پایان سرگردانی بیماران سرطانی

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، علی مطلق دبیر کمیته ملی پیشگیری و کنترل سرطان با تشریح جزئیات طراحی و اجرای شبکه ملی مراقبت سرطان  اظهار داشت: هدف این برنامه آن است که مراقبت سرطان از مجموعه ای از خدمات پراکنده به یک مسیر منسجم، تیم محور و قابل رهگیری تبدیل شود؛ به گونه ای که بیمار از زمان ورود به شبکه، در مراحل تشخیص، درمان و پیگیری، مسیر مشخصی داشته باشد و در میان مراکز و ارائه دهندگان مختلف رها نشود.

وی تصریح کرد: در این مدل قرار نیست مرکز درمانی جدیدی ایجاد شود؛ بلکه ظرفیت های موجود کشور در قالب یک شبکه به یکدیگر متصل می شوند. مراکز و پزشکان واجد شرایط به شبکه می پیوندند و بر اساس نوع سرطان، تخصص و تجربه ارائه دهنده، ظرفیت واقعی مرکز، محل زندگی بیمار و سایر معیار های تعریف شده، بیمار به تیم و مرکز متناسب هدایت می شود.

دکتر مطلق ادامه داد: ثبت اطلاعات و ارجاع و پیگیری بیمار تا دریافت خدمت نیز کمک می کند مشخص باشد بیمار در چه مرحله ای قرار دارد، خدمت مورد نیاز را دریافت کرده است یا خیر و مسئول ادامه مسیر او چه فرد یا مرکزی است.

وی با بیان اینکه شبکه بر سه محور اصلی یعنی ارتقای کیفیت مراقبت، بهبود دسترسی و کاهش فشار مالی بر بیمار، متمرکز است، افزود: موضوع فقط پوشش هزینه نیست؛ استانداردسازی مسیر های بالینی، ارجاع نظام مند، کار تیمی و تصمیم گیری چندتخصصی، مدیریت ظرفیت مراکز، تشخیص زودهنگام، راهبری بیمار و ثبت و پایش الکترونیک مسیر مراقبت نیز از اجزای اصلی این برنامه خواهند بود.

دبیر کمیته ملی پیشگیری و کنترل سرطان با اشاره به اجرای مرحله ای شبکه اظهار کرد: اجرای شبکه به صورت مرحله ای انجام می شود و فاز نخست از مهرماه با تمرکز بر سرطان پستان آغاز خواهد شد. در این مرحله مراکز و ارائه دهندگان آماده شناسایی می شوند، ظرفیت واقعی خدمات مشخص می شود و مسیر ارجاع از تشخیص زودهنگام و ارزیابی اولیه تا تصویربرداری، نمونه برداری، پاتولوژی و در صورت اثبات سرطان، ورود به درمان، به صورت عملی مورد آزمون قرار می گیرد.

به گفته دکتر مطلق، پس از ارزیابی و تکمیل این مرحله، برنامه این است که تا پایان سال دامنه شبکه به سایر سرطان های اولویت دار نیز گسترش یابد.

دبیر کمیته ملی پیشگیری و کنترل سرطان در خصوص موضوع «رایگان شدن درمان سرطان» نیز تأکید کرد: جهت گیری برنامه این است که بیمارانی که در چارچوب شبکه و از مسیر تعریف شده خدمات دریافت می کنند، برای خدمات تحت پوشش در بخش دولتی با حداقل پرداخت از جیب و در موارد تعریف شده بدون پرداخت مستقیم بیمار خدمت دریافت کنند.

دکتر مطلق افزود: در مورد دارو ها و سایر خدمات پرهزینه نیز هدف این است که در قالب شبکه و با استفاده هماهنگ از ظرفیت بیمه های پایه و تکمیلی، صندوق حمایت از بیماری های خاص و صعب العلاج، منابع دولتی و سایر ظرفیت های حمایتی، حداکثر پوشش مالی ممکن برای درمان های مورد تأیید فراهم شود؛ به گونه ای که مسائل مالی تا حد امکان مانع دریافت درمان استاندارد نشود.

دبیر کمیته ملی پیشگیری و کنترل سرطان گفت: یکی از ارکان اصلی شبکه ملی مراقبت سرطان، پزشکان و تیم های تخصصی هستند که سال ها بار اصلی مراقبت از بیماران مبتلا به سرطان را بر دوش داشته اند.

وی افزود: درمان سرطان صرفاً تجویز یک دارو یا انجام یک اقدام درمانی نیست؛ متخصصان این حوزه هر روز با بیماری های پیچیده، تصمیم های دشوار، درمان های طولانی مدت، نگرانی خانواده ها و رنج بیماران مواجه اند. در کنار این مسئولیت سنگین بالینی، بخشی از وقت و انرژی پزشکان نیز ناگزیر صرف فرایند های اداری، اخذ تأییدیه ها و پاسخ به الزامات متعدد بیمه ای می شود.

دکتر مطلق تصریح کرد: قرار نیست عضویت در شبکه کار جدید و وقت گیری به پزشک تحمیل کند یا لایه دیگری از بوروکراسی ایجاد کند. برعکس، یکی از اهداف طراحی شبکه این است که فرایند های غیرضروری و تکراری تا حد امکان از دوش پزشک و تیم درمان برداشته شود و پزشک بتواند زمان و تمرکز بیشتری را صرف تصمیم گیری بالینی و مراقبت از بیمار کند.

وی ادامه داد: در حال حاضر در بسیاری از موارد، پزشک برای دریافت پوشش بیمه ای یک درمان ناچار است بار ها تأییدیه بنویسد، مستندات کاغذی ارائه کند یا برای هر بیمار مجدداً توضیح دهد که درمان پیشنهادی بر چه مبنایی انتخاب شده است.

دبیر کمیته ملی پیشگیری و کنترل سرطان گفت: در طراحی شبکه، با تعریف راهنما های بالینی و مسیر های درمانی مورد توافق و اتصال تدریجی آنها به نظام بیمه ای، هدف این است که وقتی بیمار در مسیر استاندارد شبکه درمان می شود، نیاز به این تأیید های مکرر به حداقل برسد.

وی افزود: به بیان ساده، به جای آنکه پزشک برای هر بیمار دوباره پروتکل درمانی را برای بیمه اثبات کند، مسیر مورد توافق شبکه بتواند مبنای پذیرش و پرداخت قرار گیرد.

به گفته وی بیمار مبتلا به سرطان نباید در شرایطی که با اضطراب بیماری و دشواری های درمان درگیر است، مرتباً میان پزشک، بیمارستان، داروخانه و بیمه برای گرفتن مهر، امضا و تأییدیه رفت وآمد کند.

دکتر مطلق افزود: یکی از اهداف شبکه، کاهش این رفت وآمد ها و تأیید های مکرر بیمه ای و انتقال بخش عمده این فرایند از بیمار و پزشک به تعامل نظام مند میان شبکه و بیمه هاست.

دبیر کمیته ملی پیشگیری و کنترل سرطان ادامه داد: در واقع، شبکه باید علاوه بر کاهش پرداخت از جیب، «هزینه پنهان» بیماری را نیز کاهش دهد؛ یعنی زمان، رفت وآمد، سردرگمی و انرژی ای که امروز بیمار و خانواده برای پیدا کردن مسیر مناسب خدمت و دریافت تأیید های متعدد صرف می کنند.

وی تأکید کرد: شبکه ملی مراقبت سرطان صرفاً مجموعه ای از الزامات برای بیمار، پزشک یا مرکز درمانی نیست. یکی از اصول طراحی آن، ایجاد مشوق برای مراکز و پزشکانی است که استاندارد های عضویت در شبکه را می پذیرند و در مسیر های تعریف شده فعالیت می کنند.

دکتر مطلق گفت: برای مراکز عضو، این مشوق ها می تواند شامل ارجاع نظام مند بیماران در چارچوب شبکه، تسهیل فرایند های بیمه ای، حرکت به سمت تسریع رسیدگی و پرداخت مطالبات بیمه ای، قرارداد های مشخص تر با خریداران خدمت و استفاده بهتر از ظرفیت واقعی مرکز باشد.

وی افزود: برای پزشکان و تیم های درمانی عضو نیز علاوه بر ارجاع مناسب بیماران، کاهش مستندسازی های تکراری و سازوکار های تشویقی متناسب با کیفیت، همکاری تیمی، ثبت اطلاعات ضروری و پایبندی به مسیر های بالینی در طراحی شبکه مورد توجه است.

دبیر کمیته ملی پیشگیری و کنترل سرطان ادامه داد: در مقابل، انتظار شبکه از پزشک نیز عمدتاً همان کاری است که یک تیم درمانی باکیفیت انجام می دهد یعنی ارائه خدمت مبتنی بر شواهد، همکاری در مسیر تیمی بیمار و ثبت حداقل اطلاعات ضروری برای تداوم مراقبت.

وی با تاکید بر اینکه طراحی شبکه باید به گونه ای باشد که ثبت داده تا حد امکان در دل فرایند معمول ارائه خدمت انجام شود و به یک وظیفه موازی و زمان بر برای پزشک تبدیل نشود، افزود: عضویت مراکز نیز مستلزم پذیرش استاندارد های مشخصی خواهد بود؛ از جمله شفافیت ظرفیت، ثبت اطلاعات ضروری، رعایت مسیر های بالینی، مشارکت در ارجاع و پیگیری بیمار و پاسخگویی نسبت به کیفیت خدمات ارائه شده. وی افزود: به این ترتیب شبکه تلاش می کند میان منافع بیمار، ارائه دهنده خدمت و نظام بیمه ای هم راستایی بیشتری ایجاد کند.

دبیر کمیته ملی پیشگیری و کنترل سرطان در ادامه درباره معیار موفقیت شبکه گفت: در نهایت، موفقیت شبکه را نباید صرفاً با تعداد خدمات یا تعداد بیماران ثبت شده سنجید. سؤال اصلی این است که آیا بیمار در زمان مناسب، در محل مناسب، توسط تیم مناسب و با کمترین مانع مالی و اداری ممکن خدمت استاندارد دریافت کرده و مسیر او تا مرحله بعدی مراقبت به طور کامل پیگیری شده است یا خیر.

دکتر مطلق تأکید کرد: هدف نهایی شبکه ملی مراقبت سرطان این است که هیچ بیمار مبتلا به سرطان به دلیل پراکندگی خدمات، سردرگمی در نظام ارجاع، فرایند های اداری یا مشکلات مالی از مسیر مراقبت استاندارد خارج نشود.

وی در پایان خاطرنشان کرد: شبکه قرار نیست یک کار اضافه برای پزشکان ایجاد کند؛ بلکه می خواهد بخشی از کار های اضافه ای را که امروز پزشک و بیمار ناچارند برای دریافت یک درمان استاندارد انجام دهند، حذف کند.