روایت اردوغان از گفت وگو با ترامپ درباره ایران

به گزارش مشرق، «رجب طیب اردوغان» رئیس جمهور ترکیه در گفت وگویی با نشریه آمریکایی، با تشریح سیاست خارجی آنکارا در شرایط تغییر نظم جهانی، تأکید کرد که ترکیه قصد ندارد میان شرق و غرب یکی را انتخاب کند و همزمان روابط خود با ناتو، چین، روسیه و کشورهای منطقه را گسترش خواهد داد.

اردوغان که با نیوزویک گفت وگو می کرد، با بیان اینکه «مرکز ثقل جهان در حال تغییر است»، گفت ظهور مراکز جدید قدرت باعث شده کشورهای بیشتری خواهان نقش شایسته خود در فرآیندهای تصمیم گیری جهانی باشند و سازمان ملل نیز باید متناسب با این تحولات اصلاح شود.

رئیس جمهور ترکیه گفت شورای امنیت سازمان ملل باید «مؤثرتر و پاسخگوتر» شود و اصلاحات در این نهاد دیگر نمی تواند به تعویق بیفتد.

آمریکا متحد و ایران همسایه ماست

اردوغان درباره جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و پیامدهای منطقه ای آن گفت که باید از اقداماتی که موجب تشدید بیشتر تنش ها می شود اجتناب کرد و طرف ها را به میز مذاکره بازگرداند.

او گفت: «آمریکا متحد ما در ناتو است. ایران همسایه ماست.»

رئیس جمهور ترکیه افزود در آخرین دیدار خود با «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا بر ضرورت استفاده حداکثری از دیپلماسی برای حل وفصل تنش های میان ایران و آمریکا تأکید کرده است.

اردوغان تاکید کرد که کانال های ارتباطی ترکیه با طرف های ایرانی نیز باز است و آنکارا از توانایی خود برای تعامل با طرف های درگیر برای کاهش تنش ها استفاده می کند.

درحالی که آمریکا با اقدامات خود موجب بسته شدن تنگه هرمز شده، اردوغان گفت که تنش ها در تنگه هرمز مستقیماً بر عرضه انرژی و تجارت جهانی تأثیر می گذارد و اولویت ترکیه جلوگیری از گسترش درگیری، حفظ امنیت مسیرهای تجاری و بازگرداندن طرف ها به میز مذاکره است.

پیش از این نیز بلومبرگ خبر داده بود سران کشورهای عربی و اسلامی پیش از نشست با ترامپ در نیویورک، در حال هماهنگی برای درخواست از او جهت پرهیز از تشدید درگیری با ایران بودند.

توافق دفاعی با عربستان و پاکستان علیه ایران یا اسرائیل نیست

رئیس جمهور ترکیه در بخش دیگر این گفت وگو، درباره توافق دفاعی مشترک میان ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان نیز گفت این توافق نباید به عنوان ائتلافی علیه ایران، اسرائیل یا هر کشور ثالث دیگری تلقی شود.

او گفت این توافق «بیانگر مسئولیت مشترک ما برای ساختن آینده ای امن تر، صلح آمیزتر و شکوفاتر» است.

اردوغان با اشاره به ماده 51 منشور سازمان ملل گفت بر اساس این توافق، حمله مسلحانه به هر یک از سه کشور، حمله به همه طرف ها تلقی خواهد شد.

رئیس جمهور ترکیه گفته نوع حمایت از کشور مورد حمله بر اساس درخواست و نیاز آن کشور تعیین می شود و می تواند شامل اطلاعات، کمک لجستیکی یا مهمات باشد و بسته به ابعاد تهدید، امکان ارائه حمایت نظامی پیشرفته تر نیز وجود دارد.

با این حال، اردوغان تأکید کرد نباید از هم اکنون برای هر حادثه ای در عراق، یمن یا دیگر مناطق، سناریوی واکنش نظامی خودکار را در نظر گرفت.

ترکیه خصومتی با «مردم اسرائیل» ندارد

رئیس جمهور ترکیه درباره روابط پرتنش آنکارا و تل آویو و ادعاهایی مبنی بر اینکه ترکیه ممکن است از نظر تل آویو «تهدید بعدی پس از ایران» باشد، گفت آنکارا روابط خود با آمریکا را از طریق یک کشور ثالث تعریف نمی کند و هر مسئله ای را مستقیماً با دولت آمریکا مطرح خواهد کرد.

اردوغان گفت ترکیه با کابینه اسرائیل در بسیاری از مسائل اختلاف نظرهای جدی دارد، اما «با مردم اسرائیل یا هیچ جامعه دیگری خصومتی ندارد».

او افزود آنکارا با سیاست هایی مخالف است که آنها را مغایر با حقوق بین الملل می داند و معتقد است موجب تشدید بی ثباتی در منطقه می شوند.

رئیس جمهور ترکیه درباره احتمال تبدیل تنش های ترکیه و اسرائیل به درگیری نظامی گفت ترکیه فرض را بر این نمی گذارد که جنگ میان ترکیه و اسرائیل حتماً اتفاق خواهد افتاد و «سیاست خارجی ترکیه بر اساس سناریوهای اجتناب ناپذیر جنگ تنظیم نمی شود.»

او درباره سوریه نیز گفت که ترکیه خواهان حفظ حاکمیت، تمامیت ارضی و وحدت ملی این کشور است و حملات اسرائیل به سوریه موجب تضعیف حاکمیت این کشور و دشوارتر شدن روند برقراری ثبات است.

اردوغان درباره روابط اسرائیل و یونان نیز گفت روابط یونان با کشورهای ثالث، انتخاب خود این کشور است و ترکیه هر رابطه دوجانبه ای را تهدید علیه خود تلقی نمی کند، با این حال، آنکارا اقداماتی را که ممکن است امنیت ملی، حقوق و منافعش را به خطر بیندازد، از نزدیک دنبال می کند.

وی در عین حال گفت به جای بحث درباره پیامدهای یک درگیری نظامی فرضی برای ناتو، باید بر دیپلماسی برای جلوگیری از وقوع چنین درگیری ای تمرکز کرد.

با دخالت در امور داخلی ایران مخالفیم

اردوغان تصمیم پ ک ک برای انحلال و زمین گذاشتن سلاح ها را «یک نقطه عطف مهم» توصیف کرد و گفت هدف ترکیه ایجاد «ترکیه عاری از تروریسم» است.

او تأکید کرد مهم ترین مسئله، اجرای کامل این تصمیمات در میدان است و همه عناصر این سازمان باید سلاح های خود را زمین بگذارند و ساختار غیرقانونی آن منحل شود.

رئیس جمهور ترکیه همچنین درباره تحولات سوریه و کُردها این کشور گفت ادغام همه عناصر مسلح در ساختار دولت مرکزی برای تقویت حاکمیت، تمامیت ارضی و انسجام اجتماعی سوریه ضروری است.

او در بخش دیگری از اظهاراتش درباره تحولات ایران گفت ترکیه تلاش های گروهک های تروریستی پ ک ک و پژاک برای استفاده از شرایط ناشی از تحولات ایران را از نزدیک دنبال می کند.

اردوغان گفت: «مردم ایران باید مسائل داخلی ایران را بدون مداخله خارجی حل کنند. تحریک شکاف های قومی و فرقه ای، ایران و کل منطقه ما را وارد بی ثباتی طولانی مدت خواهد کرد. نباید اجازه چنین چیزی داده شود.»

رئیس جمهور ترکیه همچنین گفت: «کردها برادران و خواهران ما هستند. معیار ترکیه هویت قومی نیست، بلکه تروریسم، خشونت و تهدید علیه امنیت ملی ماست.»

ترکیه شرق یا غرب را انتخاب نمی کند

اردوغان درباره جنگ روسیه و اوکراین نیز گفت ترکیه خطر گسترش این جنگ به منطقه ای وسیع تر را نادیده نمی گیرد.

رئیس جمهور ترکیه همچنین با تشریح سیاست خارجی آنکارا در نظم جهانی در حال تغییر گفت ترکیه قصد ندارد میان شرق و غرب یکی را انتخاب کند.

او گفت آنکارا ضمن تحکیم جایگاه خود در ناتو، همکاری با سازمان کشورهای ترک، سازمان همکاری اسلامی، سازمان همکاری شانگهای، گروه 20 و گروه دی-8 را توسعه می دهد و اخیراً نیز سطح همکاری خود با آسه آن را به «مشارکت گفت وگویی» ارتقا داده است.

اردوغان همچنین بر گسترش روابط اقتصادی ترکیه با چین تأکید کرد و گفت آنکارا به «کریدور میانی شرق-غرب خزر» که آسیا و اروپا را به هم متصل می کند، اهمیت زیادی می دهد.

او همچنین از پروژه «تریپ» در قفقاز حمایت کرد و گفت این طرح می تواند چشم اندازی راهبردی برای منطقه ایجاد و کریدور میانی را تقویت کند.

اردوغان افزود ترکیه با عراق برای اجرای پروژه «جاده توسعه» همکاری می کند؛ پروژه ای که خلیج فارس را از طریق ترکیه به اروپا متصل خواهد کرد. آنکارا همچنین در حال توسعه مسیرهای ریلی و جاده ای با سوریه، اردن و عربستان سعودی است.

او گفت: «ما منافع ملی، ثبات منطقه ای و صلح جهانی را همزمان دنبال می کنیم. در حالی که ائتلاف های دیرینه خود را حفظ می کنیم، مشارکت های جدیدی ایجاد می کنیم و هر زمان لازم باشد، مراکز مختلف قدرت را بر سر یک میز گرد هم می آوریم.»