سخنگوی قوه قضائیه: داوران باید از اختیارات متناسب با مسئولیت خود برخوردار باشند

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، سیدعلی کاظمی سخنگوی قوه قضائیه در آیین تحلیف داوران حرفه ای، با اشاره به اهمیت توسعه روش های جایگزین حل اختلاف گفت: در دنیای امروز سرعت مبادلات تجاری به شدت افزایش یافته و زمان به یک ارزش اقتصادی نخستین تبدیل شده است. در چنین وضعیتی، سرعت در رسیدگی های قضایی اهمیت مضاعفی پیدا می کند.

سخنگوی قوه قضائیه افزود: توسل به شیوه های جایگزین رسیدگی قضایی یکی از مسائلی است که موجب می شود هم سرعت لازم در حل اختلافات تأمین شود و هم استفاده از ظرفیت داوری به ارتقای کیفیت رسیدگی ها کمک کند.

داوری دیگر یک انتخاب فرعی نیست

رئیس پژوهشگاه قوه قضائیه با اشاره به اینکه «داوری دیگر یک انتخاب فرعی در رسیدگی به اختلافات نیست»، گفت: امروز داوری یک رکن ساختاری در عدالت است. عدالت قراردادی با مدلی که عدالت مبتنی بر الگو های عمومی است، تفاوت دارد و قوه قضاییه زمانی می تواند در این زمینه موفق باشد که در کنار رسیدگی های قضایی، از ابزار کارآمد داوری مبتنی بر نگرش حرفه ای گرایی استفاده کند.

توسعه روش های جایگزین حل اختلاف در برنامه های توسعه

کاظمی افزود: قوه قضائیه از سال های گذشته تلاش کرده است تا موضوع توسعه روش های جایگزین حل اختلاف را در قوانین برنامه های توسعه مورد توجه قرار دهد و این موضوع به ویژه در دو قانون برنامه اخیر مورد تأکید قرار گرفته است.

وی یکی از چالش های موجود را نگاه سنتی به داوری دانست و گفت: یکی از چالش ها این بوده که داوری به عنوان مکمل نظام دادرسی مورد توجه قرار گرفته و همواره در سیطره نظام دادرسی، یک روش فرعی تلقی شده است. اقتضای روزگار ما این است که داوری به عنوان یک روش موازی و حتی یک روش پیشینی برای رسیدگی به اختلافات مورد توجه قرار گیرد.

تصویب دستورالعمل ساماندهی داوری در سال 1400

کاظمی گفت: قوه قضائیه در سال 1400 با تصویب «دستورالعمل ساماندهی داوری و ایجاد و توسعه نهاد های داوری»، اراده خود را برای توجه به داوری به عنوان یک الگوی کارآمد برای حل وفصل اختلافات نشان داد.

وی با اشاره به توسعه کانون های داوری در کشور افزود: توسعه کانون های داوری در 28 استان و برنامه ریزی برای توسعه آن در سراسر کشور، ایجاد فرایند های مختلف داوری و انتخاب داوران و تهیه مقررات و لوایح مورد نیاز این حوزه، از جمله اقداماتی است که در این زمینه انجام شده است.

ضرورت تصویب هرچه سریع تر لایحه داوری

کاظمی با اشاره به لایحه مرتبط با حوزه داوری که در مجلس شورای اسلامی در حال بررسی است، گفت: امیدواریم این لایحه هرچه سریع تر به تصویب برسد تا بنیان قانونی مستحکم و مناسبی برای توسعه داوری در کشور فراهم شود.

داوران باید از اختیارات متناسب برخوردار باشند

کاظمی یکی دیگر از چالش های جدی حوزه داوری را موضوع اختیارات داوران دانست و افزود: داور باید از اختیارات لازم برخوردار باشد. بدون برخورداری از اختیارات لازم، داوری نمی تواند انتظاراتی را که از آن می رود، برآورده کند. داور باید بتواند استعلام های لازم را از ادارات و دستگاه های مختلف انجام دهد و در موارد مقتضی، اقدامات لازم از جمله صدور دستور موقت را انجام دهد.

داوری حرفه ای نیازمند دانش تخصصی و اخلاق حرفه ای است

رئیس پژوهشگاه قوه قضائیه با اشاره به ضرورت توجه به حرفه ای سازی داوری گفت: در حرفه، دو موضوع اهمیت ویژه دارد؛ نخست کیفیت کار و سطح بالای تخصص و دانش و دوم اخلاق حرفه ای. داور در واقع یک سیستم چابک دادرسی و رسیدگی است و در موضوعات پیچیده، یک یا چند داور متخصص می توانند مسئله را بررسی و درباره آن تصمیم گیری کنند.

وی با اشاره به اهمیت اخلاق حرفه ای گفت: کسانی می توانند در یک حرفه حضور داشته باشند که متعهد به ارزش های اخلاقی باشند و سطح بالایی از رفتار حرفه ای را در انجام وظایف خود رعایت کنند تا اعتماد مردم را جلب کنند.

توسعه داوری، راهبردی تحولی در قوه قضائیه

کاظمی افزود: امیدواریم با اقدامات خوبی که در مرکز حل اختلاف و سایر ارکان قوه قضائیه در حال انجام است و با تأکیدات ریاست قوه قضائیه و معاون اول قوه قضائیه، توسعه روش های جایگزین حل اختلاف که در سند تحول و تعالی قوه قضائیه نیز به عنوان یک راهبرد تحولی مهم مورد توجه قرار گرفته است، با جدیت دنبال شود.