روند کاهش تراز دریای خزر ادامه دارد

به گزارش گروه کشاورزی و محیط زیست خبرگزاری  صدا و سیما در نشست خبری هفتمین اجلاس کشور های متعاهد کنوانسیون خزر (کاپ 7)، موضوع کاهش تراز و عمق دریای خزر به عنوان یکی از جدی ترین و فوری ترین چالش های زیست محیطی مشترک میان پنج کشور عضو مطرح شد.

معاون محیط زیست دریایی و تالاب های سازمان حفاظت محیط زیست در این نشست خبری با ارائه آماری نگران کننده، اعلام کرد که روند کاهش سطح آب خزر از سال 1995 آغاز شده، اما شدت آن در سال های اخیر به طور تصاعدی افزایش یافته است. طبق داده های موجود، میانگین کاهش سطح آب از سال 1995 تا سال 2020 حدود 7.5 سانتی متر در سال بوده است؛ اما از سال 2020 به بعد، این رقم به 20 سانتی متر در سال رسید و در سال جاری (2026) نیز کاهش 23 سانتی متری ثبت شده است. مدل های پیش بینی علمی نشان می دهند که این روند با همین شدت تا سال 2050 ادامه خواهد یافت.

عوامل اصلی و مناطق آسیب پذیر

بر اساس مطالعات انجام شده توسط کشور های عضو، اصلی ترین عامل در این پدیده، افزایش شدید نرخ تبخیر است. پس از آن، کاهش ورودی آب رودخانه ها به دریا نقش کمتری در این بحران ایفا می کند.

گزارش ها حاکی از آن است که بخش شمالی دریای خزر (متعلق به روسیه، قزاقستان، آذربایجان و ترکمنستان) به دلیل کم عمق بودن بستر، بیشترین آسیب را دیده و پسروی دریا در این مناطق تا 10 تا 20 کیلومتر گزارش شده است. در ایران نیز، به دلیل شرایط توپوگرافی بستر، استان گلستان بیشترین میزان پسروی دریا را تجربه کرده و استان های مازندران و گیلان نیز با این چالش رو به رو هستند.

اقدامات دیپلماتیک و طرح های منطقه ای

در پاسخ به چگونگی مقابله با این بحران، اعلام شد که یک طرح منطقه ای جهت هماهنگی میان کشور ها در حال تهیه است که جزئیات آن به زودی از طریق توافقات بین المللی نهایی خواهد شد.

همچنین پس از امضای اسناد اجلاس کاپ 7 در تهران، نشست مهم دیگری در ترکمنستان برگزار خواهد شد که در آن رئیس جمهور ایران و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست حضور خواهند داشت. در این نشست که در سطح رؤسای جمهور برگزار می شود، نشست های جانبی ویژه ای با تمرکز بر موضوع تراز دریای خزر برگزار خواهد شد تا تصمیم گیری های کلان و راهکار های عملیاتی در سطوح بالا اتخاذ گردد.