اعطای نشان ملی پارسی جان به خادمان زبان فارسی

به گزارش خبرنگار ایکنا، دومین آیین اعطای نشان ملی پارسی جان با حضور جمعی از اهالی فرهنگ و هنر عصر امروز 28 شهریور در سالن سوره حوزه هنری برگزار شد.

در آغاز این مراسم ناصر فیض، دبیر دومین آیین اعطای نشان ملی پارسی جان با بیان اینکه توجه به زبان فارسی وظیفه ای عمومی و متعلق به همه فارسی زبانان است، اظهار کرد: زبان فارسی در جهان از جایگاه ویژه ای برخوردار است و اعتبار و پیشینه این زبان، مسئولیت ما را در قبال پاسداشت آن بیشتر می کند. حوزه هنری نیز از ابتدای تأسیس خود توجه ویژه ای به ادبیات، به ویژه ادبیات داستانی داشته و به صورت مستقیم و غیر مستقیم در مسیر تقویت و پاسداشت زبان فارسی حرکت کرده است.

وی ادامه داد: یکی از نمونه های مهم این رویکرد را می توان در شکل گیری و گسترش ادبیات دفاع مقدس مشاهده کرد. در سال های پس از پایان جنگ تحمیلی، شاید این تصور وجود داشت که مخاطبان دیگر علاقه ای به مطالعه آثار مربوط به هشت سال دفاع مقدس نداشته باشند، اما در ادامه اتفاق دیگری رقم خورد و بسیاری از این آثار به کتاب هایی پرمخاطب و پرفروش تبدیل شدند. این اتفاق نشان داد که زبان فارسی ظرفیت بالایی برای انتقال تجربه ها، خاطرات و مفاهیم مهم تاریخی و اجتماعی دارد.

فیض با اشاره به ضرورت توجه تخصصی تر به زبان فارسی، بیان کرد: در حوزه هنری این احساس وجود داشت که باید مجموعه ای شکل بگیرد که به صورت ویژه تر و مستقیم تر به موضوع زبان فارسی توجه کند. اهمیت این مسئله بارها از سوی صاحب نظران مورد تأکید قرار گرفته است، زیرا زبان تنها ابزار گفت وگو و انتقال مفاهیم نیست، بلکه بخش مهمی از هویت فرهنگی هر جامعه را شکل می دهد.

دبیر دومین آیین اعطای نشان ملی پارسی جان افزود: اگر نسبت به زبان بی توجه باشیم، راه برای از دست رفتن بخشی از هویت فرهنگی نیز باز می شود. یکی از نخستین نشانه های توجه یا بی توجهی به زبان را می توان در نحوه استفاده از واژه ها و میزان ورود واژگان بیگانه مشاهده کرد. البته مسئله زبان تنها به ورود واژه های بیگانه محدود نمی شود و ابعاد گسترده تری دارد، اما توجه به واژه ها و شیوه کاربرد آن ها یکی از بخش های مهم پاسداشت زبان فارسی است.

وی با بیان اینکه قدرت و استواری یک زبان را می توان در استمرار و توانایی آن برای ارتباط با نسل های مختلف مشاهده کرد، گفت: یکی از نشانه های قدرت زبان فارسی این است که پس از گذشت قرن ها همچنان می توان با لایه های نخستین آثار فردوسی، سعدی و حافظ ارتباط برقرار کرد. ممکن است فهم برخی تعابیر و مفاهیم نیازمند توضیح و تفسیر باشد، اما اصل ارتباط همچنان برقرار است و این موضوع نشان دهنده ظرفیت و استواری زبان فارسی است.

فیض تصریح کرد: برای بسیاری از زبان ها، دسترسی مستقیم به آثار چند صد سال قبل دشوار است و مخاطب امروز برای فهم آن آثار به واسطه های متعددی نیاز دارد، اما زبان فارسی این امکان را فراهم کرده است که نسل های مختلف همچنان با آثار ادبی گذشته ارتباط برقرار کنند. این ظرفیت باید حفظ شود و برای استمرار آن نیز برنامه ریزی صورت گیرد.

وی با اشاره به شکل گیری دفتر پاسداشت زبان فارسی در حوزه هنری، اظهار کرد: ضرورت داشت مجموعه ای ایجاد شود که به صورت مشخص و دلسوزانه مسئله زبان فارسی را دنبال کند و اتفاقات مرتبط با آن را مورد توجه قرار دهد. در سال های گذشته فعالیت های مختلفی در این زمینه شکل گرفته و نشان ملی پارسی جان نیز در همین مسیر تعریف شده است.

دبیر دومین آیین اعطای نشان ملی پارسی جان ادامه داد: هدف از این نشان، توجه به افراد، مجموعه ها و فعالیت هایی است که به زبان فارسی اهمیت داده اند و توانسته اند این توجه را در جامعه برجسته کنند. قرار نیست این نشان تنها به افرادی تعلق بگیرد که وظیفه سازمانی مشخصی در حوزه زبان دارند، بلکه تلاش شده است افرادی نیز مورد توجه قرار گیرند که به شکل خلاقانه و مسئولانه برای زبان فارسی فعالیت کرده اند.

وی با اشاره به روند انتخاب برگزیدگان، گفت: در طول سال نیز افرادی که فعالیت های قابل توجهی در زمینه پاسداشت زبان فارسی انجام داده اند، مورد بررسی قرار می گیرند و نشان ها و لوح های تقدیر در چارچوب این رویداد به آنان اهدا می شود. تلاش ما این است که در آینده نیز این روند تقویت شود و نشان پارسی جان جایگاه گسترده تری پیدا کند. نشان ملی پارسی جان شامل نشان زرین، لوح تقدیر و جایزه نقدی است و امیدواریم با همراهی علاقه مندان و مجموعه هایی که دغدغه زبان فارسی دارند، بتوانیم این جایزه را در سال های آینده تقویت کنیم و ابعاد مختلف آن را گسترش دهیم.

فیض با قدردانی از اعضای هیئت علمی دومین آیین اعطای نشان ملی پارسی جان، اظهار کرد: انتخاب برگزیدگان حاصل نشست ها و بررسی های متعدد اعضای هیئت علمی بود. بسیاری از اعضای این هیئت در حوزه های مختلف فعالیت دارند و با وجود محدودیت های زمانی، جلسات متعددی برگزار شد تا انتخاب ها با دقت بیشتری صورت گیرد.

دبیر دومین آیین اعطای نشان ملی پارسی جان تأکید کرد: مهم ترین هدف این رویداد آن است که در جامعه این پیام شکل بگیرد که توجه به زبان فارسی دیده می شود و افرادی که برای این زبان فعالیت می کنند مورد حمایت و تقدیر قرار می گیرند. شکل گیری این رویداد در حوزه هنری و فعالیت های مرکز آفرینش های ادبی و دفتر پاسداشت زبان فارسی، نتیجه همکاری مجموعه ای از افراد دغدغه مند است.

در ادامه مراسم، میلاد عرفان پور، مدیر مرکز آفرینش های ادبی حوزه هنری با بیان اینکه پارسی جان می تواند رویکردی متفاوت در زمینه پاسداشت زبان فارسی ایجاد کند، اظهار کرد: برای حفظ این میراث عظیم و ارزشمند، دیگر نمی توان تنها به برنامه های معمول و تکراری اکتفا کرد. فعالیت هایی که برای حفظ زبان فارسی طراحی می شوند باید هم مردمی تر و هم خلاقانه تر باشند تا بتوانند ارتباط بیشتری با جامعه برقرار کنند. پارسی جان در مسیر تبدیل شدن به یک نهاد اثرگذار در زمینه پاسداشت زبان فارسی قرار گرفته است و تلاش می کند مرزهای فعالیت در این عرصه را گسترش دهد. هدف این است که هر فرد با هر حرفه و جایگاهی احساس کند می تواند برای زبان فارسی کاری انجام دهد و در این مسیر سهمی داشته باشد.

وی با اشاره به نقش شخصیت های فرهنگی و ادبی در پاسداشت زبان فارسی، بیان کرد: در چند دهه اخیر، شخصیت های مختلفی برای حفظ زبان و ادبیات فارسی تلاش کرده اند و حمایت از این حوزه در سطوح مختلف فرهنگی مورد توجه قرار گرفته است. استمرار چنین حمایت هایی می تواند زمینه ساز تقویت فعالیت های مردمی و فرهنگی در زمینه زبان فارسی باشد.

مدیر مرکز آفرینش های ادبی حوزه هنری ادامه داد: اگر امروز پارسی جان شکل گرفته و به مرحله دومین دوره رسیده است، بخشی از آن نتیجه حمایت ها و هدایت هایی است که در سال های گذشته از زبان فارسی و ادبیات صورت گرفته است. این رویداد باید بتواند در کنار تقدیر از فعالان این عرصه، زمینه ای برای ایجاد جریان های تازه در حوزه پاسداشت زبان فارسی فراهم کند.

وی با اشاره به نامزدهای دومین دوره نشان ملی پارسی جان، گفت: در این دوره نامزدهای متعددی مطرح بودند و هیئت علمی برای انتخاب نهایی با کار دشواری مواجه بود. نامزدها در حوزه های مختلف فعالیت کرده بودند و هر یک در جایگاه خود دارای کارنامه و اثرگذاری بودند. از جمله نامزدهای این دوره می توان به محمد معتمدی، هنرمند و خواننده، تارنمای گنجور، خبرنگاران فعال در حوزه زبان فارسی، حسین اژدهایی از معاونت فرهنگی مترو تهران و مؤسسه ویراستاران اشاره کرد. هر یک از این افراد و مجموعه ها در حوزه ای مشخص برای زبان فارسی فعالیت کرده اند و همین مسئله انتخاب نهایی را برای هیئت علمی دشوار کرده بود.

عرفان پور تصریح کرد: انتخاب میان نامزدهایی که هر یک در زمینه ای فعالیت مؤثر داشته اند، نیازمند بررسی دقیق بود و در نهایت بر اساس معیارهای تعیین شده، برگزیدگان انتخاب شدند. امیدواریم این رویداد به دلیل مردمی بودن و توجهی که به فعالیت های مختلف در حوزه زبان فارسی دارد، به اتفاقی ماندگار تبدیل شود و در دوره های بعد نیز استمرار پیدا کند.

مدیر مرکز آفرینش های ادبی حوزه هنری با اشاره به مسئولیت افرادی که نشان پارسی جان را دریافت می کنند، بیان کرد: دریافت نشان پارسی جان پایان مسیر نیست، بلکه می تواند مسئولیت دریافت کنندگان را در همان مسیری که پیش از این طی کرده اند، بیشتر کند. فرد یا مجموعه ای که پیش از دریافت نشان فعالیتی را دنبال کرده یا خلاقیتی را در زمینه زبان فارسی به وجود آورده است، پس از دریافت این نشان مسئولیت بیشتری برای ادامه آن مسیر خواهد داشت. نشان پارسی جان را می توان نشانی برای قدردانی از خدمتگزاران زبان فارسی دانست؛ بنابراین دریافت آن باید با احساس مسئولیت بیشتری نسبت به آینده این زبان همراه باشد. امیدواریم همه کسانی که در این دوره مورد تقدیر قرار می گیرند، فعالیت خود را با جدیت بیشتری ادامه دهند و زمینه را برای ورود افراد و مجموعه های تازه به این عرصه فراهم کنند.

در بخش بعدی مراسم، سیدعلی میرفتاح، دبیر علمی دومین آیین اعطای نشان ملی پارسی جان با تأکید بر ضرورت ایجاد شیوه های تازه برای پاسداشت زبان فارسی، تصریح کرد: برای حفظ زبان فارسی باید از روش های تکراری فاصله گرفت و برنامه هایی طراحی کرد که هم با جامعه ارتباط بیشتری داشته باشند و هم از خلاقیت بیشتری برخوردار باشند. زبان فارسی میراثی گسترده و ارزشمند است و حفاظت از چنین میراثی نیازمند مشارکت گروه های مختلف جامعه است. پارسی جان می تواند به عنوان یک حرکت تازه، توجه عمومی را به موضوع زبان فارسی جلب کند. هدف این است که حفظ زبان فارسی تنها وظیفه گروهی خاص تلقی نشود و افراد مختلف با هر حرفه و جایگاه اجتماعی بتوانند خود را در قبال این زبان مسئول بدانند.

میرفتاح با اشاره به دشواری انتخاب برگزیدگان دومین دوره، بیان کرد: نامزدهای متعددی برای دریافت نشان مطرح بودند و هر یک از آن ها در حوزه ای مشخص فعالیت مؤثری داشتند. به همین دلیل اعضای هیئت علمی در فرآیند انتخاب با کار دشواری مواجه شدند. بررسی فعالیت های نامزدها نشان می داد که هر یک از آنان از منظری مشخص در خدمت زبان فارسی بوده اند. در میان نامزدها، هنرمندانی مانند محمد معتمدی، فعالان حوزه فضای مجازی و تارنماهای ادبی، خبرنگاران و افرادی که در مجموعه های فرهنگی و شهری برای ترویج زبان فارسی فعالیت کرده اند، حضور داشتند. همچنین مؤسسات فعال در حوزه ویراستاری و نگارش فارسی از جمله نامزدهای این دوره بودند و بررسی عملکرد هر یک از آن ها در فرآیند انتخاب مورد توجه قرار گرفت.

دبیر علمی دومین آیین اعطای نشان ملی پارسی جان تصریح کرد: تفاوت حوزه فعالیت نامزدها باعث شد انتخاب نهایی صرفاً بر اساس یک شاخص انجام نشود و مجموعه ای از معیارها در نظر گرفته شود. در نهایت، پس از بررسی های انجام شده، برگزیدگان انتخاب شدند تا از فعالیت های آنان در مسیر پاسداشت زبان فارسی تقدیر شود.

وی با تأکید بر اینکه دریافت نشان ملی پارسی جان مسئولیت بیشتری برای دریافت کنندگان ایجاد می کند، گفت: کسی که این نشان را دریافت می کند باید بداند که این تقدیر به معنای پایان مسئولیت نیست. هر اندازه فعالیت فرد یا مجموعه ای در زمینه زبان فارسی مورد توجه قرار گیرد، انتظار از وی برای ادامه مسیر نیز بیشتر خواهد شد. نشان پارسی جان باید زمینه ای برای تقویت جریان های فرهنگی مرتبط با زبان فارسی باشد و دریافت کنندگان آن نیز باید این موضوع را به عنوان یک مسئولیت فرهنگی در نظر بگیرند. زبان فارسی تنها مجموعه ای از واژه ها و قواعد نیست، بلکه حامل بخش مهمی از ادبیات، تاریخ و فرهنگ جامعه است و حفظ آن نیازمند فعالیت مستمر است.

یوسفعلی میرشکاک، شاعر و پژوهشگر ادبیات نیز در این آیین با تأکید بر نقش شعر در استمرار و حفظ زبان فارسی، اظهار کرد: اگر امروز پارسی جان شکل گرفته و مورد توجه قرار گرفته است، یکی از دلایل آن وجود شعر در فرهنگ ایرانی است. شعر فارسی در طول تاریخ نقش مهمی در حفظ و انتقال این زبان داشته است.

وی با اشاره به ویژگی های نثر فارسی ادامه داد: نثر فارسی نیز دارای نمونه های برجسته ای است که همچنان قابلیت ارتباط با مخاطب امروز را دارد. در میان آثار کلاسیک فارسی، نمونه هایی وجود دارد که با وجود فاصله زمانی بسیار، همچنان از نظر روایت و ساختار برای مخاطب قابل توجه است.

میرشکاک با تأکید بر ضرورت توجه بیشتر به ساختار و هندسه زبان، بیان کرد: در سال های گذشته جلسات مختلفی با عنوان جلسه شعر و شب شعر برگزار شده است، اما لازم است به ساختار واژه ها، ترکیب ها و ظرفیت های درونی زبان نیز توجه بیشتری شود. پاسداشت زبان فارسی تنها با برگزاری برنامه های عمومی محقق نمی شود و باید به ابعاد مختلف این زبان توجه کرد.

برگزیدگان

در انتهای مراسم، برگزیدگان نشان ملی پارسی جان معرفی و تجلیل شدند؛ حمیدرضا محمدی، بنیان گذار تارنمای گنجور، محمد معتمدی، خواننده آواز ایرانی و حسین اژدهایی، خبرنگار صدا و سیمای هرمزگان به عنوان برگزیدگان دومین دوره معرفی شدند و نشان ملی پارسی جان به حمیدرضا محمدی، بنیان گذار تارنمای گنجور تعلق گرفت.

انتهای پیام