کاردرمانی؛ حامیِ خاموشِ خانواده های درگیر با آلزایمر

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، نازیلا اکبرفهیمی عضو هیئت علمی گروه کاردرمانی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی گفت: آلزایمر فقط زندگی فرد مبتلا را تحت تأثیر قرار نمی دهد؛ سایه این بیماری به آرامی بر زندگی خانواده و به ویژه مراقبانی که ساعت های طولانی در کنار بیمار هستند نیز گسترده می شود. مراقبانی که گاه در سکوت، خستگی مزمن، درد های اسکلتی ـ عضلانی، اختلال خواب و انزوای اجتماعی را تحمل می کنند و ممکن است در مسیر مراقبت، خود نیز فرسوده شوند.

وی ادامه داد: در چنین شرایطی، کاردرمانی می تواند نقشی فراتر از درمان فرد مبتلا داشته باشد؛ نقشی که به حفظ استقلال بیمار و همزمان کاهش فشار جسمی و روانی بر مراقب کمک می کند.

اکبرفهیمی افزود: یکی از مهم ترین چالش های خانواده ها، مواجهه با رفتار هایی است که در نگاه نخست ممکن است «لجبازی» به نظر برسند؛ رفتار هایی مانند مقاومت در برابر حمام کردن. اما پشت این مقاومت ممکن است ترس از افتادن، احساس خجالت یا سردرگمی ناشی از اختلالات شناختی وجود داشته باشد. وقتی علت رفتار را بشناسیم، شیوه مواجهه نیز تغییر می کند. به جای اصرار و بحث، می توان محیط را ساده تر کرد و به فرد حق انتخاب داد؛ تغییری ساده که می تواند فشار روانی را برای بیمار و مراقب کاهش دهد.

عضو هیئت علمی گروه کاردرمانی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی ادامه داد: هدف کاردرمانی در مواجهه با آلزایمر، تنها انجام مداخلات درمانی برای بیمار نیست. حفظ توانایی فرد برای انجام فعالیت های روزمره، از لباس پوشیدن و تغذیه گرفته تا جابه جایی، می تواند به او احساس استقلال و توانمندی بیشتری بدهد. از سوی دیگر، ارزیابی محیط زندگی و ساده سازی فعالیت ها، بخشی از بار مراقبتی را کاهش می دهد و به خانواده کمک می کند با توان و آرامش بیشتری به مسیر مراقبت ادامه دهند.

وی افزود: در این میان، مراقبت از مراقب نیز نباید به حاشیه رانده شود. مراقبانی که تصور می کنند باید همه مسئولیت ها را به تنهایی بر دوش بکشند، ممکن است دیر یا زود با فرسودگی جسمی و روانی مواجه شوند. تقسیم مسئولیت ها میان اعضای خانواده و استفاده از کمک های تخصصی، به ویژه زمانی که احساس درماندگی یا خستگی شدید وجود دارد، نشانه ضعف نیست؛ بلکه بخشی از مراقبت صحیح و پایدار از بیمار است.

به گفته اکبرفهیمی شاید یکی از مهم ترین پیام هایی که باید در مسیر مراقبت از افراد مبتلا به آلزایمر به خاطر سپرد این باشد: مراقب، ابزار مراقبت نیست؛ او نیز انسانی است که نیاز به مراقبت دارد.