سایه معادن طلای جمهوری آذربایجان بر انتخابات سنای آمریکا

به گزارش مشرق ، در ایالت نیوهمپشایر آمریکا، رقابتی به شدت فشرده، نفس گیر و حساس برای تصاحب کرسی مجلس سنا میان «جان ادوارد سونونو»، سناتور سابق از حزب جمهوری خواه که دارای منافع و روابط تجاری گسترده در جمهوری آذربایجان است، و رقیب او از حزب دموکرات یعنی «کریس پاپاس»، عضو کنونی مجلس نمایندگان و سیاستمدار حامی لابی ارامنه جریان دارد.

تازه ترین نظرسنجی های انتخاباتی نشان می دهند که سونونو موفق شده از رقیب دموکرات خود پیشی بگیرد؛ رویدادی که می تواند برای این «ایالت آبی» که به طور سنتی دژ پیروزی بلامنازع نامزدهای حزب دموکرات به شمار می رود، یک شگفتی بزرگ و شکستی غیرمنتظره تلقی شود.

پیروزی در مقدماتی و حمایت معنادار ترامپ با وجود اختلافات پیشین

در تاریخ 8 سپتامبر (18 شهریور)، احزاب جمهوری خواه و دموکرات در نیوهمپشایر انتخابات مقدماتی درون حزبی خود را برگزار کردند. این انتخابات بدون شگفتی خاصی پایان یافت و همان طور که انتظار می رفت، سونونو و پاپاس موفق شدند با غلبه قاطع بر رقبای هم حزبی خود، رسماً به عنوان نامزدهای نهایی احزاب متبوعشان برگزیده شوند.

بر این اساس، این دو چهره در انتخابات میان دوره ای ماه نوامبر برای تکیه زدن بر کرسی خالی شده توسط «جین شاهین»، سناتور کهنه کار و حامی سرسخت ارامنه که اخیراً کناره گیری قطعی خود را از جهان سیاست اعلام کرده بود، رو در روی یکدیگر صف آرایی خواهند کرد.

نکته بسیار حائز اهمیت و جنجالی در این میان، جلب حمایت رسمی دونالد ترامپ توسط سونونو است. این حمایت تشکیلاتی در شرایطی رقم می خورد که جان سونونو در مقاله ای در سال 2024 میلادی علناً ترامپ را یک «بازنده» خطاب کرده و در جریان رقابت های مقدماتی درون حزبی ریاست جمهوری همان سال، از نیکی هیلی در برابر ترامپ پشتیبانی کرده بود.

با این حال، سران حزب جمهوری خواه برای پس گرفتن اکثریت سنا، اختلافات گذشته را موقتاً کنار گذاشته و تمام قد پشت سر سونونو ایستاده اند تا پیروزی را در این ایالت کلیدی تضمین کنند.

خاندان سیاسی سونونو و کارتل استخراج طلا در جمهوری آذربایجان

باید یادآور شد که جان ادوارد سونونو، یکی از سیاستمداران متنفذ و چهره های کلیدی ساختار قدرت در آمریکا محسوب می شود و به خاندان پرنفوذ «سونونو» تعلق دارد؛ خانواده ای ریشه دار که پیوندها و مناسبات بسیار نزدیکی را از دهه 1990 میلادی تاکنون با دولت و کارتل های تجاری جمهوری آذربایجان حفظ کرده است.

جان ادوارد سونونو که پیش تر سابقه یک دوره حضور در مجلس سنای آمریکا را در کارنامه خود دارد، فرزند «جان هنری سونونو» فرماندار سرشناس جمهوری خواه این ایالت در دهه 1980 است. همچنین برادر او، «کریس سونونو» نیز به عنوان هشتاد و دومین فرماندار نیوهمپشایر از سال 2017 تا 2025 سکان هدایت این ایالت را در دست داشت.

پدر این خانواده، یعنی جان هنری سونونو پس از بازنشستگی و کناره گیری از مناصب رسمی قدرت، وارد حوزه تجارت معادن و استخراج فلزات گرانبها شد و نخستین رئیس مشترک اتاق بازرگانی مشترک آمریکا و جمهوری آذربایجان نام گرفت.

وی در حال حاضر یکی از سهامداران عمده و اعضای فعال هیئت مدیره شرکت معدنی «آنگلو اِیژین ماینینگ» (Anglo Asian Mining) است؛ یک شرکت بزرگ و بین المللی استخراج طلا و مس که عملیات های گسترده ای در خاک جمهوری آذربایجان اجرا می کند و به دلیل بهره برداری از معادن مورد مناقشه، همواره در کانون توجه محافل سیاسی قفقاز قرار داشته است.

چرخش موازنه آرا و سرازیر شدن سیل دلارهای انتخاباتی

در ماه آوریل سال جاری میلادی، هنگامی که کارزار رقابت های انتخاباتی سنا در آغاز راه قرار داشت، به نظر می رسید که کریس پاپاس، نماینده دموکرات، بدون دردسر خاصی پیروز این نبرد شده و کرسی سنا را تصاحب خواهد کرد.

در آن مقطع زمانی، نظرسنجی های افکار عمومی نشان می داد که این سیاستمدار حامی ارامنه با حاشیه امن 7 درصدی از رقیب احتمالی جمهوری خواه خود جلوتر است. اما در هفته های اخیر، صحنه این ماراتن انتخاباتی که توسط مؤسسه معتبر «کوک پولیتیکال ریپورت» (Cook Political Report) به عنوان حوزه ای «متمایل به دموکرات ها» ارزیابی می شد، به شدت ملتهب و فشرده شد.

تازه ترین نظرسنجی از رای دهندگان بالقوه که پیش از برگزاری انتخابات مقدماتی توسط دانشگاه نیوهمپشایر و شبکه سی ان ان انجام گرفت، نشان داد که فاصله میان این دو کاندیدا به تنها 2 درصد کاهش یافته است؛ به طوری که سونونو با کسب 45 درصد آرا از پاپاس با 43 درصد پیشی گرفته است.

همزمان این کارزار انتخاباتی حجم عظیمی از منابع مالی را از سوی ساختار ملی حزب جمهوری خواه جذب کرده است. برآوردها حاکی از آن است که جمهوری خواهان از یک برتری مالی چشمگیر 20 میلیون دلاری در نیوهمپشایر برخوردار خواهند شد.

تحلیلگران مستقل خاطرنشان می سازند که حامیان مالی و کمیته های اقدام سیاسی وابسته به سونونو، تاکنون تقریباً دو برابر تشکل های حامی پاپاس هزینه کرده اند.

در پی این تحولات شتابان، پورتال تحلیلی «کوک پولیتیکال ریپورت» که مرجع پیش بینی انتخابات به شمار می رود، ارزیابی خود از رقابت سنا در نیوهمپشایر را به وضعیت «نامشخص و شانه به شانه» تغییر داد؛ تغییری که یک امتیاز بزرگ برای جمهوری خواهان محسوب می شود، چرا که دموکرات ها برای حفظ اکثریت شکننده خود در سنا نیازمند ابقای این کرسی بودند.

جسیکا تیلور، سردبیر بخش سنا در این مؤسسه تحلیلی تصریح کرد: «حتی در ایالتی که سنتاً به دموکرات ها رای می دهد، حجم دلارهایی که جمهوری خواهان در سطح ملی به این کارزار تزریق کرده اند، یک زنگ خطر بسیار جدی برای حزب دموکرات است.»

حملات تند به ناکارآمدی واشنگتن و پرونده ضدآذربایجانی پاپاس

در فضای تبلیغاتی، سونونو رقیب خود را آماج حملات لفظی تندی قرار داده و مدعی شده که پاپاس «8 سال تمام در واشنگتن حضور داشته اما به وعده های خود در قبال مردم ایالت نیوهمپشایر عمل نکرده است».

وی در مصاحبه اختصاصی این هفته خود با فاکس نیوز دیجیتال با انتقاد شدید از سابقه چهار دوره حضور پاپاس در مجلس نمایندگان گفت: «او در کنگره اقدامات بسیار ناچیزی انجام داد و دستاوردهای بسیار کمتری نیز به ثبت رساند.»

در نقطه مقابل، کریس پاپاس که در سال 2019 میلادی به مجلس نمایندگان راه یافت، در طول دوره فعالیت خود در کنگره به عنوان یکی از سرسخت ترین چهره های ضدآذربایجانی و حامی منافع ارمنستان شناخته شده است.

وی از امضاکنندگان اصلی طرح تحریم شماری از مقامات بلندپایه جمهوری آذربایجان بود و همواره با هرگونه تعلیق یا لغو متمم جنجالی 907 قانون حمایت از آزادی (که کمک های نظامی مستقیم آمریکا به باکو را محدود می سازد) به شدت مخالفت ورزیده است.

افزون بر این، در سپتامبر 2025، پاپاس رهبری یک ابتکار دوحزبی خطاب به مارکو روبیو وزیر امور خارجه و پیت هگست وزیر دفاع آمریکا را بر عهده داشت که طی نامه ای رسمی، مخالفت صریح خود را با مذاکرات دولت ترامپ با رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه بر سر فروش جنگنده های پیشرفته اف-16 و اف-35 اعلام کردند.

پاپاس همچنین نخستین نماینده همجنس گرای علنی از ایالت نیوهمپشایر در تاریخ کنگره آمریکا است و با وجود چالش های داخلی، از حمایت کامل، علنی و همه جانبه کمیته ملی ارامنه آمریکا (ANCA) و لابی های دیاسپورا برخوردار است. اکنون این رقابت فراتر از یک انتخابات محلی، به آوردگاهی حساس میان شبکه نفوذ اقتصادی باکو و لابی سنتی ارامنه در ساختار قانون گذاری ایالات متحده تبدیل شده است.