اساسی ترین درس نبوی در سایه تزکیه

حجت الاسلام علیرضا قبادی، جامعه شناس و کارشناس دینی در سلسله گفتار هایی، با نگاهی نو و کاربردی، به بازخوانی ابعاد مغفول مانده از زندگی پیامبر(ص) اکرم(ص) می پردازد. در ادامه درس گفتار سیزدهم را می خوانیم.

در آغاز مصیبت و ضایعه ارتحال فقیه اهل بیت عصمت و طهارت(ع) و مرجع عالی قدر تشیع حضرت آیت الله العظمی سیدموسی شبیری زنجانی را تسلیت عرض می کنم. از خداوند متعال می خواهیم که روح پاکش را با اجداد طاهرینش محشور فرماید. این گفتار در روزی تقدیم حضور گرامی شما می گردد که با سه مناسبت، وفات حضرت فاطمه معصومه(س)، هفته دفاع مقدس و آغاز سال تحصیلی جدید؛ همزمان شده است؛ از این رو در ابتدا سال روز وفات کریمه اهل بیت حضرت فاطمه معصومه(س) را تعزیت و تسلیت می گویم.

یاد و نام دلاور مردان و مجاهدانی که با اهدای خون پاکشان از عزت و شرافت این مرزو بوم دفاع کردند؛ گرامی داشته و علو درجات روحانی و رضوانی را برای آن گرانمایگان از خداوند بزرگ مسئلت دارم. همچنین آغاز سال تحصیلی را به همه معلمان و متعلمان تبریک و تهنیت گفته و توفیقات روز افزون همه جهادگران عرصه علم و آموزش را از خداوند منان خواستارم.

در این مناسبت ها، گفتار دیگری از درس های زندگی پیامبر(ص) تقدیم می شود.

یکی از اساس ترین و بنیادی ترین درس پیامبر(ص)، نقش تربیتی او یا به تعبیر قرآن کریم رسالت تزکیه اوست. به لحاظ اهمیت و جایگاه این موضوع، شاید نتوان این نقش و درس را در کنار سایر دروس زندگی پیامبر(ص) قرار داد؛ زیرا تربیت و تزکیه بنیان و اساس همه درس های بر شمرده شده است. همچنین نمی توان نقش تربیتی پیامبر(ص) را تنها به دوران خاصی از زندگی آن حضرت محدود و متناظر دانست؛ هر چند دوره سه ساله آغازین بعثت را می توان به عنوان دوران ویژه و طلایی تربیت و تزکیه پیامبر(ص) یاد کرد؛ زیرا حضرت محمد(ص) در سه ساله نخست بعثت تنها مأمور بودند که به صورت سری افراد را به اسلام دعوت کنند، از این رو، حضرت همت خود را به شناسایی و تربیت انسان های مستعد مصروف داشتند.

همچنین تربیت و تزکیه در زندگی پیامبر(ص) منحصر و محدود به بخشی از شئون زندگی آدمی نبود، زیرا تزکیه به معنای پیراستن نفوس آدمی از همه بدی ها و صفات رذیله و آراسته شدن به صفات پسندیده و کمالات قابل تقلیل به برخی از شئون زندگی آدمی نیست.

تربیت پیامبر(ص) مجموعه ای از معارف، آموزه ها و اعمال است. پیامبر(ص) درصدد تربیت مومنانی بود که آموزه های اخلاقی مانند پرهیزکاری، پاک زیستی، کوشش در راه خدا، راستگویی، ادای امانت، پرهیز از ظلم، نیک رفتاری با همسایگان و... را رعایت کنند؛ و به معارفی مانند وجود خداوند یگانه، جهان پس از مرگ و روز حساب و محاسبه و.. باور داشته باشند و اعمال و عباداتی مانند نماز، رکات و... را برپا دارند.

اعمال و مناسکی که پیوسته باور ها را زنده نگه داشته و انجام آموزه ها دینی را تسهیل نماید. این مجموعه تربیتی تمامی شئون فردی و اجتماعی آدمی و در ابعاد فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و... را شامل می شود و روابط او را با خویشتن، با خداوند، با دیگری و با محیط اجتماعی و فرهنگی و زیستی تنظیم و سازگار می سازد. حاصل این تربیت رشد و تعالی انسان و محصول نهایی آن رستگاری است.

پیامبر(ص) که خود به اداب الهی مزین بود، می خواست همه مسلمانان به عالی ترین شکل تربیت شوند؛ اما شاگردان او ظرفیت و قابلیت وجودی یکسانی در این تربیت نیافتند.

انتهای پیام