از «قاش مستان» تا «تنگ کوچک»؛ مطالبه کوهنوردان برای نجات نام های اصیل

به گزارش خبرنگار مهر، شامگته چهارشنبه نشست هم اندیشی هیئت کوهنوردی کهگیلویه و بویراحمد با پیشکسوتان این رشته شامگاه چهارشنبه برگزار شد؛ نشستی که بخش قابل توجهی از آن به یک دغدغه مشترک اختصاص داشت، نام هایی که طی سال های اخیر بر برخی قلل و مسیرهای دنا نشسته اند و به گفته پیشکسوتان، با نام های تاریخی و محلی این رشته کوه فاصله دارند.

در این نشست، پیشکسوتان کوهنوردی تأکید کردند که نام قلل دنا تنها یک عنوان جغرافیایی نیست، بلکه بخشی از تاریخ، فرهنگ، گویش و حافظه مردم منطقه است و تغییر آن بدون بررسی کارشناسی می تواند بخشی از این میراث را از بین ببرد.

نام های اصیل دنا باید به تابلوها برگردد

پدرام، از پیشکسوتان کوهنوردی، در این نشست با اشاره به برخی قلل شاخص دنا اظهار کرد: تعدادی از قله ها و مسیرهای این رشته کوه هنوز فاقد تابلو هستند و پیشنهاد ما این است که در صورت تابلوگذاری، نام های اصیل و محلی آنها حفظ شود.

وی افزود: متأسفانه دو قله نیز در گذر زمان با نام های دیگری میان کوهنوردان شناخته شده اند و چون این اسامی جدید در گروه های مجازی و مراودات روزانه رواج پیدا کرده، لازم است نام های اصلی آنها احیا و تابلوگذاری شود.

پدرام با اشاره به رواج نام هایی مانند «برج شیطان» و «دره عشق» برای برخی عوارض دنا، گفت: چنین نام هایی باید مورد بررسی قرار گیرند و نام های تاریخی و محلی منطقه جایگزین آنها شود.

وی همچنین از تغییر برخی نام ها مانند «کاچیان» و «ماژدون» انتقاد کرد و افزود: وقتی یک نام محلی ریشه در فرهنگ و طبیعت منطقه دارد، نباید صرفاً بر اساس برداشت شخصی یا ترجمه نادرست، تغییر کند.

شناسنامه دار شدن قلل؛ مطالبه اصلی پیشکسوتان

پدرام پیشنهاد کرد قلل دنا بر اساس نقشه های توپوگرافی یک پنجاه هزارم سازمان نقشه برداری کشور، اطلاعات محلی و بررسی های میدانی شناسایی و شناسنامه دار شوند.

وی تصریح کرد: ارتفاع قلل باید مشخص و برای هر قله یک پلاک فلزی کوچک شامل شماره و نام محلی نصب شود تا اطلاعات هر قله به شکل مشخص و قابل استناد ثبت شود.

او همچنین بر آموزش کوهنوردان برای شناخت نام مسیرها، دره ها و عوارض طبیعی و فرهنگ سازی درباره بازگرداندن زباله از کوهستان تأکید کرد.

نیک اقبال: ندانستن نام محل حادثه می تواند جان کوهنورد را بگیرد

زواره نیک اقبال، کوهنورد و پیشکسوت، نیز با اشاره به تجربه یک حادثه در دنا گفت: در یکی از حوادث، چند نفر زیر یک تونل برفی گرفتار شدند و برای درخواست کمک تماس گرفتند، اما یکی از مشکلات، ناتوانی آنها در اعلام دقیق موقعیتشان بود.

وی افزود: با توضیحاتی که حادثه دیدگان ارائه کردند، کوهنوردان محلی توانستند محل را شناسایی کنند و خود را به منطقه برسانند، اما متأسفانه تعدادی از افراد جان خود را از دست داده بودند.

نیک اقبال تأکید کرد: روستاها و عشایر اطراف دنا معمولاً بهترین شناخت را از منطقه دارند و در حوادث می توانند نخستین امدادرسانان باشند؛ بنابراین کوهنوردان باید نام های محلی و واقعی مناطق را بشناسند.

وی گفت: اگر کوهنوردی تنها با شماره های غیررسمی یا اسامی جدید یک مسیر را معرفی کند، ممکن است مردم محلی و امدادگران نتوانند محل حادثه را به درستی شناسایی کنند.

نام های دنا بخشی از فرهنگ مردم منطقه است

نیک اقبال با اشاره به تنوع گویش های موجود در دنا اظهار کرد: بسیاری از اسامی این رشته کوه ریشه در زبان و فرهنگ مردم منطقه، از جمله لرها و قشقایی ها دارد.

وی افزود: «قاش مستان»، «نوول»، «چارچیلی» و بسیاری از نام های دیگر دنا دارای پیشینه و معنای مشخص هستند و نباید تصور کرد که این اسامی قابل تغییر یا ترجمه سلیقه ای هستند.

این پیشکسوت کوهنوردی تأکید کرد: دنا به اندازه ای از نظر تاریخی و فرهنگی ارزشمند است که نیاز به تغییر نام های قدیمی ندارد، بلکه نیازمند ثبت، حفظ و معرفی درست همین نام هاست.

اسامی دنا باید با بررسی میدانی اصلاح شود

قیصرپور، دیگر پیشکسوت کوهنوردی، نیز گفت: اسامی دنا بر اساس گویش و فرهنگ طوایف شمال و جنوب این رشته کوه شکل گرفته و کسی نمی تواند بدون شناخت آنها را جابه جا کند.

وی با اشاره به وجود اشتباهاتی در برخی نقشه ها، اظهار کرد: باید نام های موجود در نقشه های توپوگرافی با اطلاعات محلی تطبیق داده شود و نام صحیح هر قله مشخص شود.

قیصرپور افزود: قله «ماش» نیز در میان مردم منطقه با نام های دیگری شناخته شده و «قاش مستان» نیز دارای معنای محلی است؛ بنابراین این موارد باید پیش از هرگونه تابلوگذاری مورد بررسی قرار گیرند.

وی تأکید کرد: اصلاح اسامی و نصب تابلو باید بر اساس نام های قدیمی و معتبر انجام شود، نه نام هایی که به تازگی در میان برخی گروه ها رواج پیدا کرده اند.

تعیین تکلیف نام قلل باید از مسیر فدراسیون دنبال شود

پهلوانی، دیگر پیشکسوت کوهنوردی، نیز با بیان اینکه بهتر است اختلاف نظرها درباره نام ها در کمیته های تخصصی بررسی شود، گفت: رشته کوه دنا با استان اصفهان نیز ارتباط جغرافیایی دارد و برخی قلل در دو سوی دنا با نام های متفاوت شناخته می شوند.

وی افزود: برای جلوگیری از برداشت های متفاوت، لازم است موضوع نام گذاری قلل با هماهنگی هیئت کوهنوردی استان اصفهان و از طریق فدراسیون کوهنوردی کشور دنبال شود.

پهلوانی همچنین خواستار جلوگیری از نصب تابلوهای اختصاصی توسط باشگاه ها و گروه های مختلف شد و گفت: تا زمانی که اسامی به شکل رسمی بررسی و تصویب نشده اند، نباید هر باشگاه یا گروهی به صورت مستقل اقدام به نصب تابلو کند.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت زیرساخت های کوهنوردی در سی سخت، اظهار کرد: بیش از 25 سال است که موضوع احداث یک مجموعه و تأسیسات ورزشی مرتبط با کوهنوردی مطرح است و این پروژه همچنان به سرانجام نرسیده است.

پاسخ هیئت کوهنوردی: جلوی تابلوگذاری بدون هماهنگی گرفته می شود

در ادامه این نشست، حسین زاده، رئیس هیئت کوهنوردی کهگیلویه و بویراحمد، با اشاره به موضوع تابلوگذاری در دنا گفت: تاکنون هیچ استانی بدون هماهنگی هیئت کوهنوردی استان اقدام به نصب تابلو نکرده است.

وی افزود: در آخرین مورد نیز زمانی که موضوع نصب تابلویی در منطقه «کلاه کلا» توسط برخی افراد مطرح شد، موضوع به هیئت کوهنوردی استان اطلاع داده شد و با مکاتبه با هیئت کوهنوردی استان اصفهان، از اجرای آن جلوگیری شد.

حسین زاده گفت: حتی درخواست تشکیل کمیته انضباطی درباره افراد دخیل در این اقدام ارائه شد و هیئت کوهنوردی استان اصفهان نیز آن افراد را به رسمیت نشناخت.

در مجموع، آنچه از سخنان پیشکسوتان کوهنوردی در این نشست برمی آید، یک مطالبه روشن است: دنا پیش از آنکه به تابلوهای بیشتر نیاز داشته باشد، به یک نظام مشخص برای ثبت، تثبیت و صیانت از نام های اصیل خود نیاز دارد؛ نظامی که بتواند هم هویت تاریخی این رشته کوه را حفظ کند و هم در مواقع بحران، مسیر امدادرسانی و شناسایی دقیق موقعیت کوهنوردان را تسهیل کند.