حیات ملکوتی؛ اوج کمال انسان در ترازوی حکمت اسلامی است

به گزارش ایکنا از آذربایجان شرقی، به نقل از روابط عمومی مجمع حکمت اسلامی آذربایجان، حجت الاسلام والمسلمین غلامرضا فیاضی، رئیس هیئت مدیره مجمع عالی حکمت اسلامی، دوم مهرماه در اجلاسیه سراسری رؤسای شعب مجمع عالی حکمت اسلامی در تبریز، با تلاوت آیاتی از کلام الله مجید درباره نیکوترین شیوه های دعوت به سوی پروردگار و دفع بدی ها با رفتار احسن، از اهتمام فکری اندیشمندان، استادان حوزه و پشتیبانی نماینده ولی فقیه در آذربایجان شرقی تجلیل کرد و برپایی این محفل را رویدادی ارزشمند در جهت گسترش افق های فکری و علمی دانست.

وی با تمرکز بر مؤلفه های بنیادین انسان شناسی اسلامی و با استناد به آیات شریفه ناظر بر تزکیه نفس، شکوفایی قوه خرد را مبنای شرافت و رستگاری نوع بشر معرفی کرد و افزود: عقل به عنوان حجت درونی و پیام آور فطری انسان شناخته می شود؛ نیرویی قدسی که ضرورت انگیزش رسولان الهی و فرارسیدن دادگاه رستاخیز و حسابرسی اعمال را به شیوه برهانی به اثبات می رساند.

فیاضی در ادامه سخنان خود، نظریه مشهور ملاصدرا پیرامون تشکیک و مراتب دار بودن حقیقت هستی را مورد واکاوی انتقادی قرار داد و تصریح کرد: پذیرش این بینش با ترازوی تحلیل های عقلی انطباق ندارد؛ زیرا خداوند متعال به هستی بی همتا و ممتاز خویش قائم است و ماسوی الله نیز با حقیقت امکانی و وجود وابسته به خالق تحقق یافته اند. بر این مبنا، جاری دانستن درجات و مراتب، منحصراً در ساحت قوای نفس آدمی و مراحل تکامل ادراکی آن معنا می یابد و تسری دادن آن به ذات مقدس باری تعالی قابل دفاع نیست.

رئیس هیئت مدیره مجمع عالی حکمت اسلامی سپس با استناد به آرای تفسیری صاحب تفسیر المیزان، ساحت های گوناگون زیست بشر را در پنج مرتبه دسته بندی کرد و گفت: نازل ترین مرحله، همان حیات نباتی و غریزی است که صرفاً به نیازهای جسمانی معطوف بوده و جوهره حقیقی انسان محسوب نمی شود. در افق بالاتر، حیات عقلانی قرار دارد که با تفکر و پرسشگری شکل می گیرد و هشدارهای متعدد قرآن کریم مبنی بر لزوم اندیشه ورزی، نشانه روشنی از اعتبار ذاتی خرد در دستگاه آفرینش است.

وی مراتب بعدی را حیات ایمانی و حیات علمی توصیف کرد و با اشاره به کلام امیرالمؤمنین (ع) درباره مرگ معنوی اهل جهل، خاطرنشان کرد: اوج کمال انسانی در حیات ملکوتی و باطنی تجلی پیدا می کند؛ سطحی متعالی که منحصراً در سایه پارسایی پیوسته، کشیک نفس و مراقبه باطنی شکوفا شده و بصیرتی عمیق نسبت به حقایق عالم پدید می آورد؛ چنان که جلوه های این نگاه باطنی در سیره اخلاقی بزرگانی چون مرحوم آیت الله بهاءالدینی نمایان بود.

رئیس هیئت مدیره مجمع عالی حکمت اسلامی در بخش پایانی مباحث خود با بازخوانی آیه شریفه «یُضِلُّ مَنْ یَشَاءُ وَیَهْدی مَنْ یَشَاءُ»، رویکردی نو در تفسیر این عبارت مطرح کرد و گفت: مرجع فاعلی در فعل یشاء را می توان به خواست و اراده خود انسان معطوف دانست؛ به این معنا که فیض هدایت الهی شامل حال کسی می شود که با تمام وجود خواهان مسیر رشد باشد و در مقابل، ضلالت نیز نتیجه گزینش آگاهانه فرد است. در تأیید همین اصل، امام جعفر صادق (ع) هشدار داده اند کسی که طلب توفیق و رستگاری دارد اما هیچ گام عملی برنمی دارد، در واقع خویشتن را به سخره گرفته است.

انتهای پیام