دین امری قلبی و تحمیل ناپذیر است

به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، محمدعلی انصاری، مفسر قرآن کریم و مؤلف تفسیر مشکاة در سلسله جلسات مجازی تفسیر سوره بقره با محوریت آیات 256 و 257 این سوره اظهار کرد: آموزه های بنیادین اسلام هرگز ابزار سلطه و تحمیل نیستند، زیرا حقیقت ایمان بر فطرت و آزادی انتخاب انسان استوار است؛ اگر پذیرش دین ناشی از دل و آگاهی نباشد، اثر تربیتی ندارد. وی با اشاره به تعبیر قرآنی «لَا إِکْرَاهَ فِی الدّینِ» افزود: این فراز شریف از نظر اخباری و انشایی واجد پیام روشنی است؛ عقل سلیم و فطرت بیدار آدمی، حقانیت تعالیم الهی را بدون نیاز به اکراه و اجبار بیرونی درمی یابد. این مفسر قرآن توحید را جوهر اصلی دین معرفی کرد و گفت: انسانی که به سوی توحید حرکت کند و از مظاهر طغیان در برابر پروردگار روی بگرداند مسیر رشد، بالندگی و کمال را پیش روی خود می بیند؛ در حالی که گرایش به طاغوت و گردن نهادن به طغیانگران حاصلی جز سرگردانی و سقوط در بیراهه گمراهی ندارد. وی در تبیین دلالت لغوی و مفهومی «عروةالوثقی» تصریح کرد: قرآن برای کسانی که کفر به طاغوت ورزیده و به خداوند ایمان آورده اند تعبیر «فَقَد اسْتَمْسَکَ بالْعُرْوَةِ الْوُثْقَی» را به کار برده است. «عروه» به معنای دستگیره استوار و «استمساک» نیز تفاوت روشنی با تمسک مقطعی یا پیوند سطحی دارد؛ «استمساک» یعنی انسان محکم ترین رابطه را با حقیقت دین برقرار کند تا در برابر تندباد لغزش ها و تفرقه ها پایدار بماند؛ ریسمانی استوار که هرگز گسستنی نیست. انصاری با اشاره به آیه «اللَّهُ وَلِیُّ الَّذینَ آمَنُوا یُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَی النُّورِ»، به تحلیل معنای واژه «ولی» پرداخت وبیان کرد: ولایت الهی در دو ساحت قابل بازشناسی است؛ نخست ولایت عام و تکوینی است که کلیه موجودات و پدیده ها را در دایره ربوبیت خود می گیرد و دوم ولایت خاص که به اهل ایمان اختصاص دارد و مظهر نزدیکی، سرپرستی ویژه، دستگیری و هدایتگری ویژه پروردگار است. وی ادامه داد: هنگامی که مؤمن با خلوص نیت و تسلیم صادقانه تمامیت وجودش را به حق بسپارد و زیر چتر این ولایت خاص قرار گیرد، پیوند او با سرچشمه نور برقرار شده و از ظلمات جهل، تردید و هوی نفس رهایی می یابد؛ این در حالی است که کفرورزان در پیوند با طاغوت از نورانیت فاصله گرفته و در قعر تاریکی ها فرو می روند. این مفسر قرآن فاصله انسان با پروردگار را نه مکانی، بلکه ناشی از موانع درونی دانست و اظهار کرد: حجاب های نفسانی و حبّ ذات مانع تابش نور حقیقت بر دل انسان هستند و عبور از این خودخواهی ها و زنگارها، بستر دریافت هدایت را فراهم می سازد. انصاری در پایان گفت: منطق و رویکرد بنیادین قرآن ایجاب می کند که ایمان ورزی همراه با پذیرش قلبی و التزام عملی باشد. چنین هدایتی از مسیر فاصله گیری شفاف از مظاهر طاغوت و تمسک هم زمان به کتاب الله و عترت طاهرین(ع) می گذرد تا انسان در پرتو ولایت خاص پروردگار به کمال حقیقی نایل شود. انتهای پیام