جزئیات پرداخت تسهیلات کم بهره به ناشران و کتابفروشی ها تشریح شد

به گزارش خبرگزاری مهر، ابراهیم حیدری، درباره پرداخت 8 هزار میلیارد ریال تسهیلات کم بهره به ناشران و کتابفروشان گفت: این فرایند بر پایه پیوند میان سرمایه خانه کتاب و ادبیات ایران، معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بانک سینا به عاملیت بنیاد علوی، اطلاعات موجود در خانه کتاب و ادبیات ایران و شناخت حرفه ای تشکل های صنفی شکل گرفته است.

وی افزود: تامین سرمایه این تسهیلات با مشارکت خانه کتاب و ادبیات ایران به نمایندگی از معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بانک سینا به عاملیت بنیاد علوی صورت گرفته است. در مجموع 800 میلیارد تومان منابع برای پرداخت تسهیلات به ناشران و کتابفروشان سراسر کشور فراهم شده است. این سازوکار، سرمایه موجود در خانه کتاب و ادبیات ایران را به یک پشتوانه اعتباری برای فعالان حوزه نشر تبدیل کرده و ظرفیت بیشتری برای تامین مالی این بخش به وجود آورده است.

حیدری ادامه داد: در طراحی این فرایند، مسئله اصلی شناخت دقیق فعالان حوزه کتاب و ایجاد یک قاعده روشن برای تخصیص منابع بود. منابع مالی زمانی می توانند به تقویت فعالیت اقتصادی کمک کنند که مسیر شناسایی متقاضی، ارزیابی سابقه فعالیت و تعیین میزان تسهیلات برای همه روشن باشد. به همین دلیل، اطلاعات موجود در خانه کتاب و ادبیات ایران، شاخص های کمی فعالیت و شناخت تخصصی تشکل های صنفی در کنار یکدیگر قرار گرفتند.

وی درباره روند ثبت نام و ارزیابی متقاضیان گفت: فراخوان این طرح یک بار منتشر و یک بار تمدید شد و نزدیک به هزار و 400 ناشر و کتابفروش در سایت معرفی شده ثبت نام کردند. در مرحله نخست متقاضیانی که در پایگاه اطلاع رسانی خانه کتاب و ادبیات ایران ثبت نام کرده بودند در کارگروهی متشکل از مسئولان تشکل های صنفی نشر و مدیران مجموعه معاونت امور فرهنگی و خانه کتاب و ادبیات ایران مطابق با شاخص های کمی و کیفی بررسی و ارزیابی شد. شاخص هایی مانند سابقه فعالیت حرفه ای، کیفیت آثار، میزان تولید، وضعیت نیروی انسانی، فضای کاری و دیگر شاخص های قابل سنجش مورد ارزیابی قرار گرفت.

حیدری درباره شاخص های درنظر گرفته شده برای انتخاب ناشران، اشاره کرد: در مورد ناشران، استمرار فعالیت طی سه سال گذشته، تعداد آثار منتشرشده، حضور در نمایشگاه های کتاب، دریافت جوایز و عناوین برگزیده، تعداد کارکنان دارای بیمه، مساحت فضای کاری، تعداد آثار تالیفی و دیگر شاخص های فعالیت حرفه ای مورد توجه قرار گرفت. برای نمونه، انتشار 30 عنوان کتاب بزرگسال و 60 عنوان کتاب کودک و نوجوان در سه سال گذشته یکی از معیارهای سنجش استمرار فعالیت بود.

مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران توضیح داد: داده های کمی، بخشی از شناخت مورد نیاز برای تخصیص منابع را فراهم می کنند. در حوزه نشر، سابقه حرفه ای و کیفیت فعالیت نیز اهمیت دارد و بخشی از این اطلاعات در ارتباطات صنفی و تجربه فعالان این حوزه وجود دارد. به همین دلیل ارزیابی کیفی متقاضیان با مشارکت تشکل های صنفی انجام شد تا اطلاعات ثبت شده در خانه با شناخت حرفه ای فعالان نشر تکمیل شود.

وی در توضیح چگونگی رسیدن به شاخص های کیفی انتخاب ناشران و کتابفروشی ها گفت: اطلاعات متقاضیان در اختیار کارگروهی متشکل از نمایندگان و رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران و مدیران تشکل های ناشران دانشگاهی، آموزشی، کودک و نوجوان و ناشران الکترونیک قرار گرفت. اعضای کارگروه درباره وضعیت متقاضیان اظهارنظر کردند و در مواردی برای شناخت دقیق تر سابقه حرفه ای ناشران با پیشکسوتان حوزه نشر نیز مشورت شد. این فرایند به کاهش ابهام در ارزیابی و افزایش دقت تصمیم گیری کمک کرد.

مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران اضافه کرد: وقتی اطلاعات رسمی و شناخت حرفه ای در کنار یکدیگر قرار می گیرند، روند جست وجو و ارزیابی متقاضیان بهتر صورت می گیرد. تشکل های صنفی سال ها با ناشران و کتابفروشان در ارتباط بوده اند و شناخت آنها از سابقه فعالیت حرفه ای می تواند اطلاعات موجود در سامانه ها را تکمیل کند. این همکاری، اعتماد میان نهادهای درگیر در فرایند تخصیص منابع را نیز تقویت می کند.

وی با اشاره به برخی ناشران دارای کارنامه ویژه افزود: در میان متقاضیان، ناشرانی حضور داشتند که آثار مهمی در حوزه میراث مکتوب ایران، از جمله مجموعه های چندجلدی، تصحیح و منتشر کرده اند. برای بررسی این گروه، با مدیرکل دفتر توسعه کتاب و کتابخوانی، فعالان صنفی و صاحب نظران حوزه نشر مشورت شد. کیفیت آثار، میزان اثرگذاری، انتخاب یا برگزیده شدن، سابقه فعالیت و میزان فروش از جمله عواملی بود که در این بررسی مورد توجه قرار گرفت. تلاش شد که با تعامل با صنوف نشر به ناشران توجه ویژه شود، به استثنا معدود ناشرانی که کتاب سازی می کنند و باعث اخلال در روند نشر کشور می شوند.

حیدری درباره کتابفروشان نیز گفت: ارزیابی کتابفروشی ها بر اساس شاخص هایی مانند پروانه کسب، مساحت فروشگاه، تعداد کتاب های موجود، تعداد کارکنان و وضعیت بیمه، میزان گردش مالی و سهم کتاب از محصولات عرضه شده انجام شد. این شاخص ها به ما کمک می کند وضعیت اقتصادی و حرفه ای کتابفروشی ها را با معیارهای مشخص بررسی کنیم و میزان تسهیلات را بر اساس اطلاعات قابل سنجش تعیین کنیم.

وی افزود: در جریان جنگ تحمیلی سوم و شرایط اقتصادی یکسال گذشته نیز آسیب هایی به برخی از ناشران و کتابفروشی ها وارد شد که در فرایند ارزیابی مورد توجه قرار گرفت. اطلاعات کمی از پایگاه های اطلاعاتی خانه کتاب و ادبیات ایران استخراج شد و اطلاعات مربوط به وضعیت و خسارت مجموعه ها با کمک اتحادیه ها، تشکل ها و فعالان حوزه نشر تکمیل شد. در این فرایند، تشکل های صنفی نقش مهمی در انتقال اطلاعات و شناخت حرفه ای دارند. چنین سازوکاری باعث می شود فاصله اطلاعاتی میان نهاد تخصیص دهنده منابع و فعالان حوزه کتاب کاهش پیدا کند. وقتی تصمیم اقتصادی بر پایه اطلاعات دقیق تر و قواعد روشن تر گرفته شود، هزینه هماهنگی کاهش می یابد و امکان شکل گیری روابط پایدار میان نهاد فرهنگی، شبکه بانکی و فعالان صنفی افزایش پیدا می کند.

مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران درباره نتایج نهایی کارگروه انتخاب ناشران و کتابفروشی ها گفت: در مرحله نخست، 332 ناشر و 231 کتابفروش پس از بررسی اطلاعات و جمع بندی کارگروه برای دریافت تسهیلات به بانک سینا معرفی شدند. بخش عمده اطلاعات توسط همکاران خانه کتاب و ادبیات ایران ثبت و بررسی شد و ادامه فرایند به صورت مجازی انجام می شود.

وی درباره میزان تسهیلات ناشران توضیح داد: ناشرانی که بیش از هزار عنوان کتاب در سه سال گذشته منتشر کرده اند یا بر اساس نظر فعالان و تشکل های حوزه نشر در گروه ناشران باکیفیت قرار گرفته اند، یک میلیارد و 600 میلیون تومان تسهیلات دریافت می کنند. برای ناشران دارای 501 تا هزار عنوان، یک میلیارد و 200 میلیون تومان، ناشران دارای 101 تا 500 عنوان، 800 میلیون تومان و ناشران دارای 30 تا 100 عنوان، 400 میلیون تومان تسهیلات تعیین شده است.

حیدری درباره تسهیلات کتابفروشان نیز گفت: تسهیلات این گروه در سطوح مختلف از یک میلیارد تومان تا حداقل 200 میلیون تومان تعیین شده است و مبالغ 800، 600 و 400 میلیون تومان نیز در سطوح مختلف قرار دارد. میزان تسهیلات هر کتابفروشی بر اساس مجموعه شاخص های تعیین شده در فرایند ارزیابی مشخص می شود.

وی درباره شرایط مالی تسهیلات افزود: کارمزد این تسهیلات بین 11 تا 15 درصد تعیین شده و دوره بازپرداخت چهار ساله است. طراحی این شرایط با هدف فراهم کردن امکان دسترسی فعالان حوزه کتاب به منابع مالی و کمک به استمرار فعالیت حرفه ای آنها انجام شده است.

حیدری درباره مرحله دوم معرفی ناشران و کتابفروشان نیز گفت: در این مرحله پرونده 700 ناشر و کتابفروش ثبت نام کرده در کارگروه مطرح و بررسی شد و 650 ناشر برای دریافت تسهیلات انتخاب شدند که معرفی آنها به بانک سینا در همین هفته انجام خواهد شد. در مجموع تاکنون نزدیک به هزار ناشر و 230 کتابفروش پس از بررسی در کارگروه جهت اخذ تسهیلات به بانک معرفی شده اند یا در مرحله ارسال هستند. پس از بررسی بانک انشالله تا دو هفته آینده این تسهیلات پرداخت خواهد شد. برای جاماندگان از دریافت این تسهیلات، پس از پرداخت این گروه طی فراخوانی اطلاع رسانی لازم انجام شده و آن دسته از ناشران و کتابفروشانی که شرایط لازم را مطابق با شاخص ها داشته باشند، پس از بررسی در کارگروه مربوط مجددا به بانک معرفی می شوند.

مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران درباره سهم ناشران و کتابفروشان تهران و سایر استان ها از تسهیلات تخصیص یافته را به این شرح اعلام کرد: 54درصد از ناشران واجد شرایط دریافت این تسهیلات تهرانی و 46 درصد ناشران دیگر استان ها هستند. همچنین 22 درصد کتابفروشان واجد شرایط دریافت این تسهیلات از تهران و 78 درصد بقیه فروشگاه های کتاب دیگر استان های کشور هستند.

وی در پایان اشاره کرد: تجربه این فرایند نشان می دهد که تخصیص منابع مالی در حوزه فرهنگ به مجموعه ای از اطلاعات، قواعد و روابط حرفه ای نیاز دارد. خانه کتاب اطلاعات و سابقه فعالیت فعالان این حوزه را در اختیار دارد، تشکل های صنفی شناخت حرفه ای خود را به این مجموعه اضافه می کنند و بانک ظرفیت مالی لازم را فراهم می کند. قرار گرفتن این ظرفیت ها در یک سازوکار مشخص می تواند مسیر دسترسی ناشران و کتابفروشان به منابع مالی را روشن تر و قابل پیش بینی تر کند. بهرحال این منابع که توسط مجموعه معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با عاملیت خانه کتاب و ادبیات ایران و بنیاد علوی با عاملیت بانک سینا در حال پرداخت است، یکی از گام های مهمی است که تلاش کردیم در این شرایط اقتصادی کشور برای کمکی حداقلی در جهت اعتلای فرهنگ کشور و روشن ماندن چراغ نشر، برداریم. جا دارد از زحمات بنیاد علوی در حمایت از اهالی صنعت نشر تشکر ویژه داشته باشم.