قرآن در قاب رسانه های نوین؛ فرصتی برای ارتباط با نسل جوان

جت الاسلام والمسلمین سیدمسعود عمرانی، معاون آموزش، پژوهش و فرهنگی دانشگاه فرهنگیان پردیس شهیدبهشتی و پژوهشگر دینی، در گفت وگو با ایکنا از خراسان رضوی در خصوص ظرفیت های فضای مجازی و هوش مصنوعی در انتقال پیام قرآن به جوانان، اظهار کرد: برای استفاده از ظرفیت فضای مجازی به منظور جذب جوانان به قرآن کریم، روش های متعددی وجود دارد که مؤثرترین آن ها شامل تولید محتوای جذاب، از جمله کلیپ های کوتاه، و به کارگیری زبان هنر می شود که البته لازم است متخصصان امر به این امور مبادرت ورزند و از ورود افراد غیرمتخصص در حوزه قرآن و حدیث به طور جد جلوگیری شود.

وی افزود: فضای مجازی می تواند شکاف بین آموزش های سنتی و نسل امروز را پر کند؛ چراکه نسل جوان با ابزارها و زبان متفاوتی رشد می کند و اگر پیام قرآن با زبان و رسانه های مورد علاقه آنان ارائه نشود، ارتباطی برقرار نمی شود.

معاون آموزش، پژوهش و فرهنگی دانشگاه فرهنگیان پردیس شهید بهشتی در خصوص راهکارهای مؤثر استفاده از ظرفیت فضای مجازی در جذب نسل جوان، تصریح کرد: تولید محتوای کوتاه و جذاب، از جمله کلیپ های کوتاه، اینفوگرافیک و محتوای مناسب شبکه های اجتماعی، استفاده از زبان هنر، شامل ترجمه مفاهیم قرآنی به زبان هنر همراه با تصویرسازی، فیلم و تئاتر، بهره گیری از فناوری های نوین، از جمله فضای مجازی و ابزارهای دیجیتال، برای ترویج مفاهیم قرآنی و ایجاد چالش و مسابقات جذاب، شامل برگزاری مسابقات و چالش های قرآنی، قطعاً می تواند انگیزه و مشارکت جوانان را افزایش دهد.

عمرانی با تأکید بر اینکه یکی از آفت های جدی در تولید محتوای دینی، دنباله روی صرف از ذائقه مخاطب و حرکت به سمت محتوای زرد است، بیان کرد: مرز میان جذابیت و زرد بودن، در اصالت و هدف است و از نشانه های محتوای زرد می توان به نداشتن نیازسنجی دقیق، پرداخت سطحی به مسائل، تولید انبوه آثار بی محتوا و استفاده از پوشش دینی برای جذب لایک و مخاطب اشاره کرد و لازم است جهت حفظ اعتبار، یک فعال قرآنی به جای «ذائقه سازی» صرف، به دنبال ارتقای ذائقه مخاطب باشد؛ چراکه رعایت اخلاق، استناد به منابع معتبر، پرهیز از اعمال سلیقه شخصی و توجه به نیازهای واقعی روز جامعه از اصول اصلی است.

وی همچنین با اشاره به آسیب های ورود غیرمتخصصان به حوزه قرآن و حدیث، گفت: این ورود، یکی از جدی ترین آسیب های فضای مجازی است که می تواند به باور و شناخت دینی مخاطبان لطمه بزند و آسیب ها شامل انتشار فتواهای بدون علم، ارائه تفاسیر نادرست و سطحی، ایجاد شک و ابهام در اذهان و حتی سوق دادن برخی جوانان به سمت جریان های افراطی، از جمله این آسیب ها می شود.

این پژوهشگر دینی در ادامه درباره راهکار مقابله با ورود غیرمتخصصان به حوزه قرآن و حدیث، بیان کرد: در این باره، ارتقای سواد رسانه ای مخاطبان برای تشخیص محتوای معتبر از نامعتبر ضروری است تا افراد غیرمتخصص مجال کمتری برای ظهور پیدا کنند. همچنین، مراجعه به متخصصان واجد شرایط و نهادهای دینی معتبر باید ترویج شود.

عمرانی همچنین با اشاره به فرصت ها و تهدیدهای هوش مصنوعی، گفت: ورود هوش مصنوعی به تولید محتوای قرآنی، دو روی یک سکه است که فرصت هایی همچون دسترسی گسترده به اطلاعات، شخصی سازی آموزش، تعامل پویا و پاسخ گویی سریع به پرسش ها را دربردارد و البته مواردی همچون خطر جایگزینی یا تضعیف نقش استادان مجاز، ارائه تفاسیر غیرتخصصی و تقلیل یافته و مهم تر از همه، پدیده «توهم» (تولید اطلاعات نادرست با ظاهری معتبر) از تهدیدهای جدی آن است.

وی ادامه داد: قطعاً بدون نظارت و بررسی تخصصی نمی توان به ابزارهای هوش مصنوعی اعتماد کرد؛ چراکه با توجه به حساسیت فوق العاده متون قرآنی، هر محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی باید توسط متخصصان علوم قرآنی و حدیث بازبینی و تأیید شود و البته برخی نهادهای دینی حتی فتوا به ممنوعیت استفاده از هوش مصنوعی برای تفسیر قرآن داده اند.

این کارشناس دینی در پایان تأکید کرد: در مجموع، فضای مجازی ظرفیت عظیمی برای تحول در ارتباط نسل جوان با قرآن دارد، اما بهره برداری صحیح از آن مستلزم رعایت اصول تخصصی، اخلاقی و نظارت دقیق است.

انتهای پیام