ضرورت سنجش ابعاد مغفول ناعدالتی دیجیتال در کشور

به گزارش خبرنگار ایکنا، نشست خبری احسان چیت ساز، معاون سیاستگذاری و برنامه ریزی توسعه فاوا با موضوع همگرایی در اقتصاد دیجیتال، سنجش تا ارزیابی آثار شنبه 4 مهر ماه برگزار شد.

چیت ساز در این نشست گفت: در سازمان هوش مصنوعی، پیش از آنکه این موضوع به قانون تبدیل شود، تمامی جوانب را بیان کردیم. هوش مصنوعی صرفاً یک تکنولوژی نیست و تمام ساحت های اقتصاد کشور را تحت تأثیر قرار می دهد.

وی با اشاره به لایه های مختلف توسعه هوش مصنوعی توضیح داد: توصیه می شود از لایه عناصر کمیاب شروع شود، سپس توسعه سهم و پس از آن لایه HPC و ظرفیت پردازشی مطرح می شود. لایه بالاتر، الگوریتم های هوش مصنوعی و داده است. LLM ها و SLM ها مطرح هستند و لایه بالاتر، کاربرد هوش مصنوعی در زندگی مردم است. لایه سرمایه انسانی نیز لایه های مختلفی دارد. بدون توسعه تمام لایه های هوش مصنوعی، هوش مصنوعی در کشور توسعه پیدا نمی کند.

معاون سیاست گذاری و برنامه ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال در پاسخ به اتهام انحصارگرایی بخش خصوصی تصریح کرد: در تنظیم قانون، هیچ انحصاری پیش بینی نشده است. تمام شرکت ها و کسب وکار های کوچک و متوسط می توانند ظرفیت پردازشی مورد نیاز خود را توسعه دهند و فعالیت کنند. مسئله این است که این قانون دسترسی هایی را باز می کند که طبیعتاً باید ابتدا شرکت های بزرگ از آن بهره مند شوند.

وی با اشاره به تجارب جهانی افزود: در توسعه اقتصادی دیجیتال، نقش شرکت های لنگر بسیار مهم است. تجارب موفق جهان نشان می دهد که شرکت های کوچک و متوسط اغلب به صورت مستقل شکل نمی گیرند، بلکه در زنجیره ارزش شرکت های بزرگ شکل می گیرند.

در ادامه این نشست، خبرنگاران پرسش هایی درباره آمار سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی مطرح کردند. چیت ساز در پاسخ اظهار کرد: مرکز آمار در گزارش اخیر، سهم اقتصاد دیجیتال از GDP برای سال 1403 را 7.14 درصد اعلام کرده است. طبق برنامه هفتم توسعه، دولت باید این سهم را به 10 درصد برساند. ما منتظریم مرکز آمار ایران به زودی گزارش 1404 را منتشر کند.

وی با اشاره به چالش های پیش رو گفت: با عدد و رقم نشان داده ایم که پایداری اینترنت بخشی از اقتصاد کشور و بخشی از اقتصاد دیجیتال است. هر تصمیمی که می گیریم، باید ریسک هایی را که بر زندگی مردم ایجاد می کند، مدنظر قرار دهیم. امیدواریم با اندازه گیری های پیوسته ای که داشته ایم، نشان دهیم که این جرم بحرانی بسیار تعیین کننده است. اقتصاد دیجیتال اکنون به جرم بحرانی رسیده و رشد آن باید به عنوان هسته اصلی پیشرفت و تولید ناخالص داخلی مورد توجه سیاست گذار باشد.

معاون سیاست گذاری و برنامه ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال ابراز امیدواری کرد: مجموعه مداخلاتی که پیش بینی کرده ایم، می تواند پایان سال برنامه ما را به عدد 10 درصد اقتصاد ناخالص داخلی برساند.

چیت ساز در ادامه با اشاره به رویکرد دولت در تنظیم گری اقتصاد دیجیتال گفت: یکی از عواملی که در سال گذشته اقتصاد دیجیتال را به شدت دچار بحران کرد، مسئله تحلیلگران بخشی بود. کل دولت دنبال می کند که به سمت تنظیم گری بین بخشی با ایجاد تنظیم گر افقی، با حفظ صلاحیت تنظیم گری بخشی، حرکت کنیم و تنظیم گری یکپارچه در اقتصاد دیجیتال شکل دهیم.

وی افزود: کنار آن، توسعه ابزار های مالی در حوزه هوش مصنوعی از عناصر کلیدی مجموعه سیاست رشد اقتصاد دیجیتال داخلی است. از طرف دیگر، بحث تحول دیجیتال نه تنها در دستگاه های مختلف، بلکه در اقتصاد به طور جدی دنبال می شود. حتماً باید نیازمندی ظرفیت پردازشی در حوزه هوش مصنوعی تأمین شود تا بتواند ظرفیت تحول دیجیتال، به ویژه پردازش لبه، کمک کند و سهم اقتصاد ناخالص ملی رشد کند.

تأثیر جنگ بر زیرساخت های ارتباطی

چیت ساز در پاسخ به پرسشی درباره محدودیت های اینترنتی و تعارض آن با توسعه اقتصاد دیجیتال گفت: دسترسی بخشی از تاب آوری و عنصر ضروری برای اینکه مردم بتوانند زندگی خود را بگذرانند. دسترسی در تمام تصمیم گیری ها باید مورد توجه سیاست گذاران باشد. از ابتدا دولت چهاردهم این موضوع را دنبال کرده و هر تصمیمی در شرایط اضطراری باید دامنه تأثیر آن بر افراد و مکان در فرایند سیاست گذاری مد نظر قرار گیرد و آثارش روی زندگی مردم به راحتی نادیده گرفته نشود.

وی با اشاره به آسیب های جنگ به زیرساخت های ارتباطی اظهار کرد: در دوران جنگ، بیشتر از 500 سایت، صدمه دیده اند و شبکه فیبر نوری در نقاطی از کشور آسیب دیده است. در دوران جنگ اغلب توسعه متوقف می شود، اما علی رغم این همه صدمه، با جابجایی زیرساخت و تلاش شبانه روزی برای برقرار کردن اتصال مردم به اینترنت، دسترسی مردم را حفظ کردیم. جزایر ما چندین بار ارتباطشان قطع شد، ولی در کمتر از 24 ساعت این دسترسی مجدداً برقرار شد.

معاون سیاست گذاری و برنامه ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال افزود: طبیعی است که در جنگ، سرمایه گذاری برای توسعه به سرمایه گذاری برای تاب آوری بیشتر تبدیل می شود. برای هر کدام از این آسیب ها، یک مدل تأمین مالی و یک مدل جبران پیش بینی کرده ایم که بتوانیم هرچه سریع تر بازآرایی کنیم. الان مسئله اتصال، مسئله کلیدی تری است که با اولویت دنبال می کنیم و راهکار های مختلف را امتحان می کنیم.

انتقال فناوری و توسعه زیرساخت های پردازشی

چیت ساز در ادامه با اشاره به مسئله انتقال فناوری و ساخت داخل اظهار کرد: سیاست انتقال فناوری به طور جدی دنبال شده است. در حوزه دیتاسنتر و زیرساخت های پردازشی، در تمام لایه ها مجموعه اقداماتی انجام شده و انتظار می رود اثرات آن تا دو سال آینده در تولید ناخالص داخلی قابل اندازه گیری باشد. اکنون این مداخلات در لایه های مختلف در حال شکل گیری است و امیدواریم در تهران و سایر استان ها بتوانیم شاهد نتایج آن باشیم.

عدالت دیجیتال؛ از دسترسی تا کیفیت و استفاده مؤثر

در ادامه این نشست، چیت ساز در پاسخ به خبرنگاری درباره عدالت دیجیتال مبنی بر اینکه آیا تمرکز صرفاً بر دسترسی بوده یا تفاوت در کیفیت، هزینه و امکان استفاده مؤثر از خدمات دیجیتال نیز ارزیابی شده است و مهم ترین شکاف در حوزه عدالت دیجیتال چیست، گفت: بحث شکاف دسترسی، کیفیت خدمات، یارانه، سهم مناطق مختلف از فرصت های اقتصادی دیجیتال، سهم اشتغال و اشتغال باکیفیت، مجموعه سؤالاتی است که باید در دوره بعدی اندازه گیری به عنوان دستور کار ایران تعریف شود تا بتواند اندازه گیری باکیفیت تری انجام دهد و پایگاه های داده ای شکل بگیرد که هرچه بیشتر شاهد اندازه گیری باکیفیت باشیم.

وی با اشاره به تمرکز اقتصاد دیجیتال در تهران افزود: اکنون 59 درصد اقتصاد دیجیتال در تهران است و پس از آن استان های خراسان رضوی، اصفهان و سایر استان ها قرار می گیرند. دو عامل حتماً باید به دولت کمک کند تا اقتصاد توزیع شدگی بیشتری در کل کشور داشته باشد: اول دسترسی ارتباطی، و دوم بلوغ زیست بوم های هر کدام از این استان ها. از این به بعد باید ببینیم چقدر از صنایع هر استان به سمت هوشمندسازی حرکت می کند و شاهد شکل گیری رقابت بین استان ها برای افزایش سهم اقتصادی شان در کشور باشیم.

رشد استان های کمتر برخوردار

معاون سیاست گذاری و برنامه ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال با اشاره به آمار رشد استان ها گفت: نکته قابل توجه این است که اندازه گیری کجا می تواند کمک کند. شما می بینید رتبه های آخر جدول، بیشترین افزایش سهم را در سال گذشته داشته اند و رتبه های بالای جدول، رشد کمتری داشته اند. یعنی رشد در استان هایی که سهم اقتصادی دیجیتال کمتری داشته اند، بیشتر بوده است. این نشان می دهد که فراهم کردن دسترسی ارتباطی توسط دولت چگونه می تواند به شتاب گرفتن این موضوع کمک کند.

غلامرضا گودرزی، رئیس مرکز آمار ایران نیز در این نشست حضور داشت و درباره گزارش تحلیلی از آمار اقتصاد دیجیتال گفت: علاوه بر داده های ثبتی، داده هایی که از دستگاه ها و تشکل ها به دست آمد و مورد مطالعه قرار گرفت، بیش از 9 هزار نمونه در کل کشور و در تمام استان ها انتخاب شد. بیش از 100 نفر از مأموران آمارگیر ما به نمونه های انتخاب شده در لایه های مختلف مراجعه کردند و کار را انجام دادند. بالاترین سهم در استان ها نیز مربوط به پنج استان نخست یعنی تهران، اصفهان، خراسان رضوی، آذربایجان شرقی و البرز است.

وی تصریح کرد: وظیفه خود می دانیم که آمار درست را تولید و در اختیار سیاست گذار قرار دهیم. وارد تحلیل نمی شویم؛ تحلیل، کار حوزه سیاست گذاری است که در آن عرصه فعالیت می کند. البته تحلیل توصیفی را انجام می دهیم، اما اینکه دلایل چه بوده یا دشواری هایی در این سه لایه وجود داشته، موضوع دیگری است.

انتهای پیام