منتظر واقعی یک عنصر خاموش نیست + فیلم

نجمه نجم، نویسنده کتاب «مهارت ها و راهکارهای تربیت مهدوی» و مدرس حوزه و دانشگاه، در سلسله نشست های تخصصی مهدویت با موضوع «مهارت ها و راهکارهای تربیت مهدوی» که به همت معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی قم و با همکاری ایکنای قم، شامگاه 30 شهریورماه به صورت مجازی برگزار شد، با اشاره به اهمیت توجه همزمان به مهارت های شناختی و عاطفی در تربیت مهدوی، اظهار کرد: بهتر است روزهای خود را با یک عهد کوچک مهدوی آغاز و شب را نیز با مرور محبت آمیز و یاد حضرت به پایان برسانیم. در کتاب، مثال های مختلفی متناسب با گروه های سنی گوناگون ارائه شده است که نشان می دهد چگونه می توان این کار ساده اما عمیق و پربرکت را در زندگی انجام داد؛ اقدامی که بر ساحت روح اثر می گذارد و آثار آن به ساحت روان و جسم نیز می رسد.

بیشتر بخوانید:

تربیت مهدوی و مهارت هایی که باید بیاموزیم + فیلم تربیت مهدوی با تقویت مهارت حل مسئله و کنشگری اجتماعی محقق می شود + فیلم وی با اشاره به اهمیت شناخت حضرت ولی عصر(عج) بیان کرد: شناخت حضرت از یک اسم تا رسیدن به یک الگوی تربیتی زنده برای ما اهمیت دارد، باید جایگاه حضرت را به عنوان مربی اعظم بشریت درک کنیم و بهترین مربی برای تربیت منتظران، خود حضرت مولا است. همان گونه که در آیات شریفه قرآن، تصویرسازی زیبایی از دوران پیامبران و در کلام و سیره ائمه معصومین(ع) نیز اشارات متعددی به این موضوع وجود دارد، ما نیز می توانیم هنگام گفت وگو با فرزند خود، با زبانی متناسب با سن او توضیح دهیم که امام زمان(عج) بزرگ ترین معلم عالم هستند و تمام انبیا، اوصیا و اولیا آمدن ایشان و ویژگی ها و فضایل دوران ظهور را تصور و تصویرسازی کرده اند. var player = videojs('player_479988_4403302',{ techOrder: [ "html5" , "flash"],poster:'/media/3d74cb0cZjo0NDI1NTgzLmpwZ3xmdWk6NDMxNDA4NnxsOmZhfHY6MQ.jpg',width:400,height:300}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/4403302',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود کیفیت اصلی (function() { const embedHtml = ' ' + ' ' + ' ' + ' '; const videoTextAreaId = "videoTextArea_4403302"; const videoCodeBtnId = "videoCodeBtn_4403302"; const videoCodeBtn = document.getElementById(videoCodeBtnId); videoCodeBtn.addEventListener('click', function() { if (document.getElementById(videoTextAreaId).innerText.trim() === "") { document.getElementById(videoTextAreaId).innerText = embedHtml; } }); })(); نجم ادامه داد: باید برای فرزندان خود توضیح دهیم که وظیفه ما آماده شدن برای بشارت ها و رهنمودهای بهترین معلم عالم است، همان گونه که با تمام وجود و تواضع در محضر معلمان حاضر می شویم، باید با چنین روحیه ای در برابر بزرگ ترین معلم عالم نیز حضور داشته باشیم. باید برنامه تربیتی حضرت برای رشد و تعالی انسان را شناخت. محبت به حضرت از یک احساس ساده و حتی یک سلام ساده می تواند به یک موتور محرک تربیتی تبدیل شود، محبت به حضرت صرفا یک احساس قلبی نیست؛ محبت ما نسبت به حضرت باید عامل تغییر رفتار و ایجاد یک زیست بوم جدید در زندگی ما باشد. وی با اشاره به اینکه انسان باید بداند حضرت از اعمال و رفتار او آگاه است، افزود: اینکه بدانیم حضرت می فرمایند از اخبار و احوال شما آگاه هستیم، نشان دهنده نهایت محبت یک مولا، معلم و مربی نسبت به متربیان خود است و همین احساس می تواند منشأ خودمراقبتی فعال باشد، وقتی انسان احساس می کند امام و مولای او همواره مراقب و آگاه نسبت به اعمال اوست، این موضوع می تواند زمینه ای برای افزایش آگاهانه و عالمانه خودمراقبتی باشد.

سه گام در تربیت مهدوی؛ خودسازی، اصلاح خانواده و جامعه سازی

نجم با تأکید بر استفاده از جملات محبت آمیز به جای جملات تهدیدآمیز در تربیت فرزندان، گفت: قرار نیست از ابتدا با کودکان و نوجوانان با مدل های سنگین و سخت برخورد کنیم، در گفت وگوهای روزانه باید مراقب باشیم که در حال زمینه سازی و پایه گذاری برای یک زیست و تربیت مهدوی هستیم. می توان با کمک فرزندان، جشن های نمادین برگزار کرد و در جمع های دوستانه آنها، با فکر، انتخاب و اختیار خودشان، بارش فکری ایجاد کرد، همچنین باید این احساس را در آنان ایجاد کنیم که ما یک نیاز وجودی به امام و مولای حاضر در عصر غیبت داریم. وی بیان کرد: اتفاقاتی که در جهان و پیرامون ما رخ می دهد، برای فرزندانمان نیز پرسش هایی ایجاد می کند که باید از همین منظر وارد گفت وگو شویم و به آنها کمک کنیم تا بدانند در سخت ترین لحظات زندگی، یک پناهگاه امن و عمیق دارند، اینکه فرزند ما بداند امام زمان(عج) پناهگاه اوست، احساس بسیار خوبی ایجاد می کند. منتظر واقعی یک عنصر خاموش نیست و قرار نیست همیشه سکوت کند، بلکه باید عامل اصلاح اجتماعی باشد و روحیه ظلم ستیزی از شاخص های یک منتظر واقعی است. نجم تصریح کرد: در کتاب، سه سطح اصلاح مطرح شده است؛ اصلاح خود، اصلاح دیگران و اصلاح جامعه که اصلاح خود از طریق تقوا و خویشتن گزینی انجام می شود. انسان ابتدا باید سالم، سلیم و صالح باشد تا بتواند مصلح باشد. گام دوم، اصلاح دیگران است که می تواند از طریق امر به معروف و نهی از منکر، فعالیت های تبلیغی، تعامل مؤثر و گفت وگوهای سازنده دنبال شود. اگر نوجوان و جوان را از زاویه دید خودش نبینیم و او را نشناسیم، نمی توانیم راه حل مناسبی برای اصلاح رفتار و گفتار او پیدا کنیم. ما می توانیم ضمن حفظ اصول، ارزش ها و میراث دینی خود، مسائل را از زاویه ذهن و نگاه نوجوان و جوان ببینیم. وی با اشاره به ضرورت تقویت مهارت گوش دادن فعال و همدلی اظهار کرد: باید گوش دهنده فعال باشیم، مهارت همدلی خود را تقویت کنیم و سپس بتوانیم ارتباط مؤثر را در گفتار، کردار و رفتار با متربی و فرزند خود برقرار کنیم. در اصلاح جامعه نیز می توان از ظرفیت های مردم نهاد مانند مسجد محوری، محله محوری، بوستان محوری و خانواده محوری استفاده کرد که در معماری گذشته، فضای تفریحی، مسجد و مدرسه در کنار و در دل خانه ها قرار داشتند و این نوع طراحی می تواند در تربیت اجتماعی و دینی تأثیرگذار باشد. var player = videojs('player_436714_4403303',{ techOrder: [ "html5" , "flash"],poster:'/media/3d74cb0cZjo0NDI1NTgzLmpwZ3xmdWk6NDMxNDA4NnxsOmZhfHY6MQ.jpg',width:400,height:300}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/4403303',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود کیفیت اصلی (function() { const embedHtml = ' ' + ' ' + ' ' + ' '; const videoTextAreaId = "videoTextArea_4403303"; const videoCodeBtnId = "videoCodeBtn_4403303"; const videoCodeBtn = document.getElementById(videoCodeBtnId); videoCodeBtn.addEventListener('click', function() { if (document.getElementById(videoTextAreaId).innerText.trim() === "") { document.getElementById(videoTextAreaId).innerText = embedHtml; } }); })(); نجم ادامه داد: رفتار منتظرانه حقیقی یعنی هماهنگ سازی عمل با معرفت؛ تا زمانی که شناخت و مهارت شناختی درستی نداشته باشیم، نمی توانیم بروز و ظهور گفتاری و رفتاری مناسبی داشته باشیم، بنابراین باید معرفت حاصل شده را با عمل و رفتار خود هماهنگ کنیم. هرچه معرفت بیشتر باشد، می تواند به رفتار انسان تعهد بیشتری ببخشد، همچنین علم باید به معرفت و در نهایت به عمل نافع منجر شود و اگر دانش صرفا در حد دریافت اطلاعات باقی بماند، ممکن است به علم نافع تبدیل نشود و مهارت باید ابزاری در خدمت دانش باشد تا دانش را به شناخت، معرفت و در نهایت عمل نافع برساند. وی با اشاره به ضرورت خودسازی، اصلاح خانواده و جامعه سازی کوچک افزود: در ساحت رفتاری نیز دوباره به سه سطح خودسازی، اصلاح خانواده و جامعه سازی می رسیم؛ تهذیب نفس و تقویت اراده از مهارت های مهم در این مسیر است و همان طور که در بحث انگیزه و خودانگیختگی صحبت کردیم، باید مهارت تقویت اراده را نیز در خود و سپس در فرزندان و متربیان تقویت کنیم. در تربیت متربیان و فرزندان، تأکید اصلی باید بر مسئولیت پذیری باشد و اگر مسئولیت پذیری به درستی آموزش داده و نهادینه شود، ضلع اطاعت پذیری نیز به صورت طبیعی در وجود انسان شکل می گیرد.

والدین باید آغوش امن فرزندان شان باشند

نجم با تأکید بر اهمیت الگوی عملی والدین در خانواده گفت: انتقال این مهارت ها به همسر و فرزندان باید از طریق الگوی عملی انجام شود، ما برای همسر خود معلم و مربی نیستیم؛ بنابراین نباید با همسرمان مدل معلمانه رفتار کنیم و باید با تکنیک ها و مهارت های همسرانه، خیر و تربیت را در رابطه با همسر خود به اشتراک بگذاریم و همین مفهوم همسر بودن معنای عمیقی دارد و می تواند ابعاد مختلفی از رابطه را پوشش دهد. وی ادامه داد: فرزندان ابتدا به الگوی عملی نیاز دارند و هرچه رفتار و واکنش ما در موقعیت های مختلف مناسب تر باشد، تأثیر بیشتری بر آنان خواهد داشت و برای مثال، وقتی مادر پیش از اذان صبح ساعت خود را آرام کوک می کند تا دقایقی از سحر را درک کند، فرزند این رفتار را می بیند و به صورت آگاهانه متوجه می شود که مادرش برای چه چنین کاری انجام می دهد که همین آرامش و نشاط شبانه مادر می تواند برای خانواده منشأ خیر باشد. نجم در ادامه بر اهمیت امر به معروف و نهی از منکر هوشمندانه تأکید کرد و گفت: گاهی دلیل اینکه امر به معروف و نهی از منکر ما تأثیر معکوس می گذارد، این است که تاب آوری ما پایین است و خیلی سریع می خواهیم وارد گفت وگو شویم و باید و نباید کنیم، در حالی که هنوز ارتباطی شکل نگرفته است، گاهی لازم است ابتدا با سکوت و آرامش شرایط را مشاهده کنیم و در زمان مناسب وارد گفت وگو شویم. وی تصریح کرد: اگر ارتباط در ساحت روان، روح و قلب نوجوان و جوان شکل بگیرد، چه فرزند خودمان باشد، چه متربی و حتی فردی که در پارک یا خیابان با او مواجه شده ایم، ادب و آداب، صبوری و بیان شیرین و دلنشین ما می تواند تأثیر متفاوتی داشته باشد، متأسفانه گاهی شاهد امر به معروف هایی با لحن تند، زبان تلخ و در زمان و مکان نامناسب هستیم که نتیجه ای معکوس ایجاد می کند. var player = videojs('player_256720_4403304',{ techOrder: [ "html5" , "flash"],poster:'/media/3d74cb0cZjo0NDI1NTgzLmpwZ3xmdWk6NDMxNDA4NnxsOmZhfHY6MQ.jpg',width:400,height:300}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/4403304',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود کیفیت اصلی (function() { const embedHtml = ' ' + ' ' + ' ' + ' '; const videoTextAreaId = "videoTextArea_4403304"; const videoCodeBtnId = "videoCodeBtn_4403304"; const videoCodeBtn = document.getElementById(videoCodeBtnId); videoCodeBtn.addEventListener('click', function() { if (document.getElementById(videoTextAreaId).innerText.trim() === "") { document.getElementById(videoTextAreaId).innerText = embedHtml; } }); })(); نجم با اشاره به مواجهه فرزندان با شبهات اعتقادی در فضای مجازی گفت: اگر فرزند ما با یک شبهه اعتقادی در فضای مجازی مواجه شد، رفتار منتظرانه این است که ابتدا خودمان تحقیق و بررسی کنیم و به خودآگاهی برسیم، البته باید آن قدر رابطه میان والد و فرزند قوی باشد که فرزند بتواند چنین مسئله ای را با والد خود مطرح کند و نترسد؛ بلکه احساس کند آغوش امنی دارد و پس از آنکه اطلاعات و آگاهی کافی به دست آوردیم، باید وارد یک گفت وگوی عادلانه شویم. ابتدا از فرزند بپرسیم «خودت چه فکر می کنی؟» و اجازه دهیم نظر خود را بیان کند، سپس با توجه به تحقیق و بررسی انجام شده، گفت وگویی دوطرفه را شکل دهیم. وی بیان کرد: فرزند یا متربی نباید احساس کند که قرار است فقط توصیه و انذار بشنود، بلکه باید احساس کند در حال گفت وگو با یک دوست یا بزرگ تر دلسوز است و اگر خطایی نیز وجود دارد، با تاب آوری بالا و گوش دادن فعال، آن را بررسی و حل وفصل کنیم. باید محاسبه اعمال را در زندگی وارد کنیم که می توان برای این کار از دفترچه یا جدول های ساده استفاده کرد و روزهایی مانند دوشنبه، پنجشنبه و جمعه را برای مرور و محاسبه اعمال در نظر گرفت و این برنامه ها می توانند به صورت خانوادگی و متناسب با شرایط هر خانواده اجرا شوند. نجم بر پرهیز از سخت گیری و اجبار در تربیت مهدوی تأکید کرد و گفت: اصل مهم، ایجاد قدرت انتخاب برای فرزند است، اگر شرایط خانواده به گونه ای است که والدین می توانند نماز اول وقت یا نماز جماعت را در خانه برگزار کنند، فرزندان را مجبور نکنند؛ بلکه آنها را دعوت کنند، پدر یا مادر می تواند اذان بگوید و از فرزند بخواهد در نماز همراه خانواده باشد، اما باید فضای انتخاب نیز وجود داشته باشد و اگر فرزند همراهی نکرد، نباید والد دچار هیجان و واکنش شدید شود، باید تاب آوری بالا داشته باشیم و در فرصت های دیگر دوباره او را دعوت کنیم. تذکرهای مکرر می تواند فرزندان را دل آزرده کند، بنابراین دعوت به نماز باید هوشمندانه، خلاقانه و زیبا باشد و حریم و حرمت فرزند نیز رعایت شود.

تاثیرگذاری فعالیت های خلاقانه خانوادگی در تربیت مهدوی

وی استفاده از ابزارهای فرهنگی و هنری را در تربیت مهدوی ضروری دانست و اضافه کرد: شعرهای مهدوی، داستان های مرتبط، کتاب و رمان هایی با موضوع مهدویت و زندگی امام زمان(عج) و یاران ایشان، ظرفیت های مناسبی برای انتقال مفاهیم هستند، همچنین فیلم و سریال نیز می تواند در جمع های خانوادگی و مربی محور مورد استفاده قرار گیرد، درواقع باید از ظرفیت هنر، ادبیات، فضای مجازی و رسانه به اندازه کافی استفاده کنیم. نجم افزود: مراکز مهدویت و مجموعه های فرهنگی نیز می توانند در زمینه تولید محتوای چندرسانه ای فعال تر شوند و دوره های کوتاه و کاربردی برای مربیان و والدین برگزار کنند؛ برای مثال آموزش عکاسی و تولید کلیپ با تلفن همراه می تواند به استفاده صحیح و هدفمند از فناوری کمک کند. بازی نیز باید به اندازه و در حد کفایت مورد استفاده قرار گیرد، بازی های فکری و خلاقانه می توانند ابزار تثبیت مهارت و معرفت باشند و در کتاب نیز نمونه های متنوعی از بازی ها و فعالیت های خلاقانه ارائه شده است. وی ادامه داد: حتی فعالیت های ساده خانوادگی می تواند با خلاقیت به یک تجربه تربیتی تبدیل شود، برای مثال، مادر هنگام آشپزی می تواند یک غذای ساده را با نیت و یاد یکی از ائمه(ع) یا حضرت ولی عصر(عج) تهیه کند و در خانواده درباره آن صحبت شود که این ها اتفاقات ساده ای هستند، اما اگر با درایت و خلاقیت انجام شوند، می توانند در تربیت مهدوی مؤثر باشند، همچنین می توان در خانه جلسات کوتاه خانوادگی برگزار کرد، کتاب های مناسب نوجوانان و جوانان را خواند و درباره موضوعات و مسائل مهدوی گفت وگو کرد، حتی می توان از فضاهای مختلف مانند کوه، بوستان، منزل، مسجد یا دیگر محیط های مناسب برای این گفت وگوها استفاده کرد. var player = videojs('player_646833_4403305',{ techOrder: [ "html5" , "flash"],poster:'/media/3d74cb0cZjo0NDI1NTgzLmpwZ3xmdWk6NDMxNDA4NnxsOmZhfHY6MQ.jpg',width:400,height:300}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/4403305',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود کیفیت اصلی (function() { const embedHtml = ' ' + ' ' + ' ' + ' '; const videoTextAreaId = "videoTextArea_4403305"; const videoCodeBtnId = "videoCodeBtn_4403305"; const videoCodeBtn = document.getElementById(videoCodeBtnId); videoCodeBtn.addEventListener('click', function() { if (document.getElementById(videoTextAreaId).innerText.trim() === "") { document.getElementById(videoTextAreaId).innerText = embedHtml; } }); })(); نجم همچنین نوشتن یادداشت های کوتاه خطاب به امام زمان(عج) را پیشنهاد کرد و افزود: داشتن یک دفترچه کوچک و نوشتن یادداشت هایی با ادبیات زیبا برای حضرت می تواند به کودک و نوجوان کمک کند تا حضور امام را در زندگی خود احساس کند، برای مثال، فرزند می تواند درباره یک جلسه مادر و فرزندی یا پدر و فرزندی بنویسد و آن را در محضر امام زمان(عج) تصور کند. وی تصریح کرد: برنامه ها نباید به گونه ای باشند که اجرای آنها برای خانواده یا فرزند دشوار شود، اگر شرایط روحی یا خانوادگی اقتضا نمی کند، باید از برنامه های سنگین صرف نظر کرد و حتی به یک سلام ساده اکتفا کرد و باید اصل محتوا را حفظ کنیم، اما نباید به دلیل اجبار نابجا، شرایط روحی فرزند را نادیده بگیریم، همچنین باید مراقب باشیم که پیش زمینه ها و زمینه سازی های تربیتی به درستی انجام شود و با برنامه ریزی و توجه به حال و احوال فرزند می توان مسیر تربیت مهدوی را به گونه ای پیش برد که به شور، شعور و نشاط معنوی منجر شود. انتهای پیام