ص) در دوران فترت وحی اشاره کرد و گفت: غم پیامبر (ص) در این مقطع، برای ما الگویی است. یکی از سنجه های شناسایی شخصیت افراد، بررسی کیفیت غم ها و شادی های آنهاست؛ چرا که می توان دریافت این حالات تابع چه معیار هایی است و انسان در چه تراز شخصیتی قرار دارد. ایشان با اشاره به آموزه های بوعلی سینا در این زمینه، تصریح کردند: غم و شادی، آینه شخصیت ماست.

مدیر حوزه های علمیه در تبیین این مفهوم افزود: امیرالمؤمنین (ع) در برابر سختی ها غمگین نمی شد، اما از دیدن خلخالی که از پای زنی یهودی بیرون آورده بودند، متأثر گشت. تفاوت انسان های بزرگ در این است که نه برای فقدان مادیات، بلکه برای عدم توانایی در یاری دیگران غمگین می شوند. فردی که دایره وجودش موسع و گشوده شده باشد، فقر یک تهیدست یا گمراهی یک انسان، او را تکان می دهد. مدیری که وجودش گشوده باشد و استادی که شاگردش را امتداد وجود خود بداند، در منطق الهی حرکت می کند.

اعرافی با تحلیل آیات سوره ضحی، بیان کرد: خداوند با این سوره به پیامبر (ص) آرامش بخشید و وعده داد که آخرت برای ایشان از دنیا برتر باشد و عطایی به ایشان گردد که کاملاً راضی شوند.

وی با اشاره به احتمال نزول دوبار این سوره در مکه و مدینه، افزود: پیامبر (ص) علاوه بر نگرانی از انقطاع وحی، نگران آینده اسلام بود. مفسران این عطای الهی را به «کوثر» پیوند داده اند و ما یقین داریم که حضرت زهرا (س) مصداق بارز این عطای الهی است.

عضو خبرگان رهبری تصریح کرد: رضایت مطلق پیامبر (ص) و امتداد رسالت ایشان در وجود حضرت زهرا (س) تداوم یافت؛ چرا که ایشان مادری معرفتی و باطنی برای ائمه (ع) بودند و «مصحف فاطمه» نمادی از مقام عمومت باطنیه ایشان است. در واقع، خداوند به پیامبر (ص) نوید داد که غم آینده را نخور، زیرا فاطمه (س) حضور دارد و ائمه (ع) از وجود ایشان منشأ گرفته و رسالت هدایت را به پیش خواهند برد.

مدیر حوزه های علمیه در ادامه تأکید کرد: حوزه خواهران هویت و رسالت خود را از این جایگاه متعالی و آسمانی می گیرد. آغاز سال تحصیلی با تاسی از شخصیت حضرت زهرا (س) که غم جهان را از قلب پیامبر (ص) زدود، جوهر رسالت حوزه خواهران و برادران است. ایشان از اساتید و طلاب خواستند تا این اصالت و هویت را پاس داشته و در راستای تحقق «الگوی سوم زن مسلمان» که در خاندان پیامبر (ص) به کمال رسیده و بر اساس قرائت اهل بیت (ع) است، گام بردارند.

اعرافی با اشاره به نوپایی نهاد حوزه خواهران، اظهار کرد: بانوان در طول تاریخ اسلام حضور فعال و نقش آفرینی داشته اند؛ به گونه ای که در برخی کتب (مانند اسدالغابه)، نام هزار صحابی زن پیامبر (ص) ذکر شده است. این کنشگری در حالی صورت گرفت که زنان در جامعه اعراب جاهلی هیچ جایگاهی نداشتند.

مدیر حوزه های علمیه در ادامه به نقش بانوان در نقل روایات اشاره کرد و افزود: صد ها زن در سلسله روات تاریخ اسلام حضور داشته اند که در کتاب «تنقیح المقال» نام بسیاری از آنان ذکر شده است.

وی با تمجید از تلاش های آقای ممقانی در تدوین این اثر، اظهار کرد: ایشان در مدت کوتاه دو سال و به صورت انفرادی، کار عظیمی را به انجام رساندند و در فصلی از این کتاب، 120 زن راوی مؤثر را برشمرده اند.

عضو خبرگان رهبری با تحلیل تاریخی افزود: پس از رحلت پیامبر (ص)، در حالی که بسیاری از ارکان هدایت در سکوت و سقوط غلتیده بودند، حضرت زهرا (س) و پس از ایشان حضرت زینب (س)، پرچمدار هدایت خلق شدند. اگرچه بانوان همواره در زنجیره علم آموزی و نقل روایت نقش داشته اند، اما ایجاد یک «نهاد» سازمان یافته در این عرصه، مربوط به 60 سال اخیر و دوران قم متاخر است که با گفتمان امام و انقلاب پایه ریزی شد.

اعرافی نهاد حوزه خواهران را ولیده ای نوپا، اما مبارک دانست و دو ویژگی برجسته برای آن برشمرد: نخست، داشتن ریشه ای قوی در کلان حوزه و در میان بانوان؛ و دوم، قابلیت مدیریت، ساماندهی و پیشبرد سریع تر به دلیل نوپا بودن در مفهوم نهادی، صد سال اول، دوران پایه گذاری است و تمامی کسانی که در این مسیر سهیم بوده اند، به دلیل بنیان گذاری یک «سنت حسنه»، تا قیام قیامت اجر خواهند داشت.

اعرافی با تأکید بر اینکه حوزه خواهران دارای دو رسالت «عام» و «خاص» است، اظهار کرد: گاهی عدم توازن میان این دو رویکرد مشاهده می شود. نباید حوزه خواهران را صرفاً نسخه ای از حوزه برادران دانست و از سوی دیگر، نباید رسالت آن را تنها به موضوعات محدود و خاصی تقلیل داد.

به باور وی، کسب معارف الهی، استیعاب قرآن و روایات و حضور فعال در تمامی قلمرو های فقهی، حدیثی، اخلاقی و کلامی، رسالت عام حوزه بانوان است؛ اما در کنار آن، این نهاد رسالتی ویژه در تبیین منطق تربیت اسلامی در حوزه زن و خانواده بر عهده دارد و باید در این مسیر پرچمدار باشد.

عضو فقهای شورای نگهبان در ادامه، برای ارتقای اثربخشی این نهاد، چندین نکته کلیدی را برشمرد: نخست، تقویت برنامه محوری، اتخاذ رویکرد راهبری و پایبندی به این دیدگاه در تمامی سطوح؛ دوم، اتخاذ رویکرد «صف محوری» در نگاه جامع. طراحی های انجام شده در شهر قم، چنانچه با بازخورد های میدانی از استان ها همراه نباشد، دچار خلأ خواهد شد؛ لذا لازم است در حوزه اجرا، صف های فعال در استان ها و شهرستان ها اختیار لازم را داشته باشند. همچنین بر لزوم ایجاد یک تربیت متوازن و جامع و همچنین پایبندی به سنت های اصیل حوزوی در کنار بهره گیری از تجربیات جدید بشری تأکید کرد.

اعرافی با تأکید بر غنای تاریخ هزارساله حوزه های علمیه، اظهار کرد: حوزه خواهران باید با آداب و سلوک این درخت تناور متصل بماند و در عین حال، زنجیره کنشگری در میدان و عرصه های بیرونی را به طور فعال ایفا کند.

وی بر لزوم داشتن رویکرد بین المللی و جهانی برای حوزه بانوان تأکید کرده و افزود: حوادث ماه رمضان و شهادت جانسوز قائد شهید، فصلی جدید از تراز 22 بهمن 57 را گشود که امواجی بی سابقه در جهان منتشر کرد و تکان دهنده بود؛ اتفاقاتی که باعث شد پیام اسلام و انقلاب در سطح جهانی امتداد یابد.

مدیر حوزه های علمیه با اشاره به تجربیات سفر های اخیر بین المللی خود، تصریح کرد: پدیده هایی در جهان رخ داده است که برای هر کسی که با گفتمان انقلاب آشنا باشد، تعجب آور است؛ چرا که هیمنه و شکوه ملت ایران، جهان را شگفت زده کرده است و در این شرایط، راهی جز مقاومت وجود ندارد.

عضو خبرگان رهبری اظهار کرد: هرچند گفت و گو و مذاکره جایگاه خود را دارد، اما اصل موضوع، ایستادگی و مقاومت عمیق در برابر سلطه جهانی است. ما در میانه این معرکه باید علم و اندیشه خود را تقویت کرده، ضعف ها و نقایص آموزشی را برطرف سازیم و نقش بین المللی خود را در این میدان نادیده نگیریم.