آیت الله العظمی شبیری زنجانی که بود؟

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ مرکز قم، آیت الله العظمی سید موسی شبیری زنجانی از مراجع عظام تقلید بود که بیش از هشت دهه به فعالیت های علمی و فرهنگی پرداخت و بعد از یک دوره بیماری در سن 99 سالگی دعوت حق را لبیک گفت.

تولد

آیت الله سید موسی شبیری زنجانی، 8 رمضان سال 1346ق، 10 اسفند سال 1306ش در قم زاده شد. پدر او آیت الله سید احمد شبیری زنجانی، از عالمان دوره خود بوده و 25 سال در مدرسه سیّد زنجان، مشغول به تحصیل و تدریس بوده است. سید احمد، از 2 جمادی الثانی 1346ق ساکن قم و از نزدیکان آیت الله شیخ عبدالکریم حائری یزدی موسس حوزه علمیه قم بوده است.

تحصیلات  

آیت الله شبیری زنجانی، دروس حوزوی را از سال 1359 قمری آغاز کرد و دروس دوره سطح را در سه یا چهار سال به پایان برد. پس از آن در درس آیت الله سید صدرالدین صدر حاضر شد و کم سن ترین شرکت کننده در این درس بود. وی دو بار در سال های 1373ق و 1374ق به حوزه علمیه نجف رفت و در درس های خارج فقه آیات سید عبدالهادی شیرازی و سید محسن طباطبائی حکیم شرکت کرد. او همچنین در درس فقه و اصول آیت الله سید ابوالقاسم خویی حاضر می شد. آیت الله شبیری در درس خارج فقه و خارج اصول نزد آیت الله سید حسین طباطبایی بروجردی شرکت کرد و کتاب الغصب، کتاب الاجاره، و کتاب الصلوة را از وی آموخت. سید موسی شبیری زنجانی همچنین 21 سال در درس خارج فقه سید محمد محقق داماد به همراه امام موسی صدر و سیدمحمد بهشتی شرکت کرد و یک دوره کامل درس خارج اصول را نیز از وی فراگرفت. او، امام موسی صدر را به عنوان اولین هم مباحث و یکی از عوامل علاقه مندی اش به دروس حوزوی معرفی کرده است.

آغاز تدریس درس خارج

آیت الله سیدموسی شبیری زنجانی در دهه 1340 شمسی، از استادان مدرسه حقانی در قم بود. او تدریس خارج فقه در موضوع کتاب الحج را پیش از سال 1388ق (حدوداً بعد از 40 سالگی) و در زمان حیات استاد خود سید محمد محقق داماد آغاز کرد و این درس 15 سال طول کشید. درس خارج اصول نیز سال ها از درس های اصلی وی بود، اما ادامه نیافته و نکات لازم اصولی را، در ضمن درس خارج فقه بیان می کرد.

آثار

تحقیق رجال نجاشی: این کتاب در سال 1416ق (1374ش) توسط انتشارات جامعه مدرسین حوزه علمیه قم به چاپ رسید. تحقیق این اثر، با استفاده از 14 نسخه رجال نجاشی صورت گرفته است.

تعلیقه بر کتاب «آشنای حق»: آشنای حق، شامل آثار و احوال عرفانی آقا محمد بیدآبادی (سده 12ق) است. این کتاب در سال 1391ش از سوی انتشارات خویی چاپ شد. کتاب اصلی در سال 1379ش از سوی نشر نهاوندی انتشار یافته است.

جرعه ای از دریا: کتابی چهار جلدی، حاوی مقالات، تعلیقات و بیانات شفاهی آیت الله شبیری زنجانی است. هر جلد این کتاب دارای سه فصل عربی، فارسی و طریقیات است. فصل «طریقیات» پاره ای از گفته های وی در مسیر خانه تا حرم حضرت معصومه (س) است. فصل اول این کتاب، حاوی 14 اثر فارسی، شامل مقالات، مصاحبه ها و تعلیقه های وی بر آثار فارسی است. فصل دوم، هشت اثر عربی است که بیشتر آنها تعلیقات است و فصل پایانی کتاب، طریقیات است که نکاتی علمی، تاریخی و اخلاقی را بازگو می کند و اشاراتی به شرح حال و ویژگی های عالمان دین دارد. این کتاب در چهار جلد از سوی مؤسسه کتاب شناسی شیعه در سال های 1389 تا 1398ش در قم و به زبان فارسی چاپ شد.

فعالیت ها

تأسیس مدرسه فقهی امام محمد باقر (ع): این مدرسه در 1380ش تأسیس شد و هدف از راه اندازی آن، مطالعات فقهی و پرورش فقیهان قوی بنیه اعلام شده است. دوره آموزشی این مدرسه، از پایه هفتم حوزه آغاز می شود و مجموعا 12 سال ادامه می یابد.

مرکز فقهی امام محمد باقر (ع): با هدف احیای آثار آیت الله سید احمد شبیری زنجانی و نشر آثار آیت الله سید موسی شبیری زنجانی، در اردیبهشت 1391ش تأسیس شد و در حوزه علوم فقه، اصول فقه، رجال، و فقه الحدیث فعالیت می کند. پاسخگویی به سوالات شرعی، تدوین و تنظیم دروس خارج آیت الله شبیری زنجانی، و تدوین متون درسی و کمک درسی حوزه، بخشی از اقدامات این مرکز است.

همچنین آیت الله شبیری زنجانی برخی از اعلامیه های علیه نظام پهلوی را در دوران مبارزه نهضت انقلاب اسلامی امضاء کرده است.

این مرجع تقلید سالها نماز جماعت را در حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه (س) پس از درگذشت پدرش، آیت الله سید احمد شبیری زنجانی اقامه می کرد.